II SAB/Rz 197/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-07-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnepostępowanie administracyjneprzewlekłośćzmiana stanu wodyodpadywsaprezydent miastaskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, umorzył postępowanie o zobowiązanie do wydania decyzji i zasądził koszty od organu.

Skarga dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie zmiany stanu wody na gruncie. Po analizie akt sprawy, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości, choć nie z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie o zobowiązanie organu do wydania decyzji zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ organ wydał decyzję w sprawie głównej przed rozpoznaniem skargi. Sąd zasądził również koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Skarżący zarzucił Prezydentowi Miasta przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, które trwało od 30 kwietnia 2020 r. W toku postępowania organ podejmował czynności, ale w znacznych odstępach czasu, przedłużał terminy i dwukrotnie próbował bezpodstawnie zawiesić postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi, stwierdził zasadność zarzutu przewlekłości, uznając, że organ naruszył zasadę szybkości postępowania. Sąd podkreślił, że choć sprawa była skomplikowana (dotyczyła m.in. kwestii odpadów i opinii biegłego), opieszałość organu była ewidentna. Jednakże, sąd uznał, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do wydania decyzji zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ organ wydał decyzję w sprawie głównej przed rozpoznaniem skargi. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ podejmował czynności w znacznych odstępach czasu, przedłużał terminy i dwukrotnie próbował bezpodstawnie zawiesić postępowanie, co naruszało zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo wodne art. 234

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ naruszył zasadę szybkości postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Przewlekłość postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza zatem stan, w którym pomimo niezaistnienia bezczynności (...) organ narusza w sposób oczywisty zasadę szybkości postępowania administracyjnego przez podejmowanie czynności zbędnych lub pozornie koniecznych do załatwienia sprawy brak należytej koncentracji czynności procesowych przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Rażącym naruszeniem prawa (...) jest (...) działanie lub zaniechanie organu (...) które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Niedobylska

przewodniczący

Piotr Popek

sprawozdawca

Grzegorz Panek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przewlekłości postępowania administracyjnego, rozróżnienie między przewlekłością a rażącym naruszeniem prawa, bezprzedmiotowość postępowania sądowego po wydaniu decyzji przez organ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany stanu wody na gruncie, z uwzględnieniem powiązania z przepisami o odpadach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań administracyjnych, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd ocenia działania organów i jakie są konsekwencje opieszałości.

