II SAB/Rz 124/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-01-17
NSAinneŚredniawsa
pomoc społecznaświadczenie pielęgnacyjnebezczynność organupostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegoświadczenia rodzinne

WSA w Rzeszowie zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, uznając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarga L.S. dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd administracyjny uznał, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, mimo że strona podjęła kroki w celu uzupełnienia dokumentacji i wyjaśnień. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi L.S. była bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła organowi pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, mimo podjętych przez nią działań w celu uzupełnienia dokumentacji i złożenia wyjaśnień. Sąd administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu. Sąd wskazał, że organ nieprawidłowo pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, ponieważ skarżąca stawiła się osobiście w organie, złożyła wyjaśnienia, a także przedstawiła tłumaczenia dokumentów, które powinny zostać ocenione merytorycznie, a nie jako podstawa do odrzucenia wniosku. Dodatkowo, sąd podkreślił, że organ powinien samodzielnie weryfikować dane dotyczące numeru PESEL i orzeczenia o niepełnosprawności, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt sprawy. Jednocześnie, sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w opisanych okolicznościach stanowi bezczynność organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca podjęła wystarczające kroki w celu uzupełnienia dokumentacji i złożenia wyjaśnień, a organ nieprawidłowo ocenił przedstawione dowody i nie zastosował się do przepisów o samodzielnej weryfikacji danych oraz o informowaniu strony o brakach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 23b § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 23b § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 23b § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 76a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 24a § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24a § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca podjęła kroki w celu uzupełnienia dokumentacji i złożenia wyjaśnień w terminie. Organ nieprawidłowo ocenił przedstawione dowody i nie zastosował się do przepisów o samodzielnej weryfikacji danych. Organ powinien był samodzielnie zweryfikować dane dotyczące PESEL i orzeczenia o niepełnosprawności.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarżąca nie złożyła osobiście wyjaśnień i nie przedłożyła wymaganych dokumentów w sposób prawidłowy.

Godne uwagi sformułowania

pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu Organ pozostawiając wniosek Skarżącej bez rozpatrzenia, o czym poinformował Stronę w piśmie z 17 maja 2023r stwierdził, że Skarżąca nie zastosowała się do wezwania z 4 kwietnia 2023r. w wyznaczonym terminie. Ocena przedstawionych przez stronę dowodów jest dokonywana przez Organ na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy i winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, nie zaś stanowić podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ właściwy [...] są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną [...] od organów podatkowych [...] oraz z rejestrów publicznych [...] informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy [...] o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Skład orzekający

Ewa Partyka

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w przypadku świadczeń rodzinnych, obowiązków organu w zakresie weryfikacji dokumentów i samodzielnego pozyskiwania informacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem z bezczynnością organu administracji i błędną oceną kompletności wniosku, co jest częstym problemem obywateli. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może interweniować.

Organ odmówił rozpatrzenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Sąd administracyjny wskazał na błędy i zobowiązał do działania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Rz 124/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 64, art. 79a § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 390
art. 23b ust. 1, art. 23b ust. 1 pkt 2 i pkt 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej L. S. z dnia 28 marca 2023 r. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej L. S. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
II SAB/Rz 124/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi L. S., reprezentowanej przez adwokata M. Ż. jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi terminu na wydanie decyzji w sprawie; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj.: potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej z dnia 24.04.2023; wydruku z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej dla przesyłki nr [...] - na okoliczność doręczenia do organu odpowiedzi na wezwanie z dnia 04.04.2023.
W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 27.03.2023 r. złożony został w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pismem z dnia 04.04.2023, doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 11.04.2023, wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji w sprawie, wyznaczając 14-dniowy termin, który upływał z dniem 25.04.2023. W związku z koniecznością uzyskania tłumaczeń załączonych do wniosku dokumentów w dniu 20.04.2023 wysłany został do organu wniosek o wydłużenie terminu na realizację wezwania z dnia 11.04.2023, wskazujący na przyczyny braku możliwości zrealizowania wezwania w terminie, niewynikające z woli strony. Wbrew twierdzeniom organu I instancji strona stawiła się w siedzibie organu, zgodnie z wezwaniem, jednak przygotowane przez nią oświadczenia i dokumenty nie zostały przez pracowników organu przyjęte. Wobec powyższych okoliczności, dla zachowania terminu na realizację wezwania w dniu 24.04.2023 strona nadała przesyłkę pocztową zawierającą odpowiedź na wezwanie, która przez organ nie została przyjęta. Na potwierdzenie powyższych okoliczności w załączeniu przekazano poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię potwierdzenia nadania przesyłki oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka nie tylko nadana została przed upływem terminu, ale również doręczona została do organu w ostatnim jego dniu, tj. 25.04.2023. Okoliczność ta została zupełnie pominięta przez organ I instancji i nie została uwzględniona nawet w uzasadnieniu zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia z dnia 17.05.2023. Ponadto w dniu 04.05.2023 doręczone zostało pełnomocnikowi strony tłumaczenie wymaganych przez organ dokumentów w związku z czym tego samego dnia przesłane one zostały do organu I instancji.
Skarżąca podniosła, że pomimo powyższych działań i wyjaśnień organ pismem z dnia 17.05.2023, doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 22.05.2023 zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Zdaniem Strony pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia przez organ nie znajduje oparcia w przepisach prawa, gdyż z uwagi na treść art. 64 k.p.a., jak i art. 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zastosowanie ma jedynie do wstępnego sprawdzenia złożonego w organie administracji publicznej wniosku pod względem jego kompletności zgodnie z właściwymi przepisami materialnoprawnymi, nie zaś w momencie gdy wszczęte już zostało (i trwa od ponad dwóch miesięcy) postępowanie administracyjne. Naruszenie przepisów procesowych jest tym bardziej rażące, że organ na bieżąco był przez pełnomocnika strony informowany o postępach w uzyskiwaniu odpisu właściwego orzeczenia o niepełnosprawności jak i o przyczynie niezłożenia odpisu orzeczenia w zakreślonym przez organ terminie.
Skarżąca argumentowała również, że jakkolwiek zgodnie z art. 76a k.p.a. dowody w sprawie składa się w postaci oryginałów dokumentów albo poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii, to zgodnie z art. 23b ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do samodzielnego uzyskiwania danych w zakresie legitymowania się przez odpowiednie osoby właściwym orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wobec powyższego organ powinien był sam we własnym zakresie uzyskać informację w zakresie orzeczenia o niepełnosprawności. W przekonaniu Skarżącej, stanowisko organu w zakresie konieczności złożenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym z dokumentu również odpisu tego dokumentu w języku, w którym został on sporządzony nie znajduje oparcia w żadnych przepisach prawa, a w szczególności brak ich jest w ustawie o świadczeniach rodzinnych i kodeksie postępowania administracyjnego. Żądanie organu w tym zakresie zdaniem Skarżącej jest bezpodstawne.
Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Organ wyjaśnił, że wnioskiem z 27 marca 2023 r. L. S., działając przez pełnomocnika zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką – M. K. W ramach wszczętego postępowania Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 4.04.2023 r., działając na podstawie art. 24a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej: u.ś.r.), wezwał L. S. do osobistego stawiennictwa w siedzibie Organu w celu złożenia wyjaśnień umożliwiających zweryfikowanie pozytywnych i negatywnych przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. W zakreślonym terminie Skarżąca zgłosiła się do Organu, niemniej jednak ww. nie złożyła skutecznie żadnych wyjaśnień w zakresie określonym w wezwaniu. Ze względu na potrzebę uzyskania przez wnioskodawczynię informacji o możliwości zawieszenia pobierania emerytury w Ukrainie, Skarżąca nie zdecydowała się na złożenie wyjaśnień.
W dniu 25.04.2023 r. do Organu wpłynęły wyłącznie pisemne wyjaśnienia Skarżącej przesłane przez jej pełnomocnika, i kopie dokumentów (orzeczenia o niepełnosprawności Pani M. K. z dnia [...].01.2023 r. znak: [...] wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...], powiadomienia o nadaniu numeru PESEL Skarżącej oraz matki – M. K.), ale bez ich stosownego uwierzytelnienia. Jednocześnie pismem z 20.04.2023 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o wydłużenie terminu do przedłożenia brakujących dokumentów, (potwierdzających okresy zatrudnienia na Ukrainie oraz aktu urodzenia wnioskodawczyni) z uwagi na konieczność przetłumaczenia na język polski. W dniu 08.05.2023 r. do Organu wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika Skarżącej, do którego dołączone zostały wyłącznie uwierzytelnione kopie tłumaczenia (bez dokumentów źródłowych): aktu urodzenia L. K., książeczki pracy wnioskodawczym [...] nr [...] oraz tłumaczenie stron – strony dokumentu wnioskodawczyni, sporządzonego na druku urzędowym w kształcie książki (brak możliwości identyfikacji dokumentu). Tłumaczenia te zostały dokonane przez dwóch różnych tłumaczy przysięgłych i mają różne numery repetytorium ([...] i [...]).
Analizując całokształt materiału dowodowego przedłożonego na wezwanie z 04.04.2023 r. Organ stwierdził, że pomimo stosownego wezwania, do Organu nie zostały przedłożone oryginały dokumentów w celu uwierzytelnienia zalegających w aktach sprawy kopii: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M. K. z dnia [...].01.2023 r. znak: [...] oraz powiadomienia o nadaniu numeru PESEL Skarżącej oraz matki – M. K. Nie przedłożono też uwierzytelnionych przez samego pełnomocnika kopii ww. dokumentów. Organ stwierdził, że Skarżąca nie wywiązała się z wezwania w zakresie osobistego złożenia wyjaśnień. W ocenie organu osobiste stawiennictwo wnioskodawczyni i złożenie wyjaśnień w zakresie wskazanym w wezwaniu było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy świadczenia pielęgnacyjnego. Choć w terminie określonym w wezwaniu Skarżąca stawiła się osobiście w siedzibie organu, to do skutecznego złożenia przez nią osobiście wyjaśnień nie doszło. Tym samym nie została zrealizowana dyspozycja wezwania. Na potwierdzenia zaistnienia przesłanki rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienia przesłane zostały jedynie uwierzytelnione kopie tłumaczenia fragmentów książeczki pracy wnioskodawczyni. Do dnia dzisiejszego nie przedłożono natomiast oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu źródłowego tłumaczenia. Zdaniem Organu wartość dowodową może stanowić tylko dokument przetłumaczony na język polski, a tłumaczenie musi dotyczyć całego dokumentu, a nie jedynie jego fragmentów. Dokumentem jest bowiem treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje dokumentu sporządzonego w języku obcym, ale służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu.
Organ wskazał ponadto, że w trybie art. 23b ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, pozyskał z funkcjonującego w ramach Centralnego Systemu Informatycznego Zabezpieczenia Społecznego "Empatia" rejestru - Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności (EKSMOoN) informację o legitymowaniu się przez M. K. orzeczeniem o stopniu niepełnoprawności, niemniej jednak, w związku z przedłożeniem kopii ww. orzeczenia jako załącznika do wniosku, ponownie przesłanej na wezwanie z dnia 04.04.2023 r. również bez dokonania poświadczenia dokumentu za zgodność z oryginałem, tut. Organ zobowiązany był zażądać uwierzytelnienia niemniejszego dokumentu w celu nadania mu waloru dowodu w sprawie, skoro wolą wnioskodawcy było jego dołączenie do akt sprawy. Tym samym bezzasadny jest zarzut, że na moment sporządzenia ponaglenia Organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym umożliwiającym prowadzenie postępowania w sprawie.
Organ stwierdził więc, że w związku z niewywiązaniem się w całości z wezwania z dnia 04.04.2023 r., pomimo umożliwienia stronie zgromadzenia dokumentacji w dodatkowym wymiarze czasu, poprzez wydłużenie terminu na te czynności, a co za tym idzie w związku z brakiem formalnej prawidłowości wniosku, wniosek Skarżącej o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należało pozostawić bez rozpatrzenia, co uczyniono pismem z dnia [...].05.2023 r. znak: [...]. W ocenie Organu niezałatwienie ww. sprawy nie nosi znamion bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości. Z kolei zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ pozostaje w stanie bezczynności, ponieważ z naruszeniem art. 64 k.p.a. pozostawił podanie Skarżącej bez rozpatrzenia. Nie budzi wątpliwości, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak uchwała NSA (7w) z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 2). Skarżąca spełniła również warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, bowiem stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. przed wniesieniem skargi złożyła do SKO w Rzeszowie ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w zakresie rozpoznania wniosku o ustalenia prawa od świadczenia pielęgnacyjnego.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdzić należy, że w istocie Prezydent Miasta [...] w sprawie zainicjowanej wnioskiem Skarżącej przeprowadził w zasadniczej części postępowanie wyjaśniające, w tym przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Jednakże postępowanie to zakończyło się czynnością materialno-techniczną w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia zamiast wydaniem decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Organ pozostawiając wniosek Skarżącej bez rozpatrzenia, o czym poinformował Stronę w piśmie z 17 maja 2023r stwierdził, że Skarżąca nie zastosowała się do wezwania z 4 kwietnia 2023r. w wyznaczonym terminie. Organ w ww. piśmie wskazał w pierwszej kolejności, że Skarżąca nie złożyła osobiście stosownych wyjaśnień. Stwierdzić jednak należy, że Skarżąca w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych wniosku stawiła się bezpośrednio w Organie w dniu 21 kwietnia 2023r., co zostało udokumentowane notatką urzędową. Wówczas została poinformowana o konieczności zawieszenia emerytury pobieranej na Ukrainie. W terminie do uzupełniania braków formalnych wniosku Skarżąca złożyła również stosowne oświadczenia na formularzu z dnia 21 kwietnia 2023r., które dotyczą spełnienia przesłanek pozytywnych i negatywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z treścią pkt 1 wezwania z 4 kwietnia 2023r. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca stawiła się w terminie w celu złożenia osobistych wyjaśnień, w trakcie których ustalono, że pobiera emeryturę na Ukrainie. W związku z powyższym wezwanie w tym zakresie zostało przez Stronę wykonane. Również w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożyła pisemne wyjaśnienia w piśmie, które do Organu wpłynęło 25 kwietnia 2023r. Powoływanie się przez Organ na brak należytego osobistego stawiennictwa jest tym bardziej nieuzasadnione, że w toku postępowania został przeprowadzony wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania Skarżącej i jej matki, w trakcie którego również ustalano okoliczności dotyczące możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Wywiad ten przeprowadzono 19 kwietnia 2023r. a więc również w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Po drugie Organ w piśmie z 17 maja 2023r. stwierdził, że Skarżąca przedstawiła jedynie przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego oraz potwierdzony za zgodność z oryginałem akt urodzenia oraz fragment książeczki pracy. Stwierdził, że ww. dokumenty nie zostały przedłożone w języku ukraińskim na podstawie których dokonano tłumaczenia. Tym samym nie mogą stanowić materiału dowodowego w sprawie.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że ocena przedstawionych przez stronę dowodów jest dokonywana przez Organ na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy i winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, nie zaś stanowić podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca przedstawiła poświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika tłumaczenie aktu urodzenia, uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego języka rosyjskiego, w którym poświadczono zgodność tłumaczenia z okazanym oryginałem dokumentu. W takiej samej formie przedstawiono również uwierzytelnione tłumaczenie tłumacza przysięgłego książeczki pracy. Wynika z niego, że na żądanie klienta tłumaczono tylko wybrane treści w języku ukraińskim. Ta okoliczność winna podlegać jednak ocenie na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy, w ramach którego Organ bada, czy strona wykazała spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżąca na wezwanie Organu przedstawiła uwierzytelnione przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia dokumentów dotyczących stopnia pokrewieństwa z M. K. oraz rezygnacji lub nie podejmowania zatrudnienia. Należy przy tym pamiętać, że tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego. Tłumacze przysięgli podlegają odpowiedzialności zawodowej za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków i zadań ustawowo przewidzianych. W związku z powyższym uznać należało, że Skarżąca zrealizowała wezwanie z 4 kwietnia 2023r w powyższym zakresie, skoro Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że pozytywnie przychylił się do wniosku pełnomocnika Skarżącej o wydłużenie terminu do przedłożenia ww. dokumentów z uwagi na konieczność ich przetłumaczenia.
Wątpliwości Organu co do zakresu tłumaczenia książeczki pracy powinny natomiast zostać ocenione na etapie merytorycznego rozstrzygania sprawy a nie stanowić podstawię do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ winien również pamiętać, że stosownie do art. 79a § 1 i § 2 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. Organ winien więc poinformować Stronę, jakich przesłanek w oparciu o przedstawione dokumenty jeszcze nie wykazała.
Trzecią przyczyną pozostawienia wniosku bez rozpoznania, wskazaną w piśmie z [...] maja 2023r. było przedstawienie odpisu orzeczenia o przyznaniu stopnia niepełnosprawności oraz powiadomień o nadaniu numeru PESEL w formie nieuwierzytelnionej.
Należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 23b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczeń rodzinnych są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:
[...]
2) danych, o których mowa w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a, b, e (numer PESEL), g, h, j, jb, jc, je, l oraz q;
[...]
5) informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 i 1981 oraz z 2022 r. poz. 558, 1700 i 1812), obejmującej następujące dane:
a) datę i rodzaj wydanego orzeczenia,
b) wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
c) datę powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
d) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności,
e) okres, na jaki zostało wydane orzeczenie;
Z przepisu art. 23b ust. 1 pkt 2 i pkt 5 u.ś.r. wprost wynika, że Organ właściwy samodzielnie weryfikuje dane dotyczące numeru PESEL oraz orzeczenia o przyznanym stopniu niepełnosprawności. Skoro więc Skarżąca przedstawiła na wezwanie w dniu 25 kwietnia 2023r. powiadomienia o nadaniu numeru PESEL oraz już wraz z wnioskiem orzeczenie o przyznaniu znacznego stopnia niepełnosprawności matce M. K., Organ w trybie art. 23b ust. 1 pkt 2 i pkt 5 u.ś.r. winien był samodzielnie zweryfikować powyższe dokumenty. Nie zachodziła więc podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia z powodu braku należytego uwierzytelnienia orzeczenia o przyznaniu stopnia niepełnosprawności i powiadomień o nadaniu numeru PESEL.
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że podane przez Organ przyczyny pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia nie są prawidłowe. Skarżąca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zrealizowała. Stawiła się osobiście w siedzibie Organu, przedstawiała dokumenty na okoliczności wskazane w wezwaniu, z zachowaniem wyznaczonego terminu, jak również z uwzględnieniem wniosku o wydłużenie terminu z powodu konieczności przetłumaczenia części dokumentacji. Przedstawione przez Skarżącą dowody winny zostać poddane ocenie w toku postępowania, przy czym Organ przed wydaniem decyzji w trybie art. 79a k.p.a. ma obwiązek poinformować Stronę, jakich przesłanek w oparciu o przedstawioną dokumentacje jeszcze nie wykazała.
Z przyczyn przedstawionych powyżej Sąd stwierdził, że Organ z uwagi na brak wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy pozostaje w bezczynności. W związku z powyższym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w pkt I sentencji wyroku Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Sąd mając na uwadze sposób prowadzenia niniejszej sprawy w ramach art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
Sąd w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) zasądził na rzecz Skarżącej od Organu zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI