II SAB/PO 38/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejszczepieniainformacja publicznabezczynność organuinspekcja sanitarnaustawa o dostępie do informacji publicznejprawo administracyjnezdrowie publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby zgonów dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni po szczepieniu, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Skarżąca M. K. wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień. Sąd uznał skargę za zasadną jedynie w części dotyczącej pytania o liczbę zgonów do 4 tygodni po szczepieniu, zobowiązując organ do udzielenia tej informacji. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że organ nie dysponował żądanymi informacjami lub nie był właściwy do ich udzielenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca domagała się odpowiedzi na szereg pytań dotyczących m.in. odporności po szczepieniach, listy osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień u określonych grup, odroczonych szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy, liczby zgonów i ciężkich NOPów po szczepieniach, odszkodowań, a także pytań o konstytucyjność przymusu szczepień i stanowisko WHO. Organ administracji publicznej udzielił częściowej odpowiedzi, wskazując, że w wielu kwestiach nie jest właściwy do udzielenia informacji lub nie dysponuje danymi. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się bezczynności jedynie w zakresie pytania o liczbę zgonów do 4 tygodni po szczepieniu, zobowiązując go do załatwienia tego wniosku w terminie 14 dni. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że organ prawidłowo ocenił, iż nie dysponuje żądanymi informacjami lub nie jest właściwy do ich udzielenia, a pytania dotyczyły kwestii wykraczających poza zakres informacji publicznej lub kompetencje organu (np. wykładnia prawa, porady prawne/medyczne, ocena konstytucyjności). Sąd stwierdził również, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, informacja o liczbie niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostępnieniu przez organy inspekcji sanitarnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, w tym zgonów, są zbierane i przetwarzane przez organy inspekcji sanitarnej w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego i stanowią informację publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (26)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.z.z.ch.z. art. 21 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.z.z.ch.z. art. 17

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit b i ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17a § ust. 6

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

P.p.s.a. art. 119-120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.n.o.p. art. § 8 i nast.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

r.n.o.p. art. § 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. § 2 § pkt 1, 5, 6. 7, 9, 10, 11

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

r.s.o. art. § 3 § ust. 1 pkt 2, 4, 5 i ust. 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 5 § pkt 1, 2, 3 i 5

Konst. RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji o liczbie zgonów po szczepieniach, ponieważ taka informacja stanowi informację publiczną w posiadaniu organu inspekcji sanitarnej.

Odrzucone argumenty

Organ nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na pozostałe pytania, gdyż nie dysponował żądanymi informacjami, nie był właściwy do ich udzielenia, lub pytania wykraczały poza zakres informacji publicznej (np. dotyczyły wykładni prawa, porad prawnych/medycznych, oceny konstytucyjności, działalności WHO).

Godne uwagi sformułowania

Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Informacji publicznej nie dotyczą bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Jakub Zieliński

przewodniczący

Tomasz Świstak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu informacji publicznej posiadanej przez organy inspekcji sanitarnej, w szczególności w kontekście danych dotyczących szczepień i niepożądanych odczynów poszczepiennych. Wyjaśnienie granic żądania informacji publicznej i kompetencji organów administracji w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zakresu pytań zadanych przez skarżącą. Interpretacja zakresu informacji publicznej może być różna w zależności od specyfiki danego organu i posiadanych przez niego danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście szczepień, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje jednak rutynowe zastosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej i ograniczenia w żądaniu danych od organów administracji.

Czy inspektor sanitarny musi ujawnić dane o zgonach po szczepieniach? WSA w Poznaniu rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Po 38/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1284
art. 17, art. 21 ust. 1-4, art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 i 1a, art. 151, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 26 listopada 2024 r. w zakresie pkt 6 tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 listopada 2024 r. M. K. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (dalej w skrócie jako PPIS) o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio, odrze, śwince, różyczce u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami {chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? Czy takie osoby są one obarczone przymusem administracyjnym? Jeśli nie, to dlaczego?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to byty niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień, natomiast rozporządzenie Ministra Zdrowia, "a które powołujecie się państwo w swoim piśmie z dnia 27 września 2023r. (t.j. Dz.U. z 2023 r, poz. 2077 z póź. zm.) zawiera wadę prawną ponieważ Minister Zdrowia wydając rozporządzenie zastępujące komunikat GIS przekroczył uprawnienia ustawowe zawarte w art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Minister powinien bowiem przeanalizować sytuację epidemiologiczną w zakresie każdej choroby, czego nie uczynił. Powinien również przeanalizować zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), czego również nie zrobił. W związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do mojego dziecka?
Odpowiadając na wniosek skarżącej pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. PPIS wskazał, że w odniesieniu do części zagadnień tj. punktów 12, 11, 10, 9, 8, 6, 4, 3, 2 (zd. 3), 1, informuje, iż nie jest podmiotem właściwym do udzielenia odpowiedzi na te pytania. Z uwagi na fakt, iż ww. zagadnienia wykraczają poza obszar wytworzonej lub przetworzonej przez organ informacji, celem pozyskania odpowiedzi skarżąca powinna zwrócić się do innych źródeł, w tym do takich podmiotów jak: Światowa Organizacja Zdrowia, Minister Zdrowia, lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, Rzecznik Praw Pacjenta. Ponadto, źródłem informacyjnym mogą być strony internetowe wymienionych organizacji lub zasięgnięcie porad prawnych. Szeroki zakres informacji dotyczących szczepień można znaleźć na stronie https://szczepienia.pzh.gov.pl, jak również w Biuletynie Szczepienia Ochronne w Polsce.
Ustosunkowując się do kolejnych kwestii tj. pytania nr 2 (zd. 1 i 2) organ wskazał, że zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm. dalej jako r.s.o.) oraz Załącznikiem nr 1 (Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży) do tego Rozporządzenia, obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym obejmuje dzieci i młodzież do 19 roku życia. W przypadku osób powyżej wskazanego wieku, mamy do czynienia przede wszystkim ze szczepieniami zalecanymi, związanymi m.in. z warunkami życiowo-zawodowymi i kondycją zdrowotną z zastrzeżeniem jedynie sytuacji punktowych: styczności z chorym człowiekiem/zwierzęciem zranionych, narażonych na zakażenie, czy podyktowanych obowiązującymi wymogami szczepiennymi, których osoba nie zrealizowała wcześniej (tu: obligatoryjność szczepień). Nie stosuje się takiego narzędzia jak lista osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień.
W zakresie pytania nr 5 wskazano, że w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożono kar grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przewidzianego w art. 21 ust. 1 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 924).
Odnosząc się do pytania nr 7 PPIS w R. podał, że w okresie od 26 listopada 2019 roku do dnia 09 grudnia 2024 roku został zgłoszony jeden przypadek NOP (ciężki). Jednocześnie PPIS zauważył, że ostateczną weryfikację NOP prowadzi Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Państwowy Zakład Higieny, który jako krajowa jednostka specjalistyczna w zakresie nadzoru epidemiologicznego - gromadzi, weryfikuje i publikuje dane dot. NOP w biuletynie "Szczepienia ochronne w Polsce".
Odpowiadając na pytanie nr 13 PPIS w R. poinformował, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b i ust. 2, art. 17 ust. 1 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 t.j.) oraz § 2 pkt 1, 5, 6. 7, 9, 10, 11, § 3 ust. 1 pkt 2, 4, 5 i ust. 2 r.s.o. w związku z Załącznikiem nr 1 [Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży - II szczepienia przypominające, w zakresie następujących chorób: odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis)] do ww. Rozporządzenia.
Następnie M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PPIS w R. w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Skarżąca podała, że wbrew wymogom ustawy organ nie udzielił jej pełnej odpowiedzi na wniosek z 26 listopada 2024 r. w zakresie pytań z punktów nr 2,3,4,6,8,9,10,11 i 12 wniosku.
W odpowiedzi na skargę PPIS w R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi z dnia 9 grudnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 925, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz, czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuca bezczynność Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia 27 listopada 2024 r. Skarżąca uważa, że organ powinien udzielić jej pełnej odpowiedzi na wszystkie zadane pytania, stojąc na stanowisku, że organ był w posiadaniu żądanych informacji publicznych.
Rozpoznając tak zakreślony spór w sprawie Sąd uznał, że skarga M. K. jest zasadna jedynie w części.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia jedynie zbiorczo wskazuje liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień.
Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, ma obowiązek udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw.
O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należało, że PPIS w R. błędnie uznał, że w zakresie pytania nr 6 (Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?), nie jest podmiotem właściwym do udzielenia odpowiedzi na to pytanie. W pozostałym kwestionowanym przez skarżącą zakresie, mianowicie pytań nr 2,3,4,8,9,10,11,12 organ wprawdzie dość lakonicznie, lecz prawidłowo wskazał, iż nie jestem dysponentem żądanej informacji. Organ wskazał przy tym do jakich innych źródeł lub organów strona skarżąca może się zwrócić aby wnioskowane informacje uzyskać.
Tym samym zarzut bezczynności okazał się zasadny jedynie co do pytania nr 6, bowiem w orzecznictwie nie ma sporu co do tego, że informacja o liczbie niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., która podlega udostępnieniu przez organy inspekcji sanitarnej. Pozostałe, poruszone we wniosku zagadnienia nie stanowiły informacji publicznej (pytanie nr 1, 2, 9, 10, 12, 13) lub PPIS nie był właściwym organem do ich udzielenia (pytanie nr 1, 3, 4, 8, 11). Wskazać trzeba, że informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalności bądź celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (tak: wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2020 r., II SAB/Kr 83/20, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe Sąd w pkt I wyroku zobowiązał PPIS w R. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 26 listopada 2024 r. w zakresie pkt 6 tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W pkt II wyroku Sąd orzekł o tym, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, a w III punkcie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a P.p.s.a). W rozpoznawanej sprawie organ terminowo zareagował na wniosek strony skarżącej i w zdecydowanej większości prawidłowo ocenił jakie informacje stanowią informacje publiczną znajdującą się w jego dyspozycji, a jakie nie. Organ błędnie zakwalifikował jedynie informację z pytania nr 6. W tej sytuacji nie można PPIS w R. przypisać rażącego naruszenia prawa.
Co się tyczy pytań nr 2,3,4,8,9,10,11,12 zarzut bezczynności okazał się nieuzasadniony, wobec czego Sąd orzekł w pkt IV wyroku o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (art. 151 P.p.s.a.).
Rozstrzygając o kosztach postępowania w pkt V wyroku Sąd uczynił to na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasadzając na rzecz skarżącej od organu kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119-120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI