II SAB/Po 86/22

II SAB/Po 86/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 3 par. 1a par. 2 art. 161 par. 1 pkt 3 art. 200 art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 91
art. 13 ust. 1 ust. 2 ust. 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2021 poz 2354
art. 109 art. 112a ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12  par. 1 art. 35 par. 1 par. 2  par. 3 art. 36 par. 1 par. 2 art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Z. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, 3. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje skarżącemu od Wojewody sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Z. A., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą (pismo z dnia 22 lutego 2022 roku) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie z wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego w sierpniu 2020 roku.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 12 oraz art. 35 § 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, bowiem wykonywane w jego toku czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu.
Wskazując na powyższe skarżący zażądał:
1) zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie,
2) stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania,
3) przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł,
4) zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że od złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę upłynęło 1,5 roku i to w sytuacji usunięcia braków formalnych wniosku w 2020 roku. Załatwienie sprawy winno nastąpić maksymalnie w ciągu 60 dni od dnia usunięcia braków formalnych. Brak wydania rozstrzygnięcia przez 1,5 roku pomimo zebranego w całości materiału dowodowego uchybia dyspozycji przepisu art. 35 § 4 K.p.a. Organ po prawie roku wysłał zapytanie do odpowiednich służb (maj 2021), kiedy o konieczności uzyskania tej informacji wiedział od momentu wpłynięcia wniosku o udzielenie zezwolenia.
W ocenie skarżącego przewlekłość organu w załatwieniu sprawy daje mu prawo ubiegania się o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł.
Żądana kwota nie przekracza połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 P.p.s.a. i będzie stanowić formę rekompensaty dla skarżącego za cały czas pozostawania w niepewności, co do swojej przyszłości oraz towarzyszące mu poczucie bezsilności. Skarżący oczekuje na rozstrzygniecie 1,5 roku oraz konieczne było skierowanie sprawy na drogę postępowania przed sądem administracyjnym.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do żądań zawartych w skardze organ wskazał, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania jest niezasadny w świetle przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Z dniem 29 stycznia 2022 roku powołana ustawa wprowadziła zmiany, co do rozpoczęcia biegu terminu na załatwienia sprawy oraz długości terminu na załatwienie sprawy. Zgodnie z art. 13 ust. 3 powołanej ustawy wprowadzone zmiany znajdują zastosowanie także do postępowań toczących się w dniu wejścia w życie ustawy. Organ podniósł, że w niniejszej sprawie 60-dniowy termin na jej załatwienie rozpoczął bieg w dniu 29 stycznia 2022 roku. Wojewoda udzieli zezwolenia przed upływem terminu wynikającego z ustawy (decyzja z dnia 4 marca 2022 roku).
Odnosząc się do odstępów czasowych pomiędzy poszczególnymi czynnościami w postępowaniu organ wyjaśnił, że działał w warunkach ograniczeń wynikających z trwającej epidemii i jednoczesnego stałego wzrostu liczby wniosków składanych przez cudzoziemców.
Jednym z najistotniejszych ograniczeń, które długoterminowo negatywnie wpływały na płynności postępowań były ograniczenia w obsłudze bezpośredniej związane z reżimem sanitarnym. W 2020 roku z powodu braku dostępności wizyty na osobiste złożenie wniosku ponad 80% aplikacji o udzielenia zezwolenia na pobyt złożono za pośrednictwem Poczty Polskiej. Negatywnie skutki na tempo procedowania spraw pogłębiają niewystarczające zasoby kadrowe i stały wzrost liczby składanych wniosków. W 2020 roku odnotowano wpływ o 40% wyższy niż w 2019 roku. Wpływ w 2021 roku zwiększył się o 28% względem 2020 roku.
Choć w sprawie znalazły ostatecznie zastosowanie uproszczone reguły udzielania zezwolenia określone w art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku, to należy wskazać, że do momentu wejścia w życie nowelizacji ustawy wniosek nie zawierał wszystkich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia sprawy. Zaświadczenie o zameldowaniu dołączone do wniosku z dnia 11 sierpnia 2020 roku ważne było do 30 września 2020 roku. Mimo uzupełnienia w toku postępowania dokumentów dotyczących nowego miejsca pracy, cudzoziemiec nie złożył dokumentu dotyczącego nowego zakwaterowania. Taki dokument został złożony dopiero z ponagleniem z 25 lutego 2022 roku.
Organ podniósł, że brak jest podstaw do przyznania rekompensaty finansowej, a tym bardziej rekompensaty w żądanej wysokości. Skarżący nie wykazała jednoznacznie jakoby doznał krzywdy, która należałoby zrekompensować sumą pieniężną. Instytucja zasądzenia sumy pieniężnej ma pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną, przeciwdziałania bezczynności lub przewlekłości postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym żądała także strona skarżąca, a Wojewoda nie zgłosił w tym zakresie sprzeciwu (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza stanowiska strony skarżącej, stanowiska organu, a także analiza treści dokumentów złożonych do akt administracyjnych przekazanych Sądowi ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.
Z. A., pismem z dnia 29 lipca 2020 roku, złożonym w placówce pocztowej w dniu 7 sierpnia 2020 roku (data stempla pocztowego), które wpłynęło do organu w dniu 11 sierpnia 2020 roku (prezentata organu), wystąpił do Wojewody z żądaniem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Dokument z weryfikacji wniosku opatrzony datą 24 sierpnia 2020 roku wskazuje, że pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest legalny i z mocy prawa zostaje przedłużony (uznany za legalny). W treści wskazanego dokumentu zawarta jest również ocena kompletności wniosku i załączników, która wypadał pozytywnie. Wskazany dokument potwierdza, że wniosek i załącznik są kompletne oraz zostały wypełnione prawidłowo, w szczególności wnioskodawca uzupełnił osobiste stawiennictwo po złożeniu wniosku, pobrano odciski palców, okazano oryginał paszportu.
Pismem z tej samej daty, co dokument z weryfikacji wniosku, tj. 24 sierpnia 2020 roku, Wojewoda zawiadomił wnioskodawcę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy wskazując, że "decyzja w sprawie zostanie podjęta do 31 maja 2021 roku". Organ wyjaśnił, że przedłużenie termin jest konieczne z uwagi na "konieczność zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do potwierdzenia spełnienia warunków udzielenia zezwolenia" oraz "dużej liczby prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawach cudzoziemców".
Pismem z dnia 1 grudnia 2020 roku, złożonym w placówce pocztowej w dniu 17 grudnia 2020 roku (data stempla pocztowego), które wpłynęło do organu w dniu 21 grudnia 2020 roku (prezentata organu), wnioskodawca zawiadomił Wojewodę o zmianie celu pobytu w trakcie postępowania, tj. o zmianie pracodawcy, i udokumentował to przedkładając pisemne oświadczenie, umowę zlecenia, a także oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.
Natomiast, pismem z dnia 31 sierpnia 2021 roku, złożonym w placówce pocztowej w dniu 10 września 2021 roku (data stempla pocztowego), które wpłynęło do organu w dniu 13 września 2021 roku (prezentata organu), wnioskodawca wystąpił do Wojewody o przyśpieszenie udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę.
Strona podniosła, że wniosek złożyła przeszło rok temu. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez organ na dzień 31 maja 2021 roku upłynął, a wnioskodawca nie otrzymał żadnego pisma w sprawie.
Pismem z dnia 23 lutego 2022 roku, które organ otrzymał w dniu 25 lutego 2022 roku (prezentata organu), w postępowaniu zgłoszono udział pełnomocnika w osobie B. Z. (pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2022 roku), która w imieniu strony jednocześnie złożyła ponaglenie na nierozpatrzenie sprawy w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Z. A., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem w formie dokumentu elektronicznego z dnia 25 lutego 2022 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (prezentata organu z dnia 25 lutego 2021 roku).
W dniu 4 marca 2022 roku Wojewoda, na podstawie art. 8 ust. 1, ust.2, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022, poz. 91), wydał decyzję nr [...] o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do [...] marca 2024 roku.
Mając na uwadze powyżej opisane okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi.
W świetle dokumentów przekazanych sądowi, na dzień wniesienia skargi do sądu, sprawa zezwolenia na pobyt czasowy pozostawała niezałatwiona. Wydanie przez organ decyzji kończącej sprawę już po wniesieniu skargi do sądu nie stanowi przeszkody dla jej merytorycznego rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia, czy zaistniała przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz dla ewentualnego wymierzenia grzywny lub sumy pieniężnej (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. II OSK 891/13, wyrok NSA z 19 lipca 2016 r., sygn. I OSK 3287/15).
Jednak z uwagi na wydanie przez organ decyzji kończącej kontrolowane postępowanie już po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie I wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 11 sierpnia 2020 roku w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Wojewoda trafnie zauważa, że z dniem 29 stycznia 2022 roku weszła w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022, poz. 91). Zgodnie z treścią art. 1 pkt 13 tej ustawy do ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U. 2021 r. poz. 2354 ze zm.) dodany został art. 112a, który stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
Organ również trafnie dostrzega, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw w postępowaniach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie w szczególności przepis art. 112a ust. 1 zmienionej ustawy o cudzoziemcach, a 60-dniowy termin załatwiania spraw, który rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, biegnie od nowa od dnia wejścia w życie wskazanej ustawy, tj. do dnia 29 stycznia 2022 roku.
Jednak w ocenie Sądu powołane powyżej regulacja prawna nie mogła przesądzać o oddaleniu skargi.
Treść art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw oraz fakt, że Wojewoda wydała decyzję w dniu 4 marca 2022 roku, a więc przed upływem 60-dniowego terminu liczonego od dnia wejścia wżycie wskazanej ustawy, tj. 29 stycznia 2022 roku, mogłaby mieć znaczenie dla sprawy o stwierdzenie bezczynności. Tymczasem przedmiotem skargi wniesionej do Sądu nie jest bezczynności Wojewody, lecz przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.), datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Wskazać zatem należy, że od dnia złożenia wniosku przez skarżącego (11 sierpnia 2020 roku) do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (29 stycznia 2022 roku) upłynęło ponad 17 miesięcy.
Tymczasem zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organy obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wreszcie według art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Mając na uwadze powyższy wzorzec terminowego załatwiania spraw administracyjnych dostrzegać należy, że wniosek skarżącego na dzień 24 sierpnia 2020 roku był prawidłowy/kompletny, a organ stwierdzając taki stan rzeczy, automatycznie w tym samym dniu, w trybie art. 36 § 1 K.p.a., przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2021 roku.
Oznaczony w powyższych okolicznościach ponad dziewięciomiesięczny termin załatwienia sprawy, który ponad czterokrotnie przekracza maksymalny ustawowy termin przewidziany na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej.
W ocenie Sąd, już na powyższym etapie postępowania poprzez dziewięciu miesięczne odroczenie terminu załatwienia sprawy, organ skonsumował całą argumentację odpowiedzi na skargę odnoszącą się nieterminowego załatwienia sprawy, a wynikającą z ograniczeń w obsłudze bezpośredniej związanej z reżimem sanitarnym, niewystarczającymi zasobami kadrowymi, czy stałym wzrostem liczby składanych wniosków.
Przedłużony termin na załatwienie sprawy upłynął, a Wojewoda nie wydał w sprawie decyzji, a ponadto nie zrealizował obowiązku zawiadomienia strony o braku załatwienia sprawy w terminie, nie podał przyczyn zwłoki, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy oraz nie pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Podkreślić przy tym należy, że wskazane obowiązki pozostają aktualne także w sytuacji, gdy niezałatwienie sprawy w terminie jest spowodowane przyczynami niezależnymi od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Ponadto analiza akt sprawy potwierdza argumentację skargi, że Wojewoda w przedłużonym terminie załatwienia sprawy nie podejmował żadnych działań mających na celu załatwienie wniosku skarżącego, o czym zapewniał stronę w piśmie informującym o przedłużeniu terminu. Organ nie podjął nawet działań mających na celu usunięcia przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą stanowi obowiązek określony w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. skarżony organ nie zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Organ nie podjął żadnych działań, nawet tych dotyczących obowiązków procesowych określonych art. 36 § 1 i § 2 K.p.a., po otrzymaniu w dniu 13 września 2021 roku pisma skarżącego zatytułowanego "wniosek o przyspieszenie".
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że czas trwania kontrolowanego postępowania oraz towarzyszące mu okoliczności stanowią o niewątpliwym naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, tj. do naruszenia art. 12 K.p.a. i art. 35 § 3 K.p.a. i to pomimo treść regulacji prawnej wskazanej w art. 13 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw oraz art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku.
Przewlekłość w prowadzeniu kontrolowanego postępowania nosi cechy rażącego naruszeniem prawa. Do dnia wejścia ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw przekroczony został ponad ośmiokrotnie ustawowy maksymalny termin określony na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej. Decyzja nie została wydana pomimo upływu dziewięciomiesięcznego przedłużonego terminu na załatwienie sprawy.
Powyższemu towarzyszyła całkowita bierność w podejmowaniu działań mających na celu załatwienie sprawy oraz niewykonywanie obowiązku dotyczących zawiadomienia strony o opóźnieniu w załatwieniu sprawy i przyczynach takiego stanu rzeczy, a także brak jakiejkolwiek reakcji organu na kierowane do niego prośby o przyśpieszenie załatwienia sprawy, a składane cztery miesiące po upływie przedłużonego terminu na wydanie decyzji. Taki stan rzeczy uzasadnia ocenę, że przewlekłość postępowania w kontrolowanej sprawie nosi cechy nie tylko rażącego naruszenia zasady szybkości postępowania, ale dowodzi także lekceważącego względem strony zachowania organu.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie zachodzi potrzeba zastosowania środków prawnych o charakterze kompensacyjnym. Sąd uznał przy tym, że zgłoszone w tym zakresie oczekiwania skarżącego nie są wygórowane. Kwota jednego tysiąca złotych jest adekwatna do stwierdzonej przewlekłości oraz rekompensuje negatywne przeżycia psychiczne związane z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w tym postawą organu o znamionach lekceważenia jego obowiązków procesowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 §1 pkt 3, §1a, §2 oraz art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt 1 wyroku), stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania (pkt 2 wyroku) oraz uznał, że miało ono charakter rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku), a także przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt 4 wyroku).
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).