II SAB/Rz 18/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie odrzucił skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wyjaśnienia zmiany przebiegu drogi wewnętrznej, uznając sprawę za cywilnoprawną i poza kognicją sądu administracyjnego.
Strony A. i S. T. zaskarżyły bezczynność Wójta Gminy w sprawie wyjaśnienia zmiany przebiegu drogi wewnętrznej, która miała nastąpić w wyniku ogrodzenia wykonanego przez sąsiada. Wójt wyjaśnił, że droga jest wewnętrzna, a spór o jej przebieg ma charakter cywilnoprawny. Sąd administracyjny uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji, ponieważ nie dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a jedynie sporu cywilnoprawnego o władanie nieruchomością. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Skarga została złożona przez A. i S. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wyjaśnienia zmiany przebiegu drogi wewnętrznej. Skarżący wskazali, że sąsiad J. P. ogrodził teren, wchodząc w pas drogi i zmieniając jej przebieg, a Wójt nie podjął działań w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że skarżący nie są właścicielami spornych działek i nie mają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Podkreślił również, że droga nr 24 jest drogą wewnętrzną, a nie gminną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a spory dotyczące jej przebiegu mają charakter cywilnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprawę, stwierdził, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu dotyczy spraw, w których wydawane są decyzje lub postanowienia, lub podejmowane są czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego. W tym przypadku, spór o przebieg drogi wewnętrznej i naruszenie jej pasa ma charakter cywilnoprawny i należy do właściwości sądów powszechnych. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym spory o naruszenie pasa drogi wewnętrznej nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Ponadto, sąd uznał, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu ani na wniosek skarżących, którzy nie wykazali interesu prawnego. W związku z tym, że sprawa nie podlegała załatwieniu w drodze administracyjnej, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu w sprawie dotyczącej zmiany przebiegu drogi wewnętrznej nie jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym, ponieważ spór o charakterze cywilnoprawnym wynikający z prawa do władania nieruchomością, na której jest urządzona droga wewnętrzna, należy do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania spraw dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Spór o naruszenie pasa drogi wewnętrznej ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego, nawet jeśli organ administracji publicznej został wezwany do działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na bezczynność organu przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
P.g.k. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa przypadki, w których może nastąpić wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu.
u.d.p.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do dróg wewnętrznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotycząca przebiegu drogi wewnętrznej ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarżący nie wykazali interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Brak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego lub rozgraniczeniowego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
spór o charakterze cywilnoprawnym, wynikający z prawa do władania nieruchomością nie można tym samym mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących dróg wewnętrznych i sporów cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw dróg wewnętrznych i braku właściwości sądu administracyjnego w sporach cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym, co jest kluczowe dla praktyków prawnych. Pokazuje, kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów.
“Droga wewnętrzna czy gminna? Kiedy sąd administracyjny odsyła do sądu cywilnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Rz 18/08 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2008-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I OSK 1308/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-31 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i S. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wyjaśnienia zmiany przebiegu drogi p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 17 kwietnia 2008 r. A. T. i S. T. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wyjaśnienia przesunięcia przebiegu drogi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. i S. T. 28.03.2007 r. skierowali pismo do Urzędu Gminy w S. informujące o fakcie przesunięcia przez J. P. drogi gminnej nr 24 w stronę własnej działki. W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy pismem z dnia 11.04.2007 r. oraz z dnia 25.04.2007 r. wyjaśnił, że wykonywanie ogrodzenia przez J. P. odbyło się po wcześniejszym wytyczeniu przez uprawnionego geodetę granicy z drogą nr 24. Właścicielem tej działki jest Gmina S., droga ta nie jest jednak drogą gminną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.), lecz drogą wewnętrzną, stanowiącą dojazd do gruntów rolnych i leśnych. Urządzenie tej drogi będzie możliwe do zrealizowania dopiero po ujęciu tej inwestycji w planie budżetu gminy. W złożonej do Sądu skardze A. T. i S. T. wskazali, że Wójt nie udzielił im wyjaśnienia co do przesunięcia przebiegu drogi nr 24 w miejscowości R., stanowiącej własność Gminy S. Odcinek tej drogi przylegający do działek nr 84 i 11/1 stanowiących własność G. i J. P. od wielu lat był bezspornie użytkowany. Granica pomiędzy drogą a tymi działkami została ustalona przez geodetę w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym w 1999 r. i pokrywała się z faktycznym stanem użytkowania odcinka drogi. W dniu 31.03.2007 r. J. P. wykonał ogrodzenie w miejscu odbiegającym od ustalonej w 1999 r. granicy, tj. "wszedł" w pas drogi wymuszając jednocześnie inny jej przebieg i w tym celu dokonał wycinki drzew. Skarżący zarzucili, że Wójt Gminy poinformowany o tym, nie podjął żadnych działań w celu przywrócenia przebiegu drogi do stanu poprzedniego zgodnego ze stanem prawnym. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżących. Wyjaśnił, że skarżący nie są właścicielami żadnej ze wskazanych w skardze działek, a tym samym ich wniosek, jako nie pochodzący od strony, nie doprowadził do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Organ podkreślił także, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.). Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało brak naruszenia granic któregokolwiek z właścicieli sąsiadujących z drogą nieruchomości. Skro zatem nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, a przepisy k.p.a. nie przewidują instytucji odmowy wszczęcia postępowania, prawidłowym było skierowanie do skarżących pism wyjaśniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dopuszczalność skargi na bezczynność organu określa art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Skarga taka przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Zasadniczą do rozstrzygnięcia w rozpatrywanym przypadku kwestią jest ustalenie czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że droga nr 24 w miejscowości R. jest drogą wewnętrzną, do której nie stosuje się przepisów ustawy o drogach publicznych. Wobec tego w razie samowolnego naruszenia pasa drogowego drogi wewnętrznej powstaje spór o charakterze cywilnoprawnym, wynikający z prawa do władania nieruchomością, na której jest urządzona droga wewnętrzna. Do rozpoznania takiego sporu właściwy jest sąd powszechny, co wyklucza orzekanie w drodze decyzji administracyjnej na podstawie ustawy o drogach publicznych, a w szczególności art. 36 tej ustawy, stanowiącego, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Ten pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym został wyrażony w uchwale składu 5 sędziów NSA z dnia 21.10.2002r., sygn. akt OPK 28/2002, ONSA 2003/2/57. Słusznie też wskazuje organ, że brak jest podstaw do podjęcia z jego strony działań mających na celu rozgraniczenie nieruchomości. Postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadza się z urzędu, w ściśle określonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne przypadkach, lub na wniosek strony. Wszczęcie postępowania z urzędu może nastąpić w trzech przypadkach określonych w art. 30 ust. 2 ustawy - przy scalaniu gruntów, w celu realizacji potrzeb gospodarki narodowej oraz gdy rozgraniczenie uzasadnione jest interesem społecznym. W rozpatrywanej sprawie żaden z tych przypadków nie zachodzi. Uprawnionym do żądania rozgraniczenia jest natomiast każdy, kto ma do nieruchomości określone prawa, tj. właściciel, współwłaściciele lub jeden ze współwłaścicieli, a także użytkownik wieczysty lub posiadacz nieruchomości. W przedmiotowej sprawie skarżący nie mają interesu prawnego, a co za tym idzie uprawnień do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. 84 i 11/1 w R. z drogą nr 24. Zarówno zatem na gruncie ustawy o drogach publicznych, jak i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne brak jest regulacji które dawałyby organowi podstawę do wydania aktu administracyjnego czy podjęcia czynności. Skoro więc brak jest stosownej regulacji w sferze prawa publicznego dającej podstawę do działania organu w formie władczej, nie można tym samym mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu. W tych okolicznościach, uznając, iż sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI