II SAB/Rz 100/21

II SAB/Rz 100/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 854/22 - Wyrok NSA z 2023-06-30
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala -
Uzasadnienie
P. N. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie informacji publicznej.
W dniu 5 lutego 2021 r. P. N. złożył wniosek skierowany do [...] o udostępnienie informacji publicznej odnośnie do organizacji wyjazdów ERASMUS tj.: "na podstawie jakich przepisów prawa Uczelnia uzyskała przekonanie, że bierze odpowiedzialność za studentów w zakresie zachorowania na COVID-19? Proszę wskazać konkretny artykuł lub cytat. Czy podobne zasady zastosowany w przypadku innych chorób?".
W odpowiedzi z dnia 6 lipca 2021 r. Rektor [...] wskazał, że pytanie ma charakter bardzo ogólnikowy, a jego istota nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ podkreślił, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń lub przekonań. Jednocześnie Rektor podniósł, że zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami regulującymi funkcjonowanie szkół wyższych tj. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Rektor ponosi odpowiedzialność za całość funkcjonowania jednostki jaką jest [...]. Należy zatem uznać, że będący częścią społeczności akademickiej studenci wpisują się w ww. całość. Co za tym idzie, Rektor jest odpowiedzialny również za nich (nie wyklucza to poszanowania wolności osobistej pełnoletnich, posiadających pełnię praw studentów). Informacja Rektora była wyrażona w formie komunikatu do studentów, a nie uchwały lub zarządzenia, więc nie można podać żądanej podstawy prawnej.
W odpowiedzi na wymienioną wyżej skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie. Organ ponowił argumentację zawartą w piśmie z 6 lipca 2021 r. Zauważył, że nie jest możliwe skutecznie podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem sądowej kontroli administracji publicznej jest m. in. bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4, a zatem brak wymaganego prawem działania, które winno się przejawić w wydaniu aktu lub dokonaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wydaniu decyzji administracyjnej bądź postanowienia, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Uwzględniając skargę na bezczynność sąd – w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Ponadto, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Jeśli zaś skarga jest nieuzasadniona, wówczas podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przy czym, oceniając zasadność skargi sąd bierze pod uwagę kryterium legalności, do czego zobowiązuje go art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137).
W przypadku, gdy zarzucana bezczynność dotyczy problematyki informacji publicznej, wówczas zastosowanie znajduje także ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.), zwana dalej "u.d.i.p.". Reguluje ona, kto jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jak też co mieści się pod pojęciem tego rodzaju informacji i inne kwestie, związane z jej udostępnieniem. Dopiero spełnienie zakresu podmiotowego i przedmiotowego tego aktu umożliwia ewentualne uznanie, że zarzut bezczynności jest zasadny.
W niniejszej sprawie wniosek o informację publiczną skierowany został do [...], a odpowiedzi udzielił Rektor tej uczelni (a konkretnie działający z jego upoważnienia Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia). Jest to organ [...] jako jednostki publicznej, uprawniony do jej reprezentacji z mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 1630). Działalność uczelni publicznej finansowana jest ze środków publicznych, o czym stanowią art. 365 i nast. wskazanej ustawy. Tym samym, nie może budzić wątpliwości, że Rektor [...] stanowi podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a to w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. [...], zajmując się kształceniem studentów zadania takie niewątpliwie wykonuje, wykorzystując do tego publiczne środki.
Jeśli natomiast chodzi o zakres pojęcia informacja publiczna, to jest ono definiowane w art. 1 u.d.i.p., wedle którego, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przy czym, przy interpretacji powyższego konieczne jest uwzględnienie brzmienia art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W oparciu o powyższe w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa [tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 14.10.2021 r. II OSK 6367/21]. Istotna jest także treść art. 4 ust. 3 u.d.i.p., w świetle którego, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Oznacza to, że wnioskowana informacja musi mieć wymiar materialny, a zatem odnosić się do sfery istniejących już na dzień występowania o nią faktów. Nie może zatem podlegać uwzględnieniu wniosek dotyczący takich danych, które dopiero musiałyby zostać wytworzone na potrzeby jego realizacji. Dlatego też sądy administracyjne wypracowały stanowisko, że nie stanowi informacji publicznej polemika z zapadłym w danej sprawie rozstrzygnięciem czy też dokonanie wykładni prawa, a zatem przedstawienie przyczyn, dla których w taki, a nie inny sposób adresat wniosku interpretuje i stosuje przepisy prawa. Tego rodzaju żądanie zmierza bowiem do uzyskania oceny prawnej jakiejś okoliczności czy zdarzenia, a nie obiektywnie istniejącego faktu, który istniałby w momencie udzielania informacji. Udzielanie informacji publicznej nie może polegać na konkretyzowaniu normy generalnej lub abstrakcyjnej, ocenie zastosowania normy, ustalaniu istnienia stosunku prawnego, czy jego treści. Przedmiotem regulacji zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. są dane obiektywne, fakty, wydarzenia czy wiadomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27.07.2018 r. I OSK 2149/16, z 14.04.2017 r. I OSK 872/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26.09.2019 r. II SAB/Kr 338/19).
P. N. skierował do [...] wniosek o udostępnienie informacji odnośnie do organizacji wyjazdów ERASMUS tj.: "na podstawie jakich przepisów prawa Uczelnia uzyskała przekonanie, że bierze odpowiedzialność za studentów w zakresie zachorowania na COVID-19? Proszę wskazać konkretny artykuł lub cytat. Czy podobne zasady zastosowany w przypadku innych chorób?".
Nie ulega zatem wątpliwości, że żądanie takie obejmowało dokonanie przez Rektora interpretacji (oceny) określonych przepisów prawnych w interesującym wnioskodawcę przedmiocie, a zatem stosowania unormowań prawnych w tym zakresie. Dlatego też, jako właściwą należało uznać odpowiedź Rektora, iż istota pytania nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro bowiem wnioskodawca zażądał udzielenia informacji w postaci podania określnego przepisu prawa w kontekście określonego działania Rektora, a ta – jak wyżej podniesiono - nie stanowi informacji publicznej, to adresat takiego wniosku nie był zobligowany do jego uwzględnienia przez podanie żądanych informacji, czy wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji (co możliwe jest tylko, gdy wnioskowane dane mają status informacji publicznej), lecz spoczywał na nim obowiązek zawiadomienia wnioskującego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.
Zatem nie można uznać, że działanie Rektora [...] nosi znamiona bezczynności, skoro nie miał on obowiązku udostępnienia żądanych danych, o czym prawidłowo powiadomił wnioskodawcę pismem. Dlatego skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.