II SAB/Po 77/22

II SAB/Po 77/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
658
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 861
par. 5 ust. 1 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z  wystąpieniem stanu epidemii
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 8 pkt 9  art. 53 par. 2b art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2069
art. 33 ust. 1 art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f art. 46b pkt 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie skierowania na kwarantannę oddala skargę.
Uzasadnienie
S. M., pismami opatrzonymi datą 18 grudnia 2021 roku (prezentata organu z dnia 20 grudnia 2022 roku), skierowanymi do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K., zażądała doręczenia decyzji o objęciu jej kwarantanną, udzielania informacji w sprawie oraz wydania zaświadczenia o przebywaniu na kwarantannie.
W uzasadnieniu zgłoszonych żądań autorka wyjaśniła, że państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźna lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, w szczególności obowiązek poddania się kwarantannie. Zgodnie z art. 33 ust. 3a pkt 1 powołanej ustawy decyzje, o których mowa w ust. 1, mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie. Natomiast z art. 33 ust. 3a pkt 3 powołanej ustawy wynika, że decyzje przekazane w sposób inny niż na piśmie są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.
W razie braku wydania decyzji S. M. zażądała wydania, w oparciu o przepis art. 217 §1 i §2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zaświadczenia zawierającego urzędowe potwierdzenie i wyjaśnienie okoliczności dotyczących: daty i godziny oraz informacji w oparciu, o które zostało w stosunku do niej wszczęte postępowanie epidemiologiczne, podanie sygnatury pod jaką prowadzona była sprawa, wskazanie czynności podjętych przez organ inspekcji sanitarno-epidemiologicznej, ustaleń poczynionych w sprawie w kontekście styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego (osobą zarażoną wirusem SARS-CoV-2), kto i kiedy oraz w oparciu o jakie upoważnienie powiadomił Dyrektora zatrudniającej ją placówki edukacyjnej, kiedy jej dane osobowe zostały przekazane do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, kiedy wykonano wobec niej obowiązek informacyjny wynikający z art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ochrony danych osób fizycznych, w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych, czy jeśli tak, to kiedy wydana została decyzja o skierowaniu mnie na kwarantannę
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 22 grudnia 2021 roku wydała zaświadczenie pod numerem [...], w którym potwierdził, że S. M. PESEL [...] zam. ul. [...] [...], [...] odbywała w okresie od 3 grudnia 2021 roku do dnia 10 grudnia 2021 roku obowiązkową kwarantannę, o której mowa w przepisach wydanych na postawie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W dniu 5 stycznia 2022 roku zaświadczenie zostało doręczone wnioskodawczyni.
Pismem z dnia 28 grudnia 2021 roku, S. M., powołując się na status strony postępowania, na podstawie art. 9 i art. 11 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zażądała niezwłocznego udzielenia informacji: czy w przypadku stwierdzenia zakażenia COVID-19 u uczniów lub pracowników szkoły przeprowadzono dochodzenie w celu ustalenia kręgu osób narażonych, co należy rozumieć przez "kontakt z osobą zarażoną", czy do kręgu narażonych na zakażenia należą tylko osoby niezaszczepione, a jeśli tak, to wskazanie podstawy prawnej do ograniczania praw obywatelskich takich osób, a ponadto wskazanie badań, z których wynika, że osoby zaszczepione nie transmitują wirusa, a osoby niezaszczepione go transmitują, a także czy szczepienia ochronne są dobrowolne oraz czy segregowanie ludzi na zaszczepionych i niezaszczepionych oraz kierowanie na kwarantannę tylko tych ostatnich jest zgodne z przepisami prawa.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. , w odpowiedzi na żądania S. M., pismem z dnia 21 stycznia 2022 roku wyjaśnił, że obowiązek kwarantanny wynika bezpośrednio z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2021, poz. 2069 ze zm.). Na podstawie § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 z późn. zm.) w przypadku objęcia kwarantanną z powodu Sars-CoV-2 decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaję się, a informacja o objęciu kwarantanną może być przekazana ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 roku w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz. U. 2021, poz. 351 z późn. zm.) obowiązek kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego powstaje w przypadku narażenia na chorobę wywoływaną Sars-CoV-2 (COVID-19), a okres obowiązkowej kwarantanny z powodu narażenia na zakażenie osób, u których nie wystąpiły objawy choroby, albo styczności ze źródłem zakażenia ulega zakończeniu po 10 dniach licząc od dnia następującego po dniu narażenia lub styczności.
Organ wyjaśnił, że ze wskazanych powyżej powodów mógł jedynie potwierdzić okres obowiązkowej kwarantanny, co uczynił wydając zaświadczenie.
S. M., pismem z dnia 2 lutego 2022 roku, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. .
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 104 oraz 109 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i zażądała "zobowiązania organu do wydania decyzji z dnia 18 grudnia 2021 roku" oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że w dniu 18 grudnia 2021 roku złożyła wniosek o wydanie decyzji o skierowaniu na kwarantannę, która do dnia złożenia skargi nie została jej doręczona w formie pisemnej, ani nie została jej ogłoszona w żaden inny sposób. Skarżąca zaznaczyła, że decyzja jest szczególnie istotna dla jej interesu prawnego, gdyż szeroko narusza przysługujące jej prawa. Termin do wydania decyzji upłynął w dniu 18 stycznia 2021 roku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 21 stycznia 2022 roku oraz wniósł o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 17 marca 2022 roku skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 18 grudnia 2021 roku wezwała Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. do wydania decyzji administracyjnej w sprawie skierowania na kwarantannę w dniach od 3 grudnia 2021 roku do 10 grudnia 2021 roku. Pismem z dnia 21 stycznia 2022 roku otrzymała kategoryczną odpowiedź, że organ takiej decyzji nie wyda. W związku z tak jasnym i kategorycznym stanowiskiem skarżąca nie kierowała do organu dalszych skarg i ponagleń na bezczynność. Skarżąca zaznaczyła, że została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się w sprawie, która jej bezpośrednio dotyczyła, a poprzez odmowę wydania decyzji pozbawiono ją prawa do odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.).
Skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dotycząca obowiązku wydania decyzji o skierowaniu skarżącej na kwarantannę z powodu narażenia na chorobę wywoływaną Sars-CoV-2 (COVID-19). W ocenie Sądu pisma skarżącej z dnia 18 grudnia 2021 roku wzywające organ do wydania i doręczenia decyzji stanowią o złożeniu ponaglenia do właściwego organu w zakresie obowiązku doręczenia decyzji na piśmie. Sąd uznał, że skarżąca wypełniła warunek formalny złożenia skargi po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny legalności w niniejszym postępowaniu sądowym jest stan bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w zakresie wydania na piśmie i doręczenia decyzji o skierowaniu skarżącej na kwarantannę w okresie od 3 grudnia 2021 roku do dnia 10 grudnia 2021 roku z powodu narażenia na chorobę wywoływaną Sars-CoV-2 (COVID-19).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. prawidłowo wskazał podstawy prawne i wyjaśnił skarżącej, że zgodnie § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2021, poz. 861 ze zm.) w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, a decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. Informacja o objęciu osoby kwarantanną, izolacją albo izolacją w warunkach domowych może być przekazana tej osobie ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że zamieszczenie na stronie systemu informatycznego przeznaczonego do wsparcia działań podmiotów powołanych do walki z pandemią EWP informacji o objęciu kwarantanną nie może być uznane samo w sobie za wydanie decyzji. Okoliczność, że zamieszczenie informacji o objęciu kwarantanną w systemie EWP nie stanowi wydania decyzji, jednoznacznie potwierdza treść § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenie RM z 6 maja 2021 roku (wyrok WSA w Olsztynie z 20.04.2022 r., II SA/Ol 192/22, LEX nr 333921).
Z powyższych względów przyjmować należy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. z poszanowaniem regulacji prawnej obowiązującej w dacie zawiadomienia skarżącej o objęciu kwarantanną doszedł do przekonania, że w przypadku objęcia kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 skarżony organ nie miał obowiązku wszczynania i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydawania decyzji w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.).
Organ prawidłowo uznał, że w opisanym powyżej stanie prawnym obowiązek poddania się przez skarżącą kwarantannie mógł zostać potwierdzony poprzez wydanie zaświadczenia.
Sąd podziela stanowisko, że akt wykonawczy do ustawy, bez prawidłowego ustawowego upoważnienia, nie może wypaczać sensu regulacji ustawowej, a w tym przypadku regulacji przewidzianej w art. 33 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2021, poz. 2069 ze zm.), które dla objęcia danej osoby kwarantanną wymagają wydania decyzji administracyjnej.
Sądowi znane jest stanowisko sądów administracyjnych, że odstępstwo od ustawowej zasady nakładania obowiązku poddania się kwarantannie na podstawie decyzji administracyjnej nie mieści się w zakresie pojęcia "ustanowienia obowiązku poddania się kwarantannie" użytego w art. 46b pkt 5 ustawy z 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, czego skutkiem jest ocena, że przepis § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, naruszając zarówno powołane powyżej przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok WSA w Poznaniu z 25.02.2022 r., IV SA/Po 1022/21, LEX nr 3320963.)
Jednak powyższa okoliczność nie mogła prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi.
Opisana w powołanym powyżej wyroku niekonstytucyjność § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 roku nie powoduje, że skierowanie skarżącej na kwarantannę przybierało formę decyzji administracyjnej. Na dzień objęcia skarżącej kwarantanną wskazany przepis rozporządzenia był regulacją prawną obowiązującą. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego nie jest utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego w postaci rozporządzenia, o którym mowa w treści art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
Jednocześnie wyjaśnić należy, że brak jest podstaw do formułowania ocen i przyjmowania stanowiska, iż brak wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę pozbawił skarżącą uprawnień związanych z procesem odwoławczym, w szczególności pozbawił prawa do ochrony sądowej.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, zgodnie z którym objęcie kwarantanną w trybie § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenie RM z 6 maja 2021 roku stanowi czynność z zakresu administracji publicznej zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyroki WSA: z 27 lipca 2020 r., III SA/Gl 319/20; z 25 listopada 2020 r., IV SA/Wr 284/20; z 20 lipca 2021 r., V SA/Wa 2022/21 - dostępne w CBOSA; por. też S. Trociuk, Prawa i wolności w stanie epidemii, Warszawa 2021, ss. 33-34).
Natomiast w myśl art. 53 § 2 P.p.s.a. "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę".
Wyjaśnić zatem należy, że kwestie dotyczące prawnej dopuszczalności kierowania na kwarantannę w związku z SARS-CoV-2 (COVID-19), zaktualizowania przesłanek objęcia kwarantanną, zasadności/proporcjonalności ingerencji prawodawczej w dobra osobiste, takie jak pozbawienie wolności na skutek nakazanej izolacji domowej, naruszanie ustawy o ochronie danych osobowych, a także kwestia tzw. bezprawności normatywnej § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 roku w zakresie interesu prawnego konkretnego skarżącego, rozstrzygane są w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalność aktu/czynności objęcia kwarantanną.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.