II SAB/RZ 149/24

II SAB/Rz 149/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 6, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 149 § 1a, art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi B.B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Komisariatu Policji w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego B.B. z dnia 29 sierpnia 2024 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Komisariatu Policji w [...] na rzecz skarżącego B.B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SAB/Rz 149/24
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 29 sierpnia 2024 r. (data wpływu do organu – 3 września 2024 r.) B.B. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Komendanta Komisariatu Policji w [...] o udzielenie informacji publicznej dotyczącej interwencji podejmowanych w okresie 1.05.2024 r. – 29.08.2024 r. pod adresem: ul. [...] w [...] przez policjantów a to:
- ile takich interwencji było
- czego dotyczyły?
W odpowiedzi na powyższe – pismo z 16 września 2024 r. nr GM-P-1823/24 - Komendant Komisariatu Policji w [...] wskazał, że w ww. okresie, pod wskazanym adresem "było przeprowadzonych szereg interwencji, które zostaną przekazane na żądania organów uprawnionych".
B.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę (data nadania w urzędzie pocztowym – 10 października 2024 r.) na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w [...]
Skarżący wyjaśnił, że pismo z 29 sierpnia 2024 r. (wysłane 2 września 2024 r.) zostało złożone bezpośrednio do Komendanta jako organu, który zobowiązany był do udzielenia odpowiedzi na podstawie przepisów k.p.a., w trybie informacji publicznej. Pismo to zostało zignorowane a organ nie udzielił żadnej konkretnej odpowiedzi. Odpowiedź na pismo powinna nastąpić bez zbędnej zwłoki, co jednak do dnia wniesienia skargi nie nastąpiło.
W odpowiedzi na skargę Komendant Komisariatu Policji [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że skarżący 3 września 2024 r. złożył w Komisariacie, za pismem przewodnim 7 innych pism dotyczących różnych spraw, w tym m. in. z zapytaniem dotyczącym interwencji. Komendant Komisariatu Policji w [...] podległy Komendantowi w [....], pismem zbiorczym z 16 września 2024 r. udzielił odpowiedzi na zapytanie skarżącego. Organ zachowując termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej powiadomił wnioskodawcę na złożone zapytanie.
W piśmie procesowym z 27 stycznia 2025 r. skarżący odnosząc się do stanowiska organu, wskazał, że Komendant nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, brak konkretów, brak odpowiedzi na konkretne i precyzyjne pytania. Zdaniem skarżącego w związku z uznaniem Komendanta za winnego popełnienia przestępstwa umyślnego (sprawa o sygn. [....]) unika on odpowiedzi na zadane pytania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.").
Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność czyli stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zasady i tryb dostępu do informacji publicznych reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej: "u.d.i.p."), wskazując również w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przewiduje, że udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2).
Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo też wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1).
Przepisy u.d.i.p. określają też termin udostępnienia informacji publicznej. Regułę tę zawiera art. 13 ust. 1 u.d.i.p., stanowiąc, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (wyjątki w tym zakresie zawierają: art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2).
Co do zasady przekroczenie tego terminu zarówno w przypadku udzielenia informacji, jak i wydania decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza bezczynność organu.
Niezależnie od tego, mogą zachodzić również sytuacje, w których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji dopuszcza się bezczynności, poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie zachodzi przypadek, w którym wnioskowana informacja podlega udostępnieniu w trybie przepisów szczególnych i w sprawie nie ma zastosowania tryb udostępnienia informacji przewidziany w u.d.i.p., bądź też poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej.
W tej sytuacji, w przypadku złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności dokładne zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przezeń informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jak również, że nie zachodzą jednocześnie szczególne okoliczności niepozwalające na skorzystanie w trybu przewidzianego w u.d.i.p. – umożliwiają Sądowi dokonanie pełnej oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej - także takiej, której organ nie posiada - podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (por. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17).
Reasumując, w orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynność organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 84/22, publ. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Komendant Komisariatu Policji [...] – adresat wniosku - jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. Przepis ten konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Mając na względzie te przepisy uznać należy, że informację publiczną stanowi wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Za informację publiczną przyjąć należy treść różnego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
Należy również pamiętać, że z uwagi na brak jednoznacznych sformułowań w u.d.i.p. przy wykładni pojęć "informacja publiczna", "informacja o sprawach publicznych", należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w zakresie ilości podjętych przez funkcjonariuszy Policji interwencji w okresie od 1 maja 2024 r. do 29 sierpnia 2024 r. pod adresem: [...] w [...] i przedmiotu tych interwencji, a zatem informacji.
Skarżący domagał się zatem informacji, które mogą wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów i są związane z realizacją powierzonych tej formacji zadań publicznych.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145) do podstawowych zadań Policji należą m.in.: 1) ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; 2) ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; 3) inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; 4) wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w granicach swych zadań Policja wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw, przestępstw skarbowych i wykroczeń.
Stwierdzić zatem należy, że skoro funkcjonariusz Policji jest podmiotem pełniącym funkcje publiczne w strukturze organów władzy publicznej, to informacje na temat podjętych działań w sprawach należących do jego zadań stanowią informację publiczną.
Informacje na temat ilości podjętych przez funkcjonariuszy Policji interwencji i ich przedmiocie stanowią wobec tego informacje publiczne, gdyż dotyczą form i metod realizacji zadań publicznych powierzonych Policji. Okoliczność, że zapytanie dotyczyło podejmowanych przez policjantów czynności pod adresem, w którym zamieszkuje wnioskodawca, nie pozbawia żądanych informacji waloru informacji publicznej, gdyż zapytanie dotyczyło wyłącznie podania informacji na temat czynności podjętych przez policjantów, czyli dotyczyło sfery faktów publicznych.
Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jako dotyczący realizacji zadań publicznych, podlegał zatem załatwieniu w trybie u.d.i.p.
Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych i udzielonej odpowiedzi na skargę wynika, że na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z datą wpływu do organu – 3 września 2024 r. organ udzielił odpowiedzi w pkt 2 pisma z 16 września 2024 r., które to pismo skarżący odebrał 1 października 2024 r.
Wniosek skarżącego był jasno sformułowany - domagał się on podania konkretnej liczby podjętych przez funkcjonariuszy policji interwencji i ich przedmiotu, w konkretnie wskazanym okresie i pod konkretnie podanym adresem.
Udzielona wnioskodawcy odpowiedź o treści cyt.: "w okresie czasu od 01 maja 2024 roku do dnia 29 sierpień 2024 roku pod adresem ul. [...] [...] było przeprowadzonych szereg interwencji, które zostaną przekazane na żądania organów uprawnionych" w ocenie Sądu jest lakoniczna, niepełna a dodatkowo niezgodna z wnioskiem i niejasna.
Udzielenie informacji niepełnej, niewłaściwej lub zbyt ogólnej nie jest traktowane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jako odmowa udzielenia informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że wnioskodawca, któremu została udostępniona informacja niepełna lub niewłaściwa, jest pozbawiony jakiejkolwiek ochrony prawnej. Udostępnienie informacji niepełnej należy zakwalifikować jako nieudzielenie żądanej informacji, tj. brak realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ustawy. Tym samym wnioskodawca może złożyć do sądu administracyjnego skargę na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 9.12.2010 r., II SAB/Wa 280/10).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że udzielenie niejasnej, niepełnej odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej – tj. wskazanie, że w okresie od 1 maja 2024 r. do 29 sierpnia 2024 r. pod adresem ul. [...] [...] przeprowadzono szereg interwencji - nie pozwalają na bezsprzeczne ustalenie ich ilości a także na ustalenie tego czego te interwencje dotyczyły. Powyższe nie może być uznane za rozpoznanie ww. wniosku w pełnym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Komendanta Komisariatu Policji w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z 29 sierpnia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej, wyznaczając mu w tym zakresie 14-dniowy termin liczony od dnia zwrotu akt do organu z odpisem prawomocnego wyroku (pkt I wyroku).
Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w terminie 14 dni zareagował na wniosek skarżącego. Zachowanie adresata wniosku nie cechowało lekceważenie czy ignorowanie wnioskodawcy, czy lekceważące traktowanie obowiązków wynikających z u.d.i.p., stąd brak możliwości stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności (pkt II wyroku).
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł (pkt III wyroku).