II SAB/RZ 187/24

II SAB/Rz 187/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Lasy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 217 § 3, art. 218 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, § 1a, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. U. i A. U. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna I. zobowiązuje Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] do rozpoznania wniosku skarżących K. U. i A. U. z dnia 14 lipca 2023 r., w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Nadleśniczemu Nadleśnictwa [...] grzywnę w wysokości 15 000 zł /słownie: piętnaście tysięcy złotych/; IV. przyznaje od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz skarżących K. U. i A. U. solidarnie sumę pieniężną w wysokości 15 000 zł /słownie: piętnaście tysięcy złotych/; V. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz skarżących K. U. i A. U. solidarnie kwotę 1 000 zł /słownie: jeden tysiąc złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 25 września 2024 r. K.U. i A.U. (dalej: "Wnioskodawcy"/"Skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika adwokata, wnieśli skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] (dalej: "Nadleśniczy"/"Organ"), żądając:
1. zobowiązania Nadleśniczego do zakończenia postępowania w sprawie o wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie (art. 149 § 1 pkt 1 P.р.s.a.);
2. stwierdzenia, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności (ewentualnie przewlekłości) z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a pkt 1 P.p.s.a.);
3. orzeczenia o istnieniu uprawnienia Skarżących do uzyskania świadectwa legalności pozyskania drewna (art. 149 § 1b P.p.s.a.);
4. przyznania na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. kwoty 35.777,40 zł (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a );
5. orzeczenia o wymierzeniu Nadleśniczemu grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. w kwocie 71.554,80 zł (art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.);
6. zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
7. przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
a. pisma Nadleśnictwa [...] z dnia 1 sierpnia 2024 r. kierowanego do Starosty [...],
b. fotokopii maila od UMIG [...] z dnia 26 czerwca 2024 r.,
с. kopii świadectwa legalności pozyskania drewna nr 14/2019 z dnia 4 lutego 2019 r. "poświadczone" za zgodność z oryginałem w dniu 17 sierpnia 2023 r. przez ówczesnego Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] – J.S. celem wykazania faktu: pozorowania "działań" podejmowanych w postępowaniu, rażących naruszeń w "prowadzeniu" postępowania, naganności postępowania.
W obszernym uzasadnieniu wskazano, że 17 lipca 2023 r. Skarżący złożył w Nadleśnictwie zgłoszenie o ocechowanie pozyskanego drewna i wydanie świadectwa legalności pozyskanego drewna w związku z dokonanym wyrębem w dniu 13 lipca 2023 r. na działce nr [...] pow. 92,92 ha w obrębie [...], gminy [...], zgodnie z obowiązującym uproszczonym planem urządzania lasu (dalej: "UPUL"). W dniu 18 i 20 lipca 2023 r. Podleśniczy ds. Lasów Niepaństwowych, po zapoznaniu się ze zgłoszeniem oraz po zapoznaniu się z obowiązującym uproszczonym planem urządzaniu lasu, dokonała ocechowania pozyskanego drewna nabijając na każdą sztukę numer i cechówkę, a ponadto w obecności pracownika Skarżącego oświadczyła, że wszystkie prace zostały wykonane prawidłowo, a świadectwo legalności pozyskania drewna zostanie wysłane do wnioskodawcy za dwa dni. Podleśniczy ds. Lasów Niepaństwowych przekazała Skarżącemu również informację, że może on zrywać i wywozić drzewo z lasu, co też Skarżący uczynił.
Nadleśniczy dopiero po blisko 7 miesiącach od daty złożenia wniosku przez Skarżących wydał postanowienie nr ZG.2280.11.2022 z dnia 21 lutego 2024 r., w którym odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego legalność pozyskania drewna. Po złożeniu zażalenia przez Skarżących na to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: "Kolegium") postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr SKO 4101.4.2024, uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Postanowienie Kolegium wpłynęło do siedziby Nadleśnictwa w dniu 7 maja 2024 r.
Skarżący 18 czerwca 2024 r. złożyli ponaglenie, gdyż Nadleśniczy, pomimo wydania przez Kolegium w dniu 5 kwietnia 2024 r. postanowienia o uchyleniu w całości postanowienia z 21 lutego 2024 r., do dnia złożenia ponaglenia nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Kolegium 8 lipca 2024 r. wydało postanowienie nr SKO.4101.12.2024, w którym uznało, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności, jak i przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie oraz wyznaczyło dodatkowy 7-dniowy termin do rozpoznania sprawy.
Zawiadomieniem z dnia 2 lipca 2024 r., Nadleśniczy powiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych środków dowodowych, a 16 lipca 2024 r. wydał postanowienie (znak sprawy: ZG.2280.11.2022) o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego. Dnia 12 sierpnia 2024 r. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, a sprawa w dacie złożenia niniejszej skargi toczy się przed Kolegium (sygn. SKO.4101.15.2024). Zdaniem Skarżących postanowienie z dnia 16 lipca 2024 r. stanowi czynność pozorną a obowiązujące przepisy prawa nie dopuszczają zawieszenia postępowania w sprawie o wydania zaświadczenia. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w tak w doktrynie, jak i orzecznictwie. Powyższe oznacza, że postanowienie z dnia 16 lipca 2024 r. zostało wydane bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
Skarżący podnieśli, że wbrew wskazaniom Organu, 17 lipca 2023 r. złożyli wniosek o ocechowanie pozyskanego drewna i wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna, a nie wyłącznie, jak twierdzi Organ "wniosek o wydanie zaświadczenia legalności pozyskania drewna" czy też "wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego legalność pozyskania drewna". Wniosek ten został w znacznej mierze uwzględniony poprzez dokonanie ocechowania całego pozyskanego drewna jeszcze w lipcu 2023 r. i wydaniu w dniu 28 sierpnia 2023 r. świadectwa legalności pozyskania drewna nr 110/2023, co oznacza, że Organ jest zobligowany do wydania świadectwa legalności dla pozostałej części ocechowanego jeszcze w lipcu 2023 r. drewna, jednakże uporczywie wydania świadectwa legalności w pozostałej części "unika". Zdaniem Skarżących Nadleśniczy wykorzystuje sprawowaną przez siebie funkcję organu administracji publicznej; aktualnie w toku jest drugie (kolejne) postępowanie sądowe wszczęte przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo [...] przeciwko Skarżącym o ustalenie nieważności umów, na podstawie których Skarżący nabyli własność nieruchomości obejmującej działkę nr [...], a argumentacja przedstawiana w tej sprawie przez Organ opiera się w przeważającej części na rzekomym nielegalnym pozyskaniu drewna przez Skarżących w lipcu 2023 r.
Skarżący szeroko opisali tło toczącego się sporu z Nadleśnictwem na gruncie cywilnym i karnym. Ponadto wskazali, że argumentacja Organu zawarta w korespondencji kierowanej do Starosty [...] w związku ze skargami Skarżących z uwagi na sposób prowadzenia postępowania, dąży do wywołania mylnego wrażenia podejmowania czynności, które były zbędne lub nie były podejmowane, przywołując na tę okoliczność wymienione w skardze przykłady. Podkreślili, że realnie w sprawie Organ od lipca 2023 r. nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia; nie zrobił tego tak w pierwotnym terminie do dnia 24 lipca 2023 r., jak też po uchyleniu przez Kolegium postanowienia z dnia 21 lutego 2024 r., ani po wydaniu w wyniku ponaglenia Skarżących postanowienia Kolegium z 8 lipca 2024 r. zobowiązującego do zakończenia postępowania z terminie 7 dni. Zamiast zakończyć postępowania Organ postanowił bezprawnie zawiesić przedmiotowe postępowanie postanowieniem z 16 lipca 2024 r.
Skarżący podali, że bezskutecznie oczekują na czynność materialno-techniczną Organu, do której wykonania jest on zobligowany przez przepisy prawa, tj. art. 14a ust. 3 ustawy o lasach. Skoro w niniejszej sprawie doszło do ocechowania drewna, to wydanie zaświadczenia (świadectwa legalności) stanowi normalne i konieczne następstwo dokonanego ocechowania. Natomiast w sprawie Organ przede wszystkim dopuszcza się w sposób ciągły naruszenia art. 14a ustawy o lasach, w szczególności w zakresie ust. 1 i 3. wskazanego przepisu. Organ celowo pomija fakt, że Nadleśnictwo [...], działając poprzez upoważnionego pracownika, tj. Podleśniczego ds. Lasów Niepaństwowych, dokonało ocechowania pozyskanego przez Skarżących drewna. Pomiędzy dokonanymi przez Podleśniczego ds. Lasów Niepaństwowych czynnościami polegającymi na ocechowaniu drewna a datą złożenia niniejszej skargi, nie zaistniały żadne okoliczności, które upoważniałyby Nadleśnictwo do odmowy wydania świadectwa legalności czy też do zawieszenia postępowania. Jeżeli drewno zostałoby pozyskane przez Skarżących z naruszeniem przepisów (w tym gdyby Skarżący nie byli właścicielami nieruchomości), to Nadleśnictwo winno było odmówić jakichkolwiek czynności związanych z legalizacją drewna, tj. zarówno ocechowania drewna, jak i wystawienia świadectwa legalności, które - dla części pozyskanego drewna - zostało przecież wydane. Kuriozalne są natomiast twierdzenia, jakoby po dokonaniu ocechowania drewna i wydaniu świadectwa legalności można było zawiesić postępowanie i, de facto, odmówić wydania świadectwa legalności na dalszą część pozyskanego drewna. Świadectwo to stanowi wydawany następczo dokument stwierdzający (zaświadczający) już istniejący fakt legalności pozyskania drewna, który to fakt został potwierdzony przez Organ poprzez nabicie stempla i cechówki na pozyskane drewno. Tym samym, nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby zachowanie Organu trwające od lipca 2023 r. kwalifikować inaczej niż bezczynność i to z rażącym naruszeniem prawa.