Przewlekłe postępowanie administracyjne: Sąd stwierdza opieszałość organu, ale nie rażące naruszenie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 197/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 1 i 2, art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 12 ,art. 37 § 1 pkt 2, art. 36 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2025 r. skargi B. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działkach nr [...] 1) stwierdza, że Prezydent Miasta [....] dopuścił się w ww. sprawie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) umarza postępowanie o zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wydania w określonym terminie decyzji w sprawie, 3) zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. S. (dalej: skarżący) jest przewlekłość Prezydenta Miasta [...] w sprawie zmiany stanu wody na gruncie.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2020r., uzupełnionym pismem z dnia 20 maja 2021 r., B. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i naruszenia stosunków wodnych przez właścicieli działek nr: [...] wskazując, że w skutek nawiezienia na w/w działki odpadów w postaci ziemi, które zostały następnie rozplantowane doszło do zmiany rzędnych terenu jak również zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla działek nr [...].
Z podobnym wnioskiem wystąpiła B. W. która 10 sierpnia 2020 r. zwróciła się o wydanie decyzji w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr [...]. Wniosek swój uzasadniła tym, że właściciele w/w działek nawieźli ziemię znacząco podwyższając poziom terenu, a skutkiem tych działań w czasie ulewnego deszczu na przełomie czerwca i lipca 2020r. część ul. [...] (tj. działka nr [...]) m. in. przed jej posesją - działką nr [...]- została zalana i dojazd do niej był niemożliwy przez 3 dni.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. organ postanowił przeprowadzić jedno postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na w/w działkach, z uwagi na fakt, iż zarówno wniosek B. W. jak i B. S. rozpatrywany jest na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm., dalej Prawo wodne) i dotyczy nawiezienia ziemi na te same działki, w związku z czym spełnione są przesłanki połączenia postępowań administracyjnych i przeprowadzenia jednego postępowania dowodowego.
W toku prowadzonego postępowania organ przeprowadził rozprawy administracyjne połączone z oględzinami terenu w dniu 27 lipca 2021 r. i 5 października 2021 r. wykonano szkic terenu oraz przesłuchano świadków wnioskowanych przez skarżącego.
W trakcie postępowania administracyjnego zaproponowano stronom zawarcie ugody, jednakże finalnie nie doszło do porozumienia stron.
Prezydent Miasta [...] w dniu 15 grudnia 2021 r. wydał decyzję odmawiającą zobowiązania właścicieli działek nr [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruntach, czy też do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że, doszło do zmian na działkach nr [...] polegających na podniesieniu poziomu terenu. Szkody zaś zgłaszane przez wnioskodawców postępowania zaszły na działkach nr [...] Organ podkreślił, że z zalegających w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów działka nr [...]jest współwłasnością m. in. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością C. spółka komandytowa, K i M. B., R. B. natomiast działka nr [...] jest współwłasnością m.in. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością C. spółka komandytowa i R. B.
Organ stwierdził, że szkody powstają zatem na działkach, których współwłaściciele są jednocześnie właścicielami działek na których doszło do zmiany poziomu terenu.
Decyzją z dnia 27 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: SKO), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z 15 grudnia 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji stwierdzając, że okoliczność iż współwłaściciele działek, na których doszło do zmiany stanu wody na gruncie są jednocześnie współwłaścicielami działek, objętych szkodliwym oddziaływaniem, nie stanowi podstawy do uznania, że niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku środków przewidzianych w art. 234 Prawa wodnego. Nie można pominąć bowiem okoliczności, że tytuł prawny działki, na której uwidacznia się szkodliwe oddziaływanie przysługuje kilkunastu innym stronom postępowania
Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), jednocześnie wszczął i prowadził z urzędu postępowania administracyjne obejmujące w większości te same działki co wyżej, w przedmiocie nakazania ich posiadaczom usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 - Gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 (wg załącznika do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów - Dz. U. z 2020 r. poz. 10) z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.
W toku prowadzonego postępowania na podstawie art. 234 Prawa wodnego o rozpatrzenie wniosków B. W. oraz B. S. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r. Prezydent Miasta [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie. Podstawą prawną do wydania tego postanowienia był art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 poz. 775 ze zm. dalej: k.p.a.) odwołujący się do zagadnienia wstępnego, które rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd warunkuje wydanie poprawne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Powołując się na przepis art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach organ stwierdził, że w pierwszej kolejności należy usunąć naruszenie prawa poprzez usunięcie odpadów z powierzchni działek objętych postępowaniami z zakresu gospodarki odpadami.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2023 r. SKO uchyliło ww. postanowienie w całości, WSA w Rzeszowie wyrokiem z 5 grudnia 2023 r. oddalił skargę na to postanowienie.
W dalszym toku postępowania uaktualniono krąg stron postępowania i przeprowadzono w dniu 19 marca 2024 r. rozprawę w terenie. Dołączono do akt sprawy ekspertyzę (opinię biegłego) sporządzoną w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 26 ustawy o odpadach w zakresie określania ilości nawiezionych odpadów i rozprowadzonych po powierzchni działek o numerach ewidencyjnych [...].
Następnie w dniu 23 marca 2024 r. organ I instancji skierował do stron postępowania zawiadomienie informujące, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie wyznaczając nowy termin zakończenia do dnia 31 lipca 2024 r.
Po upływie wyznaczonego terminu organ I instancji ponownie wystosował zawiadomienie z dnia 16 sierpnia 2024 r., w którym wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy do dnia 30 września 2024r.
Z uwagi na wniosek skarżącego postępowanie zostało rozszerzone o działki nr [...] i w związku z tym uaktualniono krąg stron postępowania.
W dniu 27 września 2024 r. przedmiotowe postępowanie zostało ponownie zawieszone. Organ ponownie stwierdził, że w pierwszej kolejności należy usunąć naruszenie prawa poprzez usunięcie odpadów z powierzchni działek objętych postępowaniami z zakresu gospodarki odpadami (przez posiadacza odpadów ti. P. sp. z o.o.) co determinuje dalsze postępowania prowadzone na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.
Skarżący pismem z 8 października 2024 wniósł ponaglenie do organu .
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. SKO uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W ocenie SKO okoliczność postępowania toczącego się z w trybie ustawy o odpadach nie stanowi w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 Prawa wodnego zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto SKO postanowieniem z tej samej daty tj. 20 grudnia 2024 r. nr SKO.4171/88/2024, po rozpatrzeniu ponaglenia wniesionego przez skarżącego w dniu 8 października 2024 r. w związku z postępowaniem wszczętym na wniosek skarżącego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie:
1.wskazało, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku B. W. i B. S. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr ew. [...],
2.stwierdziło, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3.wyznaczyło Prezydentowi Miasta [...] termin załatwienia sprawy: 60 dni od daty odebrania niniejszego postanowienia,
4.zobowiązało Prezydenta Miasta [...] do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie.
Składając w dniu 29 października 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: - art. 35 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie załatwienia sprawy dotyczącej naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich bez zbędnej zwłoki, jak również niezałatwienie wskazanej sprawy w terminach, wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a., pomimo, że sprawa ta mogła zostać załatwiona we wskazanych wyżej terminach, a jej niezałatwienie przez Organ wynika wyłącznie z faktu prowadzenia postępowania znacznie dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nie uwzględnianie i nierzetelne rozpatrywanie materiału dowodowego oraz podejmowanie w toku postępowania czynności jedynie pozornie zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy - co jednocześnie świadczy o prowadzeniu przez Organ postępowania administracyjnego w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 12 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie przez organ obowiązkowi szybkiego i wnikliwego prowadzenia postępowania administracyjnego;
- art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej;
- art. 7 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o :
- stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;
- zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, tj. wyznaczenia terminu wydania decyzji, o których mowa w art 234 ust 3 ustawy Prawo wodne od dnia zwrotu organowi akt sprawy po rozpoznaniu skargi przez tut. Sąd;
- zobowiązanie organu do powołania biegłego celem sporządzenia ekspertyzy w sprawie dotyczącej naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działek o numerach [...] i inne, w zakresie wyznaczenia ilości ziemi nawiezionej na wszystkie działki objęte zakresem przedmiotowego postępowania;
- stwierdzenie, że prowadzenie przez organ postępowania w sposób przewlekły nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa;
- zwrot od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Pismem z 30 kwietnia 2025 r. nr SR.IV.6331.15.2021 Prezydent Miasta [...] poinformował tut. Sąd, że w dniu 17 marca 2025 r. została wydana decyzja w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działkach [...]. Wskazał, że strony postępowania złożyły od niej odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie (zażalenie, odwołanie lub ponaglenie), jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie – art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.; zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony, gdyż skarżący pismem z 8 października 2024 r. w związku z przedłużającym się terminem załatwienia sprawy wniósł ponaglenie do organu wyższego stopnia, tj. SKO, który postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. uznał, że Prezydenta Miasta [...] dopuścił się bezczynności, które w jego ocenie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczył Prezydentowi Miasta [...] termin załatwienia sprawy (60 dni od daty odebrania postanowienia) oraz zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie.
Skarżący pismem z dnia 29 października 2024 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie.
Po rozpoznaniu skargi Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zasadna. W ocenie Sądu potwierdził się zarzut stawiany przez skarżącego, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania.
Wskazać należy, że stan przewlekłości postępowania administracyjnego ma miejsce wtedy, gdy postępowanie przed właściwym organem jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a więc gdy postępowanie to jest prowadzone w sposób nieefektywny i nieskoncentrowany czasowo, z naruszeniem zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza zatem stan, w którym pomimo niezaistnienia bezczynności (która powstaje z mocy prawa z chwilą niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, albo w terminach wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), organ narusza w sposób oczywisty zasadę szybkości postępowania administracyjnego przez podejmowanie czynności zbędnych lub pozornie koniecznych do załatwienia sprawy. Stan ten może być także konsekwencją braku koncentracji czasowej podejmowanych działań, zaniechań w podejmowaniu koniecznych czynności, nieuzasadnionego wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, kumulowania, wydłużania lub tolerowania okresów braku istotnej aktywności procesowej podmiotów postępowania (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 30 listopada 2021r., II SAB/Rz 142/21).
Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego to jego zakończenie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.).
Tak więc przewlekłość postępowania może zatem polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc, gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych.
Podkreślić również należy, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności podejmowane były przez organ sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania.
Odnosząc się do realiów sprawy wskazać należy, że od 19 marca 2024 r., tj. kolejnej rozprawy na gruncie, organ wystosował do strony jedynie pismo z dnia 19 kwietnia 2024 r., następnie w dniu 15 maja 2024 r. wydał postanowienie o dołączeniu do akt sprawy opinii wydanej w innym postępowaniu. W dalszej kolejności organ zawiadomieniem z dnia 23 maja 2024 r. przedłużył termin zakończenia sprawy do dnia 31 lipca 2024 r., a następnie po upływie tego terminu, zawiadomieniem z dnia 16 sierpnia 2024 r. wyznaczył nowy termin jej zakończenia do dnia 30 września 2024 r. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby od daty w/w zawiadomienia z dnia 23 maja 2024 r. (wskazującego termin zakończenia sprawy do dnia 31 lipca 2024 r.) do kolejnego zawiadomienia z dnia 16 sierpnia 2024 r. (wskazującego termin zakończenia sprawy do dnia 30 września 2024 r.) organ podejmował w ogóle jakiekolwiek czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Poza tym godzi się zauważyć, że skarżący zainicjował postępowanie główne wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2021 r. a skargę na przewlekłość tego postępowania skarżący wniósł w dniu 30 października 2024 r. Swój wydźwięk ma także to, że organ bezpodstawnie podejmował kolejną próbę zawieszenia postepowania w sprawie (odpowiednio postanowienia z 27 marca 2023 r. i 27 września 2024 r.), na tej samej podstawie, przy takich samych okolicznościach, pomimo jednoznacznej oceny prawnej organu II instancji, o braku podstaw prawnych do takiego działania. Zdaniem Sądu dopiero wniesienie przez skarżącego ponaglenia w dniu 8 października 2024 r. stanowiło dla organu impuls do wydania decyzji.
W kontekście opisanych wyżej okoliczności, zdaniem Sądu, spełnione zostały przesłanki do uznania, że zaszły podstawy do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta [...], to jest w sposób ewidentnie dłuższy niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, z naruszeniem zasady szybkości postępowania i przepisów procesowych regulujących terminy załatwiania spraw.
W ocenie Sądu wystąpiły podstawy aby przyjąć, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wystąpiła przewlekłość z uwagi na brak racjonalnego uzasadnienia podejmowania czynności procesowych, działania w sposób opieszały, w znacznych, nieusprawiedliwionych odstępach czasu. Z tych przyczyn Sąd orzekł, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Prezydent Miasta [...] dopuścił się w sprawie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która jednak zdaniem Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest bowiem takie działanie lub zaniechanie organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2440/15). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (por. wyroki NSA: z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2563/13 oraz z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15). Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ do naruszającej prawo w sposób rażący, jest więc oczywistość naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy wystąpiły niewątpliwie okoliczności, które lokują sprawę w kategorii złożonej i skomplikowanej, wymagającej między innymi zasięgnięcia opinii biegłego dysponującego wiedzą specjalistyczną. Postępowanie obejmuje szereg działek i to w kręgu tych, na których podjęte zostały działania stanowiące niedozwolone immisje, jak tez po stronnie działek, których te immisje dotykają, zakłócając spokojne z nich korzystanie. Jednocześnie zachodziło podejrzenie, że działania te stanowią znamiona deliktu z ustawy o odpadach, co w celu zastosowania prawem przewidzianych środków wymagało przeprowadzenia postępowania, przez ten sam organ w odniesieniu do tych samych działek. Jakkolwiek błędnie organ I instancji przyjmował, że toczące się postępowanie w trybie ustawy o odpadach miało przymiot postępowania prejudycjalnego w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, co korygowało słusznie SKO w Rzeszowie, to jednak nie można pominąć, że sprawy te są przedmiotowo powiązane, a ustalenia w tych sprawach przenikają się, gdyż rzeczywiście istotną kwestią jest to, czy usunięcie odpadów spowoduje sanowanie naruszonych stosunków wodnych.
Jak wyżej wskazano, przed rozpoznaniem niniejszej skargi, organ wydał w dniu 17 marca 2025 r. decyzję w sprawie uregulowania stosunków wodnych, której dotyczyła skarga o przewlekłość. Zatem postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie sprawy (wydanie decyzji) w określonym terminie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym Sad orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku. Tak samo bezprzedmiotowe stało się odnoszenie do żądania skargi zobowiązania organu do przeprowadzenia określonego dowodu (opinii biegłego). Rozstrzygnięcie takiej kwestii nie jest wszak objęte dyspozycją art. 149 § 1 p.p.s.a., więc nie wymagało odniesienia się do wniosku w tym zakresie w sentencji wyroku.
O należnych skarżącemu od Prezydenta Miasta [...] kosztach postępowania (obejmujących opłacony wpis od skargi w kwocie 100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Na koniec wyjaśnić jeszcze należy, że Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI