II SAB/Rz 105/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie samowolnej realizacji budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał organowi wieloletnią zwłokę w wydaniu decyzji dotyczącej samowolnej budowy, która rozpoczęła się w 2004 roku. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że PINB dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną wskazał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw oraz Prawa budowlanego regulujące kwestię ekspertyz technicznych. Sąd podkreślił, że mimo upływu blisko 20 lat, organ nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia postępowania, a podejmowane czynności były fragmentaryczne i nieefektywne. W konsekwencji, Sąd zobowiązał PINB do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł oraz przyznał skarżącemu kwotę 3000 zł zadośćuczynienia i 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konsekwencje wieloletniej bezczynności organów administracji publicznej, możliwość nałożenia grzywny i przyznania zadośćuczynienia na rzecz strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, jednak zasady dotyczące bezczynności i jej skutków są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, trwająca blisko 20 lat, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu trwająca blisko 20 lat w sprawie samowoli budowlanej stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wieloletnia zwłoka w załatwieniu sprawy, brak skutecznych działań organu oraz wielokrotne wyznaczanie nieefektywnych terminów świadczą o rażącym naruszeniu przepisów k.p.a. i zasady szybkości postępowania.
Jakie środki prawne przysługują sądowi administracyjnemu w przypadku stwierdzenia bezczynności organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd może zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, stwierdzić bezczynność i jej rażące naruszenie prawa, a także orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 149 § 1, § 1a i § 2 P.p.s.a., wskazując na katalog środków, jakie sąd może zastosować w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, w tym zobowiązanie do działania, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej.
Czy organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie ekspertyzy technicznej na koszt zobowiązanych w przypadku niedostarczenia jej przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może zlecić wykonanie ekspertyzy na koszt zobowiązanych, ale nie zwalnia to organu z obowiązku samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i podjęcia merytorycznych działań.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego (art. 56 ust. 3 ustawy z 1974 r. i art. 81c ust. 4 ustawy z 1994 r.) pozwalają organowi na zlecenie wykonania ekspertyzy na koszt strony, jednakże organ nie może poprzestać na tym, lecz powinien samodzielnie dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania decyzji.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, stwierdza bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Do terminów nie wlicza się okresów przewidzianych prawem dla dokonania czynności, okresów doręczania, zawieszenia postępowania, mediacji oraz opóźnień z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i nowy termin.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
k.p.a. art. 37 § 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie stwierdzające bezczynność lub przewlekłość i zobowiązujące do załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
u.p.b. art. 81c § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ może nałożyć obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w drodze postanowienia.
u.p.b. art. 81c § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W razie niedostarczenia ekspertyzy, organ może zlecić jej wykonanie na koszt osoby zobowiązanej.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
u.p.b. z 1974 art. 56 § 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Organ może zlecić wykonanie ekspertyzy na koszt zobowiązanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnia bezczynność organu w prowadzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy. • Nieskuteczne i nieefektywne działania organu przez blisko 20 lat. • Rażące naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminowości załatwiania spraw.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • ponad 19 lat temu nie doszło do wydania decyzji • tak długiego stanu bezczynności nie można usprawiedliwiać okolicznościami związanymi z brakami kadrowymi i trudnościami finansowymi
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Stanisław Śliwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konsekwencje wieloletniej bezczynności organów administracji publicznej, możliwość nałożenia grzywny i przyznania zadośćuczynienia na rzecz strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, jednak zasady dotyczące bezczynności i jej skutków są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje skrajny przykład biurokratycznej bezczynności trwającej blisko dwie dekady, co jest niezwykle frustrujące dla obywateli i stanowi ważną lekcję o prawach stron w postępowaniu administracyjnym.
“Niemal 20 lat czekania na decyzję w sprawie samowoli budowlanej – sąd ukarał bezczynny organ!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.