W konkluzji Skarżący stwierdzili, że w dniu, w którym Podleśniczy ds. Lasów Niepaństwowych dokonała ocechowania drewna pozyskanego przez Skarżących (tj. nabiła tzw. stemple i cechówki na pozyskane drewno), potwierdziła ona w imieniu Organu, że dokonane pozyskanie drewna nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa, czy też z UPUL, a wniosek został złożony przez podmiot uprawniony - Skarżących jako właścicieli nieruchomości. Tym samym, nie istnieją w niniejszej sprawie żadne podstawy dla zawieszenia postępowania ani dalszej odmowy wydania zaświadczenia (dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna).
W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej oddalenie. Na wstępie stwierdził, że wbrew twierdzeniom Skarżących, stan faktyczny przedstawiony w skardze w znacznej mierze odbiega od rzeczywistości. Wskazał, że w dniu 21 lipca 2023 r. w związku ze zgłoszeniem ocechowania pozyskanego na skutek trzebieży późnych i cięć sanitarnych drewna oraz wydania świadectwa legalności pozyskania drewna, na działce [...] dokonano wizji terenowej. Wyniki przeprowadzonej wizji terenowej wykazały, że pomimo wskazań we wniosku, nie dokonano zabiegów TP, PTP, CS i CSS, lecz dokonano cięć rębnych, tzn. w rzeczywistości, zamiast cięć sanitarnych, Skarżący dokonał wyrębu całego drzewostanu z określonej powierzchni, o znacznej kubaturze, pozostawiając duże "luki" w obszarze dokonanej wycinki. Taki wyręb jest niedopuszczalny, ze względu na obowiązujący UPUL.
Skoro wycinka dokonana przez Skarżących była niezgodna z UPUL, to tym samym czyni to takie działania bezprawnymi. W toku postępowania ustalono, że zabiegi które Skarżący zgłosili do legalizacji zostały już wykonane uprzednio. O powyższym świadczą poprzednie świadectwa legalności wydane w stosunku do właścicieli nieruchomości [...]. Działania właściciela nie miały charakteru trzebieży późnych, a wyłącznie charakter cięć rębnych mających na celu pozyskanie jak największej masy drewna. Podleśnicza faktycznie przystąpiła do cechowania drewna, jednakże w ocenie Organu, jej działania były niewłaściwe i wczesne. Nie dysponowała odpowiednimi uprawnieniami do wydania świadectwa legalności pozyskanego drewna (świadectwo legalności może być wydane jedynie przez Starostę lub Nadleśniczego pod warunkiem, że ten ostatni otrzymał wyraźne upoważnienie od Starosty), dlatego zapewnienia o jego wydaniu były nic nieznaczące. Drewno pozyskane w sposób nielegalny, nie powinno zostać poddane procedurze cechowania, Skarżący nie miał też prawa do wywozu drewna pozyskanego w sposób nielegalny.
Nadleśniczy szeroko odniósł się do zagadnienia dotyczącego cechowania drewna i świadectwa legalności w kontekście wadliwego ocechowania drewna. Wyjaśnił, że cechowanie drewna oznacza, że zostało ono oznaczone jako pozyskane z danego obszaru, zgodnie z procedurami. Jednak sama ta czynność nie obliguje organów do wydania świadectwa legalności, gdyż nie zwalnia z konieczności przestrzegania innych przepisów prawa dotyczących pozyskiwania drewna.
W przypadku, gdy dojdzie do błędnego ocechowania drewna - na przykład, gdy drewno zostało pozyskane niezgodnie z planem urządzenia lasu lub innymi decyzjami administracyjnymi - oznacza to, że drewno to nie spełnia warunków legalności. W takiej sytuacji organ administracyjny nie może wydawać świadectwa legalności, ponieważ dane drewno zostało pozyskane w sposób niezgodny z prawem. Konieczne jest przeprowadzenie procesu legalizacji. Cechowanie nie jest automatycznym zobowiązaniem do wydania świadectwa legalności.
W sprawie zaś cechowanie drewna było nieprawidłowe i przedwczesne. Drewno, które zostało pozyskane z naruszeniem UPUL, nie powinno było być w ogóle ocechowane. Czynność cechowania w tym przypadku była sprzeczna z prawem, ponieważ nie spełniono wymogów dotyczących legalności pozyskania drewna, co potwierdzają liczne inwentaryzacje przeprowadzone przed wydaniem decyzji o odmowie wydania świadectwa legalności. Organ wyjaśnił, że w dniu 28 sierpnia 2023 r. wydano świadectwo legalności dla niewielkiej masy drewna, objętej wnioskiem z dnia 14 lipca 2023 r. - tj. drewna nr 110/2023, albowiem w tej właśnie części, drewno to zostało pozyskane zgodnie z UPUL. To częściowe wydanie świadectwo wskazuje na brak bezczynności oraz brak przewlekłości w działaniach Organu.
Z kolei działania takie jak zawiadomienie o podejrzeniu wprowadzenia do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna, wniosek o podjęcie działań interwencyjnych oraz zawiadomienie o możliwości popełnienia wykroczenia, miały na celu weryfikację legalności pozyskania drewna. Działania Nadleśniczego były podejmowane w interesie publicznym, mającym na celu zapewnienie przestrzegania przepisów prawa leśnego oraz ochrony zasobów naturalnych. W trakcie postępowania w sprawie o wykroczenia oraz na każdym etapie tej sprawy szczególną uwagę zwracano na fakt, iż drewno o określonej masie zostało pozyskane w sposób niezgodny z UPUL, co ostatecznie prowadziło do odmowy wydania świadectwa legalności, mimo wcześniejszego błędnego cechowania. Działania Nadleśniczego nie stanowiły nadużycia prawa; wręcz przeciwnie- były to kroki mające na celu weryfikację legalności pozyskania drewna przez Skarżącego. Jego postępowanie było nie tylko zgodne z obowiązującymi przepisami, ale również uzasadnione i słuszne w kontekście ochrony zasobów leśnych.
W ocenie Organu, doszło do działań bezprawnych, które wynikały z celowej nieprawidłowej kwalifikacji zabiegów dokonanych na działce nr [...], które to zabiegi Skarżący zakwalifikował jako cięcia sanitarne. Dlatego też Organ konsekwentnie odmawia wydania świadectwa legalności pozyskanego drewna. Organ administracyjny wykazał się pełną skrupulatnością, dokonując starannej analizy sytuacji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania świadectwa legalności dla części drewna pozyskanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Skarżący mylnie więc zarzuca Nadleśniczemu działania pozorne,
w rzeczywistości wszelkie podejmowane przez Nadleśniczego czynności były realne, rzeczowe i zgodne z obowiązującymi procedurami. Rewizje terenowe, jak również działania podejmowane w ramach postępowania wykroczeniowego, miały na celu wszechstronne zbadanie stanu faktycznego oraz wyjaśnienie ewentualnych nieprawidłowości związanych z pozyskaniem drewna. Działania te były prowadzone przed właściwymi organami, zgodnie z przepisami prawa, a ich celem było zapewnienie zgodności działań Skarżącego z obowiązującymi normami prawnymi. Zatem Nadleśniczy działał z należytą starannością i w granicach przysługujących mu kompetencji, dążąc do pełnej i obiektywnej oceny sprawy.
W odpowiedzi na zarzuty Skarżących, jakoby Nadleśniczy zawiesił postępowanie wyłącznie w celu jego wydłużenia i tym samym doprowadził do bezczynności i przewlekłości postępowania Organ stwierdził, że jest to twierdzenie nieprawdziwe. Zawieszenie postępowania zostało dokonane z uwagi na uzasadnione wątpliwości dotyczące prawa własności nieruchomości, na której dokonano wycinki drzew. Wątpliwości te wynikają z toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...] postępowania (sygn. akt [...]), mającego na celu stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży tej nieruchomości.
Co do zarzutu bezczynności organu, od daty złożenia przez Skarżących wniosku o ocechowanie i wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna Organ podjął szereg koniecznych czynności, chronologicznie je przedstawiając w odpowiedzi. Z opisu podejmowanych działań jasno wynika, że Nadleśniczy wykazał się dużą aktywnością i zaangażowaniem w sprawę. Z dniem 17 lipca 2023 r., po złożeniu przez Skarżącego wniosku o ocechowanie drewna i wydanie świadectwa legalności, Organ natychmiast podjął niezbędne kroki. Od lustracji terenowych po analizę dokumentów, każda czynność była starannie udokumentowana, co dowodzi nie tylko efektywności działań, ale także transparentności całego procesu. Przeprowadzenie wizji oraz wysyłanie pism do Starosty [...] wskazuje, że organ był w stałym kontakcie z innymi instytucjami oraz dbał o rzetelność i legalność działań związanych z pozyskaniem drewna.
W kontekście przewlekłości postępowania Organ zaznaczył, że wszelkie opóźnienia były wynikiem konieczności przeprowadzenia szczegółowych analiz oraz zbadania legalności pozyskania drewna, co jest w pełni uzasadnione. Nadleśniczy wydał decyzję odmowną w sprawie wydania świadectwa legalności pozyskania drewna, która została uchylona przez Kolegium. Nie można w takim wypadku mówić o bezczynności czy przewlekłości ze względu na to, że strona nie zgadza się z wydaną decyzją organu. Wydanie orzeczenia administracyjnego, nawet jeśli jest ono niekorzystne dla Skarżącego, nie jest równoznaczne z bezczynnością organu. Z tego powodu Skarżący nie mogą mówić o 14 miesięcznej bezczynności w sytuacji, gdy Organ wydał decyzję, która została poddana kontroli instancyjnej. Istotne jest zatem podkreślenie, że zarzuty bezczynności i przewlekłości powinny być interpretowane w kontekście rzeczywistego braku działań organu, a nie jedynie na podstawie niezadowolenia z wydanego rozstrzygania.
Według Organu Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów na poniesione straty materialnej, które mogłyby uzasadniać zasądzenie sumy pieniężnej na ich rzecz. Odnosząc się zatem do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, z uwagi na poniesione relewantne i obiektywne straty ekonomiczne oraz społeczne, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to negatywne konsekwencje bezczynności nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały bowiem w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla Skarżących. Niezadowolenie z decyzji odmownej, czy też długość trwania postępowania odwoławczego, bądź terminy innych zainicjowanych postępowań mających na celu wyjaśnienie sprawy nie mogą być automatycznie traktowane jako dowód na przewlekłość czy bezczynność Organu.
W replice z 26 stycznia 2025 r. Skarżący odnieśli się do odpowiedzi na skargę. Z pisma tego wynika również, że sprawa o wydanie zaświadczenia nie została zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
I. 1. Stan sprawy jest bezsporny, o ile dotyczy wystąpienia przez Skarżących ze zgłoszeniem, datowanym 14 lipca 2023 r., o ocechowanie pozyskanego drewna i wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna. Do zgłoszenia załączono wypis z KW wg stanu na 17 lipca 2023 r. z którego wynika, że Skarżący są właścicielami działki nr [...]. Poza sporem pozostaje również, że pozyskane drewno zostało w dniach 18 i 19 lipca 2023 r. przez Podleśniczą Nadleśnictwa ocechowane, poprzez nabicie na każdą sztukę numeru i cechówki. Z akt wynika również, że po tej czynności Nadleśniczy dokonał lustracji terenowych działki nr [...], występował do różnych organów administracji samorządowej i leśnej oraz inicjował postępowania sądowe (vide: skarga str. 4 - 5 oraz odpowiedź na skargę - str. 18 – 20; pisma te znajdują się w aktach administracyjnych).
2. W związku z opieszałością i skargą Wnioskodawcy, Starosta pismem z 27 września 2023 r. zobligował Nadleśniczego do ustosunkowania się do zarzutów skargi oraz do natychmiastowego wystawienia świadectwa legalności pozyskania drewna lub – w przypadku podstaw do odmowy legalizacji pozyskanego drewna – do wydania postanowienia w tej sprawie. Kolejnym pismem, z 16 października 2023 r. Starosta, powołując się na zawarte Porozumienie w sprawie przekazania do realizacji niektórych zadań z zakresu nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niepaństwowych, zwrócił się do Nadleśniczego o informację, czy przedmiotowa sprawa została zakończona w sposób przewidziany K.p.a.; jeśli nie – Starosta wystąpił o podanie aktualnego stanu sprawy i podjęcie natychmiastowych działań zmierzających do poprawnego zakończenia postępowania.
Po tej korespondencji Nadleśniczy jeszcze dwukrotnie dokonał lustracji działki nr [...] i zawiadomieniem z 18 grudnia 2023 r. powiadomił Wnioskodawcę w trybie art. 10 § 1 K.p.a. Następnie postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. dopuścił z urzędu dowód z dokumentów opisanych w tym postanowienie, po czym powtórnie, zawiadomieniem z tej samej daty, powiadomił oboje Skarżących o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 K.p.a.). Finalnie, postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r., na podstawie art. 219 w zw. z art. 123-126 K.p.a., w zw. z art. 14a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356), odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego legalność pozyskanego drewna.
Na skutek zażalenia Wnioskodawców, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: "Kolegium"), postanowieniem z 5 kwietnia 2024 r., uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazało Nadleśniczemu do ponownego rozpatrzenia; postanowienie to wpłynęło do Nadleśnictwa 7 maja 2024 r.
3. Pismem z 18 czerwca 2024 r. Wnioskodawcy wystąpili do Kolegium z ponagleniem na niezałatwienie przedmiotowej sprawy. Ponaglenie kierowane do Kolegium za pośrednictwem Nadleśnictwa, wpłynęło do tego organu 24 czerwca 2024 r. Do ponaglenia dołączono wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2024 r. sygn. [...], uniewinniający Skarżącego od popełnienia wykroczenia z art. 158 § 1 Kodeksu wykroczeń (zarzut: "w okresie od daty bliżej nieustalonej 2023 r. do dnia 17 lipca 2023 r. w miejscowości (...), będąc właścicielem działki leśnej nr [...] objętej UPUL (...) obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., zatwierdzonym w dniu 25 maja 2017 r. przez Starostę, w wydzieleniach oddziałowych "1c" oraz "1f" dokonał wyrębu drewna wielkowymiarowego gatunku sosna w łącznej ilości 94,62 m3 (...), niezgodnie z UPUL"). Nadleśniczy ponaglenie przekazał do Kolegium pismem z 2 lipca. Jednocześnie w tym samym dniu wydał postanowienie o dopuszczeniu z urzędu dowodów z dokumentów i poinformował strony oraz pełnomocnika w trybie art. 10 § 1 K.p.a.
Postanowieniem z 8 lipca 2024 r. Kolegium uznało, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, które nie miały cech rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Kolegium wyznaczyło Nadleśniczemu 7 – dniowy termin do rozpoznania sprawy oraz zarządziło wyjaśnienie przez Nadleśniczego przyczyn bezczynności i przewlekłości. Postanowienie Kolegium wpłynęło do Nadleśnictwa 9 lipca 2024 r.
Pismem z 10 lipca 2024 r. pełnomocnik Wnioskodawców ustosunkował się do uzupełnionego materiału dowodowego i jednocześnie przesłał do Nadleśnictwa odpis prawomocnego wyroku w sprawie wykroczeniowej sygn. [...] wraz z kserokopiami protokołów rozpraw, jakie odbyły się w tej sprawie.
Postanowieniem z 17 lipca 2024 r. Nadleśniczy, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie, ze względu na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności umów, na podstawie których Skarżący nabyli własność działki nr [...]. W uwzględnieniu zażalenia Wnioskodawców Kolegium, postanowieniem z 19 września 2024 r. uchyliło w całości postanowienie Nadleśniczego o zawieszeniu postępowania wyrażając pogląd, że w sprawach dotyczących wydania zaświadczenia nie można stosować przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Pismem z 9 października 2024 r. Starosta ponowie wezwał Nadleśniczego do zakończenia postępowania, żądając jednocześnie natychmiastowych informacji o podjętych działaniach.
II. Na wstępie, odwołując się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 2 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 należy wyjaśnić, co należy rozumieć przez bezczynność, a co przez przewlekłość i co oznacza skarga na bezczynność i skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.
"Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w K.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
Przyjęte wskazanym przepisem definicje powiązane zostały z instytucją procesową ponaglenia, które przysługuje stronie w razie zaistnienia jednego z określonych art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stanów wadliwego w czasie załatwiania sprawy przez organ. W obu przypadkach naruszania przez organ administracji zasady wnikliwego i szybkiego, a gdy pozwala na to charakter sprawy, niezwłocznego załatwiania sprawy (art. 12 § 1 i § 2 K.p.a.) strona, której sprawa nie została załatwiona w terminie lub której sprawa prowadzona jest przewlekle, może podjąć kroki w kierunku zmobilizowania organu poprzez skorzystanie z prawa do złożenia ponaglenia, przy czym, co należy podkreślić, prawo to realizowane jest w toku obciążonego wskazaną wyżej wadą postępowania" (vide: H. Knysiak-Sudyka, Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego - aspekt pozytywny (w) Prawo administracyjne dziś i jutro, str. 361; red. nauk. J. Jagielski, M. Wierzbowski; Wolters Kluwer; Warszawa 2018).
Należy zatem przyjąć, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., organ nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji. Podkreślić też wypada, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określone czynności nie zostały w sprawie dokonane.
Powyższe uwagi wymagają uzupełnienia dodatkowymi wynikającymi ze specyfiki postępowania, jakim jest wydawanie zaświadczeń (art. 217 i nast. K.p.a.). Przede wszystkim przypomnieć należy, że nie jest to postępowanie jurysdykcyjne, w którym mają zastosowanie wszystkie zasady ogólne i uprawnienia procesowe organu określone w Dziale I i II K.p.a. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym, natomiast w zakresie terminów załatwiania spraw ma własną regulację. Zgodnie z art. 217 § 3 K.p.a., zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Jednocześnie, w myśl art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że konieczne postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia i ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Może ono zatem odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów oraz innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także stwierdzenie, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (zob. np. wyroki NSA z 8 września 2009 r., sygn. I OSK 104/09, z 14 marca 2019 r., sygn. I OSK 1225/17, z 28 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 1627/18). Podkreśla się również (zob. np. wyrok NSA z 19 października 2022 r., sygn. I OSK 2085/19), że ograniczenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach postępowania zaświadczeniowego odpowiadać musi celowi tego postępowania, jakim jest wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
III.1. W stanie faktycznym sprawy opisanym w punkcie I uzasadnienia nie ulega wątpliwości, że Nadleśniczy nie tylko całe postępowanie zaświadczeniowe prowadził przewlekle, ale po wydaniu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (postanowienie z 21 lutego 2024 r.) i jego uchyleniu przez Kolegium (postanowienie z 5 kwietnia 2024 r.) oraz po zwrocie akt w dniu 7 maja 2024 r., dopuścił się bezczynności.
Przepisem, na podstawie którego Organ wydaje zaświadczenie (albo odmawia jego wydania), jest art. 14a ust. 1 i 3 ustawy o lasach. Natomiast szczegółowe regulacje dotyczące wydawania zaświadczeń unormowane są w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna (Dz. U. z 1998 r., Nr 36, po. 201). W rozporządzeniu, jako Załącznik nr 6, zamieszczony jest wzór świadectwa legalności pozyskania drewna (... "zaświadcza się, że wyszczególnione niżej drewno zostało pozyskane z lasu położonego w ... na działkach nr ..., stanowiących własność (współwłasność) Pana ...., zam. w ..., na podstawie: uproszczonego planu urządzenia lasu- zadań z zakresu gospodarki leśnej określonych w decyzji"). Regulacje te nie tylko stanowiły podstawę zaświadczenia, ale determinowały zakres ewentualnego postępowania wyjaśniającego.
Z akt wynika, że Nadleśniczy po dokonaniu przez Podleśniczą Nadleśnictwa ocechowania w dniach 18 i 19 lipca 2023 r. każdej sztuki pozyskanego drewna, zlecił dokonanie w dniu 21 lipca 2023 r. lustracji terenowej działki nr [...]. Dysponując notatką służbową z tej czynności oraz dokumentem potwierdzającym własność (współwłasność) działki nr 172/10 załączonym do zgłoszenia, przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach postępowania zaświadczeniowego mógł uczynić jedynie zgodność pozyskania ocechowanego drewna z UPUL. Tymczasem Nadleśniczy podejmował również wiele innych czynności, które wykraczały poza postępowanie wyjaśniające prowadzone w ramach wydania zaświadczenia, o jakim mowa wyżej. Oznacza to, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, przy czym przewlekłość ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Nie było bowiem żadnych przeszkód, aby po ocechowaniu w dniach 18-19 lipca 2023 r. pozyskanego drewna oraz po dokonanej kilka dni później lustracji, po zbadaniu zgodności pozyskania ocechowanego drewna z UPUL, rozstrzygnąć w przedmiocie zgłoszenia: albo wydać zaświadczenie, albo postanowienie o odmowie jego wydania. Jak wyżej stwierdzono, zamiast zakończyć postępowanie, Nadleśniczy podejmował czynności (k. 18-19 odpowiedzi na skargę), które w żaden sposób nie mieściły się w ramach postępowania przewidzianego przepisem art. 218 § 2 K.p.a. Nie zakończył też postępowania, mimo jednoznacznego stanowiska Starosty w tym przedmiocie (pisma z dnia 26 września 2023 r. i 16 października 2023 r.). Dopiero postanowieniem z 21 lutego 2024 r. zakończył postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, a więc po 7 miesiącach od daty wniosku. Procedowaniem takim rażąco naruszył przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń, w szczególności termin, o jakim mowa w art. 217 § 3 K.p.a. oraz art. 218 § 2 K.p.a. dotyczący zakresu postępowania wyjaśniającego w tym postępowaniu.
2. Wydanie postanowienia przez Nadleśniczego 21 lutego 2024 r. zakończyło stan bezczynności Organu. Po tej dacie toczyło się natomiast postępowanie zażaleniowe i przypomnieć należy, że Kolegium w dniu 5 kwietnia 2024 r. uchyliło postanowienie Nadleśniczego. Akta sprawy zwrócono Organowi 7 maja 2024 r.
Po otrzymaniu akt z Kolegium Nadleśniczy nadal nie stosował przepisów normujących postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń. Pierwszą czynność podjął dopiero po dwóch miesiącach (2 lipca 2024 r.), po złożeniu przez Skarżących 18 czerwca 2024 r. ponaglenia. Zaznaczyć też należy, że czynność ta (postanowienie o dopuszczeniu dowodów), wykracza poza ramy postępowania określone przepisem art. 218 § 2 K.p.a.
Postanowieniem z 8 lipca 2024 r. Kolegium uznało, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, które nie miały cech rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Kolegium wyznaczyło Nadleśniczemu 7 – dniowy termin do rozpoznania sprawy; postanowienie to wpłynęło do Organu 9 lipca 2024 r. W terminie tym sprawa nie została zakończona, natomiast Nadleśniczy, postanowieniem z 17 lipca 2024 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie, naruszając po raz kolejny przepisy regulujące wydawanie zaświadczeń. Potwierdzeniem nieprawidłowego działania Organu jest postanowienie Kolegium z 19 września 2024 r. uchylające w całości postanowienie Nadleśniczego o zawieszeniu postępowania. Po tej dacie Organ nie rozstrzygnął sprawy, mimo kolejnego pisma Starosty (z 9 października 2024 r.) wzywającego do zakończenia postępowania. Stan ten – brak wydania zaświadczenia albo wydania postanowienia, istnieje nadal i jednoznacznie świadczy o bezczynności Organu.
3. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności obliguje Sąd do oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), a także stwarza możliwość wymierzenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 2660/18). Zaznaczyć też wypada, że wskazany przepis dopuszcza orzeczenie zarówno o grzywnie, jak i o sumie pieniężnej.
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie takiego stanu w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (tak NSA w wyroku z 28 czerwca 2024 r., sygn. I OSK 521/24).
Podzielając zaprezentowane stanowisko Sąd stwierdza, że bezczynność Nadleśniczego ma rażący charakter.
Wyeksponować należy, że po zwrocie akt z Kolegium, co nastąpiło 7 maja 2024 r., Nadleśniczy w terminie przewidzianym w art. 217 § 3 K.p.a. nie rozstrzygnął wniosku o wydanie zaświadczenia. Nie uczynił tego pomimo ponaglenia, które Kolegium uznało za zasadne (postanowienie z 8 lipca 2024 r.), jak również nie zastosował się do wezwania Starosty z 9 października 2024 r. Działanie takie świadczy o rażącym lekceważeniu zarówno przepisów postępowania, jak również o ignorowaniu wiążących stanowisk wyrażonych w postanowieniach organu wyższego stopnia oraz organu, w imieniu którego Nadleśniczy na podstawie porozumienia zajmuje się lasami niepaństwowymi.
W żaden sposób stwierdzenia, że postępowanie w przedmiocie wydania świadectwa legalności pozyskania drewna aż do daty wydania postanowienia z 21 lutego 2024 r. było prowadzone w sposób rażąco przewlekły oraz, że po zwrocie akt w dniu 7 maja 2024 r. Nadleśniczy dopuścił się bezczynności o rażącym charakterze, nie zmienia okoliczność kwestionowania umów cywilnoprawnych, na podstawie których Skarżący nabyli własność lasu (działki nr [...]). Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r., poz. 1984), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zatem w sytuacji, w której Skarżący legitymują się prawem własności działki nr [...], udokumentowanym znajdującym się aktach administracyjnych i dołączonym do wniosku wypisem z KW, niedopuszczalnym było oczekiwanie na zakończenie sprawy cywilnej. Zaznaczyć też należy, że w sprawie sygn. [...] postępowanie zostało prawomocnie zakończenie odrzuceniem pozwu, natomiast sprawa sygn. [...] jest w toku i aktualnie nie jest wiadome, kiedy i w jaki sposób zostanie rozstrzygnięta.
Reasumując: oczywistość naruszenia przepisów postępowania, wielokrotne przekroczenie 7-dniowego terminu załatwienia sprawy określonego w art. 217 § 3 K.p.a., podejmowanie działań pozbawionych racjonalnego uzasadnienia oraz jawne przeciąganie postępowania a także natężenie braku woli do załatwienia sprawy, w sposób jednoznaczny świadczą o rażącym charakterze bezczynności.
3. Przewidziane przepisem art. 149 § 2 P.p.s.a. środki mają dyscyplinująco-represyjny charakter, są środkami dodatkowymi, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, z uprawnienia określonego przepisem art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia praworządności względnie ochrony praw strony.
W rozpoznawanej sprawie zarówno stan rażącej przewlekłości postępowania istniejący od 17 lipca 2023 r. do daty postanowienia o odmowie wydanie świadectwa legalności pochodzenia drewna (21 lutego 2024 r.), jak również stan rażącej bezczynności po zwrocie akt z Kolegium (7 maja 2024 r.), który istnieje nadal, wymaga zastosowania obu środków przewidzianych w art. 149 § 2 ) P.p.s.a.
W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących na to, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyrok NSA z 12 września 2024 r. sygn. I OSK 978/24).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju sytuacja występuje. Ponownie wskazać należy na rażące lekceważenie stanowiska wyrażonego zarówno przez organ wyższego stopnia, jak i Starostę, które to organy obligowały Nadleśniczego do zakończenia postępowania w terminie 7 dni. Jak wyżej wskazano, termin ten wielokrotnie bezskutecznie upłynął a sprawa nie został zakończona w przewidziany prawem sposób. Wobec tego Sąd uznał, że dopiero grzywna w kwocie 15.000 zł stanowić będzie dostateczną i odpowiednią dolegliwość finansową, która wymusi na Organie podjęcie stosownego rozstrzygnięcia.
Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej stronie skarżącej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Przyjąć jednak należy, że kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma być ona swego rodzaju rekompensatą i zadośćuczynieniem za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakie strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. "Suma pieniężna" nie ma charakteru odszkodowania za poniesione szkody i co do kwoty, podobnie jak grzywna, podlega uznaniu Sądu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że odpowiednią sumą pieniężną będzie kwota 15.000 zł. Stanowić ona będzie rekompensatę nie tylko za oczywiste lekceważenie stron, ale również – w odniesieniu do Skarżącego – zadośćuczynienie za narażenie na sytuację stresową wynikającą z zainicjowania przez Organ postępowania przed Sądem Rejonowym o wykroczenie, które to postępowanie zakończyło się wyrokiem uniewinniającym (sygn. [...]). Kwota ta nie jest wygórowana, jeśli się weźmie pod uwagę zarówno rażącą przewlekłość postępowania, a następnie rażącą bezczynność Organu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.