II SAB/Rz 141/23

II SAB/Rz 141/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35 § 1-3, art. 36 § 1, art. 37 § 3 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, § 1b i §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddala; IV. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego L. S. kwotę 1177 zł /słownie: tysiąc sto siedemdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy [...] (dalej jako: "Wójt" lub "organ") postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w [...], obręb [...] oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] znak: [...] z wniosku L. S. (dalej zwany: "Skarżący") z dnia [...] listopada 2022 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2023 r. Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 - 3 w zw. z art. 36 § 1 i art. 37 § 3 pkt 1 oraz § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Na tej podstawie wniósł o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie merytorycznej decyzji w sprawie, stwierdzenie, że bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł, przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej pochodzi z dnia [...] listopada 2022 r., zatem postępowanie jest prowadzone już rok. Podniósł, że w jego ocenie zwłoka organu jest świadoma i celowa, ponieważ w sprawie nie były i nie są na bieżąco podejmowane czynności, które zmierzałyby do wydania merytorycznej decyzji, w tym w szczególności mające na celu szybsze otrzymanie stosownej dokumentacji. Zwrócił uwagę, że ponieważ ustawa z dnia 15 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa terminu, w którym postępowanie powinno być zakończone, zastosowanie znajdą terminy określone w k.p.a. Postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na tryb i charakter należy zaliczyć do spraw szczególnie skomplikowanych, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a. i które, zgodnie z tym przepisem, należy rozpoznać w terminie dwóch miesięcy. Skarżący zaznaczył, że obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, monitorowanie czynności związanych z opracowywaniem dokumentacji geodezyjnej, które pozwoli mu na rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki. Strona nie może ponosić konsekwencji tego rodzaju sytuacji, od niej niezależnej. W ocenie Skarżącego, w rozpoznawanej sprawie, wiele czynności było podejmowanych przez organ w zbyt dużych odstępach czasu. Uwagę zwraca między innymi długi odstęp czasu pomiędzy złożeniem wniosku inicjującego postępowanie administracyjne ([...] listopada 2022 r.), a wydaniem postanowienia o wszczęciu tego postępowania ([...] lutego 2023 r.).
Skarżący zauważył, że obowiązujące przepisy prawa pozwalają organowi na przedłużenie trwającego postępowania administracyjnego, jednakże w przedmiotowej sprawie stosowne pismo zostało wydane przez organ dopiero w dniu [...] października 2023 r. Organ w sposób zdawkowy wyjaśnił podstawę takiej decyzji, nie wyjaśnił, dlaczego uczynił to dopiero po blisko jedenastu miesiącach od daty złożenia wniosku.
W dalszej kolejności Skarżący wskazał, że dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności, nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne jest bowiem, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygniecie sprawy.
Odwołując się następnie do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Skarżący podniósł, że samo zawiadomienie strony w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o nowym terminie załatwienia sprawy, nie chroni organu przed możliwością stwierdzenia przez sąd, że organ prowadzi postępowanie przewlekle. Oceny zaistnienia tego stanu sąd dokonuje bowiem w oparciu o stwierdzony sposób działania organu, nie zaś jedynie na podstawie formalnego stwierdzenia dokonania przez organ zawiadomienia w powyższym trybie. Sam fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym ważkie argumenty. Nie można uznać, aby taki charakter miało powoływanie się na skomplikowany charakter sprawy, skoro to rzeczą organu jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania.
W ocenie Skarżącego, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest uzasadniona, gdyż nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Ponadto jego zdaniem, bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym dobitnie świadczy czas prowadzenia postępowania administracyjnego. W sprawie miało miejsce świadome lekceważenie przez organ przepisów prawa związanych z szybkością prowadzenia postępowania. Przedstawiony stan bezczynności oraz przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie w zakresie zobowiązania go do wydania decyzji w określonym czasie, w zakresie stwierdzenia, że dopuścił się rażącego naruszenia prawa w prowadzeniu postępowania oraz w zakresie wymierzenia mu grzywny w wysokości 2000 zł, a także przyznania Skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł.
Organ przyznał, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zainicjowane wnioskiem Skarżącego toczyło się z naruszeniem terminów, o jakich mowa w przepisach k.p.a., jednak w jego ocenie, nie można przypisać mu rażącego naruszenia prawa w tym zakresie.
Jak wyjaśnił, wszczęcie postępowanie w sprawie nastąpiło z dniem doręczenia stronom postanowienia z dnia [...] lutego 2023 r. Obowiązek wydania postanowienia w tym zakresie wynika z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm., dalej: "p.g.ik."). W okresie między złożeniem przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a wydaniem postanowienia, organ ma czas na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W tym też czasie sprawdzono, czy nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości a więc: sprawdzono kompletność wniosku; ustalono, że wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu; ustalono wszystkie strony postępowania; zbadano stan prawny spornej granicy - pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. zwrócono się z prośbą o udzielenie informacji czy w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], znajdują się dokumenty, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Z 1999 r. Nr 45 poz. 453), stanowiące podstawę do ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości.
Jak dalej wyjaśnił organ, przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania dokonany został wybór geodety uprawnionego do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia. Geodeta został upoważniony w dniu [...] lutego 2023 r. do dokonania czynności technicznych związanych z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości objętych postępowaniem. W dniu [...] czerwca 2023 r. wykonawca przedłożył do organu operat techniczny celem oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości i włączenia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Następnie w dniu [...] czerwca 2023 r., wydano pozytywną ocenę wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości. W dniu [...] października 2023 r. pracownik gminy uzyskał informację od PODGiK w [...], że dokumentacja techniczna nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ w dniu [...] sierpnia 2023 r. została zwrócona upoważnionemu geodecie celem uzupełnienia. W dniu [...] października 2023 r. strony postępowania zostały powiadomione o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] grudnia 2023 r. Ostatecznie po uzupełnieniu dokumentacji technicznej i przyjęciu jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2023 r. postępowanie zostało zakończone wydaniem w dniu [...] grudnia 2023 r. decyzji o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...]. W związku z powyższym organ stwierdził, że w tym stanie rzeczy wniosek o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie nie znajduje uzasadnienia.
Organ zaznaczył, że faktycznie podejmowane przez niego działania zmierzające do zakończenia postępowania, a przede wszystkim zmierzające do dyscyplinowania wykonawcy i przedłożenia przez niego prawidłowo sporządzonej dokumentacji technicznej były mało stanowcze i nie przyniosły pożądanego efektu, co z kolei przyczyniło się do przedłużenia postępowania w sprawie, jednak wbrew zarzutom skargi nie można mu przypisać złej woli ani rażącego naruszenia prawa.
Wójt wyjaśnił, że powodem długiego postępowania były przyczyny leżące po stronie wykonawcy czynności technicznych, który wprawdzie działał na zlecenie organu, jednak nie stosował się do kierowanych do niego wezwań. W ocenie organu wniosek skarżącego o uznanie rażącego naruszenia prawa w działaniu organu, a także o wymierzenie organowi grzywny i obciążenie go sumą pieniężną na rzecz skarżącego, jawi się jako nadmierny i nieuzasadniony. Tym bardziej, że decyzja została wydana w krótkim czasie po uzyskaniu prawidłowej dokumentacji technicznej.
Skarga na bezczynność organu została zarejestrowana pod sygn. [...], zaś na przewlekłe prowadzenie postępowania pod sygn. [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r., sygn. II [...], Sąd zarządził połączenie ww. spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SAB/Rz 141/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprawy bezczynności i przewlekłości administracji publicznej zostały poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
W sprawach, w których organ pomimo obowiązku podjęcia określonego działania nie czyni tego strona może żądać sądowego potwierdzenia stanu bezczynności.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W przepisach k.p.a. przewidziane są terminy załatwiania spraw, według których zadaniem organu jest rozpoznać sprawę: bez zbędnej zwłoki, w terminie 1 miesiąca bądź w przypadku sprawy bardziej skomplikowanej w terminie 2 miesięcy – art. 35 k.p.a.
Na podstawie art. 36 k.p.a.:
§ 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W ramach kontroli przestrzegania terminów do załatwienia sprawy Sąd weryfikuje zarówno terminowość, celowość i racjonalność podejmowanych czynności w aspekcie dochowania terminów załatwienia sprawy, tzn. czy podejmowane przez organ czynności zmierzały do załatwienia sprawy czy też w nieuzasadniony sposób ją przedłużały.
Rozpoznaniu skargi na bezczynność czy przewlekłość postępowania nie stoi na przeszkodzie fakt uprzedniego rozpoznania ponaglenia przez Organ.
Złożenie ponaglenia stanowi wymóg formalny do wniesienia skargi na bezczynność art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone przy rozpoznaniu ponaglenia nie ma jednak wpływu na ustalenie, czy w danej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, czy też nie. Skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma również znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia (podobnie NSA w postanowieniu z 2.09.2020 r., II OSK 3732/18 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2023 r., Nr [...] stwierdziło, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności oraz przewlekłości postępowania.
Wyjaśnienia również wymaga, że skarga na przewlekłość i bezczynność Organu została wniesiona w dniu [...] grudnia 2023 r. (data prezentaty Urzędu Gminy [...]), podczas gdy decyzja w sprawie została wydana w dniu [...] grudnia 2023 r. Nie znajdą w związku z tym zastosowania uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące niedopuszczalności skargi na przewlekłość i bezczynność organu administracji publicznej wniesionych po zakończeniu postępowania (uchwała z 22 czerwca 2019 . sygn. akt II OPS 5/19, uchwała z 7 marca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/21).
Przechodząc do meritum Sąd uznał za konieczne i celowe zwięzłe przytoczenie czynności podejmowanych przez Organ w sprawie. To właśnie one decydować będą o zasadności bądź nie, wniesionej skargi.
Postępowanie zainicjował wniosek Skarżącego z [...] listopada 2022 r. o rozgraniczenie nieruchomości nr ewid. [...]. Postanowienie o wszczęciu postępowania zapadło w dniu [...] lutego 2023 r.
Przed wydaniem tego postanowienia organ podjął czynności, które w odpowiedzi na skargę określił mianem czynności wyjaśniających: pismem z [...] grudnia 2022 r. skierował do Starosty Powiatu [...] Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zapytanie czy w Powiatowym Ośrodku znajdują się dokumenty w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nr: [...] stanowiące podstawę do ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu granic, lub umożliwiające wznowienie znaków granicznych. W odpowiedzi na zapytanie, w piśmie z [...] stycznia 2023 r. uzyskano informację, że dla wyżej wymienionych działek znajdują się następujące operaty: z założenia ewidencji [...], z modernizacji [...], oraz z podziału działki nr [...]. W dalszej kolejności Organ podjął czynności zmierzające do wyznaczenia geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, a [...] stycznia 2023 r. zawiadomił strony postępowania o złożeniu wniosku, oraz podjął czynności zmierzające do wyboru oferty na prowadzenie czynności geodezyjnych. W dniu [...] lutego 2023 r. dokonano wyboru jednej z ofert.
W dniu [...] kwietnia 2023 r. upoważniony geodeta wezwał strony do stawienia się w celu ustalenia granic w związku z rozgraniczeniem, wyznaczając w tym celu termin na [...] maja 2023 r.
W dniu [...] czerwca 2023 r. nastąpiło przekazanie operatu technicznego do Organu. [...] czerwca 2023 r. wydano pozytywną ocenę wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości.
Wykonawca nie dostarczył dokumentacji technicznej z klauzulą wpisu operatu technicznego do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, Organ zwrócił się o wyjaśnienie tej kwestii do PODGiK. W dniu [...] października 2023 r. uzyskał informację, że przedmiotowa dokumentacja nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego gdyż [...] sierpnia 2023 r. została zwrócona upoważnionemu geodecie celem jej uzupełnienia. W dniu [...] października 2023 r. Organ dokonał zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...] grudnia 2023 r., z uwagi na niezłożenie operatu z klauzulą przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Ostatecznie po uzupełnieniu dokumentacji i przyjęciu jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2023 r. postępowanie zostało zakończone decyzją z [...] grudnia 2023 r., którą umorzono postępowanie rozgraniczeniowe i przekazano sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...].
Analiza przebiegu postępowania wskazuje na to, że Organ podejmował czynności, które uznać należy za zmierzające do załatwienia sprawy, i którym należy w związku z powyższym przypisać cechę celowości. Nie stanowi o przewlekłości postępowania, jak wskazało Kolegium wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dopiero po upływie dwóch miesięcy od złożenia wniosku, w sytuacji, gdy Organ po złożeniu wniosku, a przed wydaniem tego postanowienia podjął szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienie kwestii znajdującej się w zasobie dokumentacji oraz wyboru geodety. Sam fakt nie wydania przez Organ formalnego postanowienia o wszczęciu postępowania, w sytuacji gdy podjęto czynności mające na celu chociażby ocenę zasadności wszczęcia postępowania (poprzez ewentualne ustalenie, że w zasobie znajduje się już dokumentacja z przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego) nie może świadczyć o bezczynności, czy przewlekłości postępowania.
Nie mniej jednak porównanie daty złożenia wniosku – [...] listopada 2022 r. oraz daty wydania decyzji w sprawie – [...] grudnia 2023 r. nasuwa wątpliwości co do dotrzymania przez Organ wskazanych na wstępie terminów załatwienia sprawy.
Sam Organ, w odpowiedzi na skargę przyznaje, że nie dotrzymano terminów załatwienia sprawy, nie zgadza się jednak z twierdzeniem Skarżącego, że miało ono charakter rażący.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organu.
Niewątpliwie doszło do przekroczenia terminów na załatwienie sprawy, o czym Organ co należy podkreślić nie powiadomił strony w trybie powołanego na wstępie art. 36 k.p.a., co w zasadzie zadecydowało o zasadności skargi. O ile bowiem zgodzić należy się ze stanowiskiem Organu, że postępowania w sprawie rozgraniczenia są postępowaniami, które z reguły trwają dłużej niż to przewidziano w k.p.a., a także z tym, że podejmowane przez Organ czynności usprawiedliwiały ich przekroczenie, to jednak Organ nie dochował staranności w zawiadamianiu strony o przedłużającym się postępowaniu, jak również jego przyczynach, do czego zobowiązywał go powołany art. 36 k.p.a.
Strona bowiem ma prawo oczekiwać, że zainicjowane przez nią sprawy doczekają się załatwienia zgodnie z terminem wyznaczonym w przepisach, a w przypadku niemożności dochowania tych terminów, że organ powiadomi ją o tym.
Brak pouczenia w tym zakresie spowodował, że przedłużające się przed Organem postępowanie, nie mogło zostać usprawiedliwione z punktu widzenia interesów strony, która nie otrzymała dostatecznej ilości komunikatów o niedochowaniu terminu. Obowiązek informowania strony o niedochowaniu terminu stanowi gwarancję kontroli terminowości działania organów. Strona ma prawo wiedzieć dlaczego nie dotrzymano terminu i na kiedy planowane jest zakończenie sprawy. Zaznaczyć również należy, że w takim zawiadomieniu Organ poucza również stronę o prawie złożenia ponaglenia, które daje prawo do weryfikacji postępowania przez organ wyższego stopnia, a następnie przez Sąd.
W niniejszym postępowaniu Organ dwa razy powiadomił stronę o przedłużającym się postępowaniu i wyznaczeniu nowego terminu, co w porównaniu z okresem trwania postępowania ocenione musi zostać jako niewystraczające.
Z uwagi jednak na to, że pomimo nieinformowania strony o fakcie przedłużającego się postępowania, jego przyczynach i nowych terminach załatwienia sprawy, Organ podejmował czynności w rozsądnych terminach, usprawiedliwionych czy to odczekaniem na odpowiedź innego organu, złożeniem ofert przez geodetów, czy nieprzedstawieniem przez geodetę dokumentacji technicznej z klauzulą wpisania operatu technicznego do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w [...], Sąd stwierdza, że przewlekłość nie nosiła cech rażącej. Organowi nie można bowiem przypisać cechy uporczywego działania ukierunkowanego na niewydanie decyzji, celowego niepodejmowania czynności, w sytuacji gdy Organ działał. Choć wydłużające się postępowanie usprawiedliwione było koniecznymi czynnościami, to jednak brak poinformowania strony o przyczynach tego stanu i terminie załatwienia sprawy spowodował, że zarzut przewlekłości okazał się skuteczny.
Podobnie wygląda ocena bezczynności. Istotnym jest, że skarga na bezczynność odnosić się musi do zarzucanego nią stanu istniejącego przed jej wniesieniem oraz w dacie jej wniesienia. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r. I OSK 2166/23 ).
Z akt sprawy wynika, że skarga została złożona [...] grudnia 2023 r., a decyzja zapadła w dacie [...] grudnia 2023 r., a więc po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem.
W takiej sytuacji Sąd może jedynie stwierdzić bezczynność
Organu oraz ocenić czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zbędne natomiast jest zobowiązywanie organu do wydania decyzji, skoro ta została już wydana.
Poczynione wyżej uwagi, dotyczące naruszenia terminów do załatwienia sprawy uzasadniające przewlekłość postępowania uzasadniają również istnienie po stronie Organu stanu bezczynności. Aktualne pozostają uwagi dotyczące braku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Stanowiły one również podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenia na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Jak wyjaśniono przewlekłość postępowania organu sprowadzała się wyłącznie do faktu nieinformowania strony o przedłużającym się postępowaniu w trybie art. 36 k.p.a., przy czym co należy podkreślić strona na bieżąco otrzymywała informacje o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach, a jak wynika z akt postępowanie nie mogło zakończyć się wcześniej z uwagi na nieprzekazanie dokumentacji przez geodetę, co nie było uzależnione od Organu.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, § 1b i §2 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).