II SAB/Po 71/25

II SAB/Po 71/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1889/25 - Wyrok NSA z 2026-02-10
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1, art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 29 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2025 roku sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 stycznia 2025 r. R. M. wniósł do Inspektor Sanitarny (dalej jako: "PPIS w J. ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, polimyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. - S. ogniska odry w kraju związane są z migracjami (chorują osoby narodowości [...], [...] i [...]). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w kraju Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki Lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
14. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
15. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
16. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją PP?
17. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w [...] jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w kraju dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?
W odpowiedzi na powyższe, Inspektor Sanitarny pismem z dnia 5 lutego 2025 r. odniósł się do poszczególnych pytań w następujący sposób:
Ad. 1 PPIS w J. nie posiada takich informacji. Zakres pytania dotyczy wiedzy ściśle medycznej, którą może posiadać lekarz przeprowadzający badania kwalifikacyjne osób poddawanych szczepieniom obowiązkowym.
Ad. 2 PPIS w J. informuje, że nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia, uchylających się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, PPIS nie prowadzi nadzoru w zakresie szczepień nad osobami dorosłymi.
Ad. 3 PPIS w J. nie prowadzi statystyk wykonywanych w zakresie wskazanym w pytaniu, szczególnie z uwzględnieniem osób ze względu na ich narodowość. Nadmienić można, że na stronie internetowej: [...] w zakładce "Realizacja szczepień ochronnych u dzieci z [...]" zawarte są szczegółowe informacje na interesujący Pana temat.
Ad. 4 W ciągu ostatnich 5 lat dwanaście osób zostało odroczonych od wykonania szczepień ochronnych. O przeciwskazaniach do szczepień ochronnych decyduje lekarz w Punkcie konsultacyjnym lub lekarz specjalista na podstawie wydanego zaświadczenia, stosownie do obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077).
Ad. 5 Na terenie właściwości działania PPIS w J. nie odnotowano w okresie ostatnich pięciu lat przypadków niewywiązania się przez lekarzy z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego na terenie działania naszej Inspekcji Sanitarnej.
Ad. 6 PPIS w J. informuje, że na terenie powiatu [...] nie odnotowano żadnego zgonu, który byłby związany z wykonaniem obowiązku szczepień ochronnych.
Ad. 7 W ciągu pięciu ostatnich lat na terenie powiatu [...] odnotowano cztery niepożądane odczyny poszczepienne, które były o charakterze łagodnym oraz jeden o ciężki niepożądany odczyn poszczepienny.
Ad. 8 PPIS w J. nie posiada informacji o wypłaconych odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych. Takie informacje może posiadać Rzecznik Ochrony Praw Pacjenta.
Ad. 9 Pytanie nie stanowi pytania z zakresu informacji publicznej, bowiem nie dotyczy faktów lub dokumentacji wytworzonej w ramach prowadzonej działalności tutejszej Inspekcji Sanitarnej, a jest pytaniem związanym z oceną prawną.
Ad. 10 Sprawy o rekompensaty (odszkodowania) za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu reguluje art. 17a,b,c,e, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 924). Dodatkowe informacje również znajdują się na stronie internetowej: [...]
Ad. 11 PPIS w J. nie dysponuje wiedzą na ten temat. Jest to wiedza ściśle medyczna i w kontekście niniejszej sprawy nie stanowi informacji publicznej, będącej w posiadaniu tut. Inspekcji Sanitarnej.
Ad. 12 Zalecanie i formy szczepień ochronnych wynikają przede wszystkim z aktów prawodawstwa krajowego i uregulowane są w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) i przepisach wykonawczych, które są aktami stosowanymi przez organy władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Natomiast Światowa Organizacja Zdrowia jest organizacją prawa międzynarodowego mającą na celu wspomaganie państw w realizacji poprawy i ochrony zdrowia ludzkiego na świecie. WHO nie jest organem władzy publicznej i jej jakiekolwiek zalecenia, dyrektywy czy opinie, raporty itp. służą jedynie jako wspomaganie działań władz publicznych danych krajów.
Ad. 13-17 Pytania te nie stanowią pytań z zakresu informacji publicznej będących w posiadaniu tutejszej Inspekcji Sanitarnej, a w rzeczy samej stanowią polemikę w zakresie w zakresie zgodności z Konstytucją RP przepisu aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2023 r. w sprawie obowiązujących szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.) wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.)
Nie będąc usatysfakcjonowanym z odpowiedzi PPIS w J. R. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej jako: "skarżący"), pismem z dnia 5 marca 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PPIS w J. w związku z nieudostępnieniem żądanej informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1i2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z czym wniósł o: zobowiązanie Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jej udzielenie; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności i uznanie, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji publicznej zostało gwarantowane w art.. 61 Konstytucji RP, a jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony praw i wolności innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Odpowiadając na skargę Inspektor Sanitarny , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12).
W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; dalej jako: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – nie jest więc wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10).
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał wniesioną przez R. M. skargę za dopuszczalną.
Zgodnie z regulacją art. 149 § 1 P.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., o co zawnioskował skarżący w niniejszej sprawie.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Inspektora Sanitarnego w zakresie udostępnienia skarżącemu informacji – mających, jego zdaniem, status informacji publicznych – wskazanych we wniosku z dnia 20 stycznia 2025 r. (data wpływu do PPIS w J.: 23 stycznia 2025 r.).
Wskazać w tym miejscu należy, że stan bezczynności ograniczany jest do sytuacji, w których podmiot administracji publicznej zobowiązany był w określonym terminie wydać stosowny akt (decyzję, postanowienie itp.) lub dokonać odpowiedniej czynności. Badanie jej zaistnienia sprowadza się zatem do ustalenia ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracji.
W sprawach z zakresu udostępnienia informacji publicznej kluczowe jest ustalenie, czy zaistniał obowiązek jej udzielenia. Ten ma miejsce w przypadku jednoczesnego spełnienia dwóch przesłanek: podmiotowej (stwierdzającej, że podmiot, do którego skierowany został wniosek jest zobowiązany do jej udzielenia na mocy u.d.i.p.) oraz przedmiotowej (wskazującej, że żądane informacje w istocie są informacjami publicznymi w myśl przepisów u.d.i.p.). Następnie ustalić należy, czy działania podmiotu zobowiązanego nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Inspektor Sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416, ze zm., dalej jako: "u.p.i.s."), status organu rządowej administracji zespolonej w powiecie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. To z kolei potwierdza, że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.
Przechodząc z kolei do analizy zaistnienia przesłanki przedmiotowej, należy na wstępie wyjaśnić, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą definicję legalną "informacji publicznej", wskazaną w treści z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udzielenia odpowiedzi na 17 pytań, które przytoczone zostały w pierwszej części niniejszego uzasadnienia. Zawarte one zostały we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 stycznia 2025 r., który wpłynął do PPIS w J. w dniu 23 stycznia 2025 r. Podmiot zobowiązany w ustawowym terminie 14 dni, tj. 5 lutego 2025 r. udzielił odpowiedzi odnosząc się do wszystkich pytań przedstawionych we wniosku.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Inspektor Sanitarny w zakresie odpowiedzi na pytania: 9, 11, 13, 14, 15, 16 i 17 wskazał, że nie dotyczą one informacji publicznych, w odniesieniu do pytań: 1, 2, 3, 8, stwierdził, że nie wytwarza lub nie dysponuje tego rodzaju informacjami. Z kolei w odniesieniu do pytań 10 i 12 powołał się na treść odpowiednich przepisów prawa. Podmiot zobowiązany udzielił informacji w odpowiedzi na pytania 4, 5, 6 i 7 udzielił żądanej informacji przedstawiając odpowiednie liczby.
Z przedstawionymi wyżej wnioskami podmiotu zobowiązanego należy się zgodzić.
W tym zakresie stwierdzić należy, że nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 211/22; wyrok WSA w Lublinie z 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 10/23). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. Do tego rodzaju informacji zaliczyć należy niewątpliwie pyt. 1 odnoszące się do utrzymywania odporności po podaniu szczepionki, pyt. 4 w zakresie odpowiedzi na pytanie o podmiot ustalający listę przeciwskazań do szczepień, pyt. 11 odnoszącego się do badań na nadwrażliwość na składniki szczepionek, pyt. 14 i 15 w zakresie dokonania analizy sytuacji epidemiologicznej.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez sądy administracyjne, wedle którego podmiot zobowiązany w trybie dostępu do informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25 lutego 2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22). Taki charakter miały niewątpliwie pyt.: 9, 10, 13, 14, 16 i 17.
Podkreślenia wymaga, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Należy ponadto stwierdzić, że informacje w zakresie stanowiska Światowej Organizacji Zdrowia dotyczące szczepień ochronnych, oraz regulacji na poziomie krajowym wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem krajowych władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną.
Podsumowując stwierdzić należy, że w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalności bądź celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22).
W odniesieniu do pyt. 4 (w zakresie wskazania liczby odroczonych przez lekarzy szczepień w ciągu ostatnich 5 lat), pyt. 5 (dotyczącego liczby nałożonych grzywien), pyt. 6 (dotyczącego zgonów dzieci odnotowanych do 4 tygodni od szczepienia) oraz pyt. 7 (dotyczącego liczby odnotowanych ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych i ich typów) Inspektor Sanitarny udzielił żądanych informacji na podstawie danych zgromadzonych w odpowiednich rejestrach, co równoznaczne było ze stwierdzeniem spełnienia przesłanki podmiotowej i przedmiotowej. Sąd zgadza się z takim stwierdzeniem podmiotu zobowiązanego, gdyż wskazane informacje odnoszą się do publicznej sfery działalności organu inspekcji sanitarnej oraz były wytworzone lub w posiadaniu przez ten organ zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s.
Podkreślenia wymaga, że nieposiadanie przez podmiot zobowiązany żądanych informacji, nie jest jednoznaczne z odmową udzielenia informacji publicznej, która powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Inspektor Sanitarny nie był więc zobowiązany do wydania stosownego aktu i mógł ograniczyć się jedynie do poinformowania skarżącego o braku posiadania wnioskowanych informacji, co uczynił w odpowiedzi z dnia 5 lutego 2025 r. (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09).
Zupełnie pozbawiony podstaw w niniejszym stanie faktycznym jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ponieważ podmiot zobowiązany nie wskazał, że żądane we wniosku dane dotyczą informacji przetworzonej. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Inspektor Sanitarny odniósł się do każdego z zadanych mu pytań i to stanowiło jedyną korespondencję po wniesieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie sformułował więc wobec skarżącego oczekiwań wykazania jakiegokolwiek interesu w uzyskaniu informacji.
Stwierdzić w tym miejscu należy, że skarga nie zawiera indywidualnych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącemu informacja i w jakim punkcie nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Należy także zwrócić uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszał organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzucił jedynie w sposób ogólny niepełne udzielenie odpowiedzi. Z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, którą posiadał. Ponadto poinformował skarżącego o tym, że pewnych kategorii informacji nie posiada lub, że sprawami takimi się nie zajmuje, ponieważ zagadnienia o które pyta nie należą do jego kompetencji. Nie mógł zatem udzielić w tym zakresie informacji publicznej. Ponadto poinformował skarżącego o kwestiach, które nie dotyczyły bezpośrednio działań organu, zgodnie z posiadaną wiedzą i w zakresie w jakim podmiot zobowiązany dysponuje daną informacją. Wskazał także przepisy prawa, z których wynikają odpowiednie obowiązki i procedury. W skardze natomiast skarżący wyraził jedynie ogólne niezadowolenie z udzielonych przez organ odpowiedzi, wspierając się stanowiskami przytoczonymi z orzecznictwa sądów administracyjnych, których nawet nie odniesiono do konkretnych punktów odpowiedzi organu. Nie pozwala to zatem uznać, że Inspektor Sanitarny naruszył art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 art. 2 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że odpowiedź podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji była w niniejszej sprawie wystarczająca i odpowiadała przedstawionym w u.d.i.p zasadom udzielania informacji publicznej. Organ nie dopuścił się więc bezczynności, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Wobec powyższego, nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, również niezasadnym było wymierzenie organowi grzywny, o co wniesiono w skardze.
Końcowo wspomnieć należy, że niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a. rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów.