II SAB/Po 38/24

II SAB/Po 38/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 205/25 - Wyrok NSA z 2025-06-06
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 20, art. 24 ust. 3 art. 40
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 64 par. 2 art. 63
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości T. W. w upadłości na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym I. zobowiązuje Starostę do załatwienia wniosku skarżącego Syndyka masy upadłości T. W. w upadłości z dnia 18 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Syndyk masy upadłości T. W. w upadłości (dalej powoływany również jako Syndyk) zwrócił się w dniu 11 lipca 2023 r. (doręczenie 18 lipca 2023 r.) do Starosty o podanie, czy upadły T. W. był w okresie ostatnich 5 lat wpisany w rejestrze nieruchomości jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości; czy ww. w okresie 5 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był wpisany w rejestrze nieruchomości jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty. Syndyk wniósł o przekazanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości będących przedmiotem własności lub współwłasności T. W..
W odpowiedzi, Starosta [...] w piśmie z 24 lipca 2023 r. wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie tj. Dz.U. z 2024 poz. 1151, dalej "p.g.i.k.") Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:
1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu;
2) wyrysów z mapy ewidencyjnej;
3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego;
4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych;
5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Starosta wskazał, że dokumentem zawierającym informacje opisowe o działkach ewidencyjnych położonych w granicach jednego obrębu ewidencyjnego i wchodzących w skład jednej jednostki rejestrowej gruntów (jednej nieruchomości gruntowej), zawierającym informacje o podmiotach, które tymi działkami władają, jest wypis z rejestru gruntów. Dokument ten jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej. Z kolei uproszczony wypis z rejestru gruntów jest dokumentem zawierającym informacje opisowe o wybranych działkach ewidencyjnych, a także o podmiotach, które tymi działkami władają. Nie zawiera adnotacji dotyczących jakości danych ewidencyjnych oraz klauzuli upoważniającej do oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej. Nie jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej.
Starosta wskazał również, że wnioski o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków przyjmowane są wyłącznie na urzędowych formularzach dostępnych na stronie internetowej organu.
Organ poinformował ponadto, że do obowiązków starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, nie należy przeszukiwanie bazy mające na celu odnalezienie nieruchomości stanowiących własność podmiotów ewidencyjnych. Zadania starosty z zakresu geodezji i kartografii szczegółowo zostały określone w art. 7d p.g.i.k. Składając wniosek o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków należy jednoznacznie wskazać dane identyfikujące nieruchomość, której dotyczy wniosek. Aktualne numery działek dostępne są na stronie: https://poznanski.e-mapa.net/. Ponadto, zgodnie z art. 178 ust 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz.U z 2022 r., poz. 1520 z późn. zm., dalej także pr. upadł.), syndyk składa wniosek o poszukiwanie majątku upadłego przez komornika z ograniczeniem do poszukiwania w bazach danych, do których komornik ma dostęp.
Biorąc pod uwagę powyższe Starosta, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał Syndyka do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez dostarczenie prawidłowo wypełnionego wniosku na formularzach EGiB. W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 17 sierpnia 2023 r. (data wpływu 24 sierpnia 2023r.) Syndyk złożył obowiązujące formularze wniosków – o wydanie wypisu lub wyrysu z operatu ewidencyjnego (formularz EGiB) oraz o udostępnienie materiałów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (formularze P i P7). Formularze zostały przez Syndyka podpisane, lecz nie zaznaczono w nich żadnych pól.
Pismem z dnia 7 września 2023 r. nr [...] Starosta zawiadomił Syndyka, że podanie z dnia 11 lipca 2023 r. na podstawie art. 64 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") pozostawione zostało bez rozpoznania. Organ wskazał, że wnioskodawca wprawdzie przesłał formularze EGIB oraz P i P7, lecz nie wskazał przedmiotu wniosku ani nie określił materiałów będących przedmiotem wniosku, co zdaniem organu wskazuje na nieuzupełnienie braków formalnych podania i skutkuje zastosowaniem rygoru wskazanego w wezwaniu z 24 lipca 2023 r.
Następnie Syndyk pismem z 25 listopada 2023 r. wniósł ponaglenie, powołując się na art. 37 k.p.a. Syndyk wskazał, że zgodnie z art. 178 pr. upadł. może żądać od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego, a takim organem jest Starosta.
Starosta przekazał ponaglenie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który postanowieniem z 14 grudnia 2023 r., nr [...], stwierdził brak bezczynności Starosty. Organ nadzoru wyjaśnił, że wniosek złożony w trybie art. 178 prawa upadłościowego nie wszczyna postępowania administracyjnego, natomiast ponaglenie może zostać złożone tylko w ramach toczącego się postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. Syndyk wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji z prowadzonej przez ten organ ewidencji gruntów i budynków o ewentualnym majątku upadłego T. W. w postaci nieruchomości.
Skarżący zarzucił naruszenie :
1. art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez niezałatwienia sprawy niezwłocznie, ewentualnie w terminie miesiąca przy przyjęciu, iż przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak również braku podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do załatwienia sprawy, co prowadzi do przyjęcia, iż Organ pozostaje w bezczynności;
2. art. 36 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, a w konsekwencji braku poinformowania o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, zaniechaniu wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, jak również braku poinformowania o możliwości wniesienia ponaglenia, który to obowiązek spoczywał na organie;
3. art. 178 Prawa upadłościowego, poprzez niezastosowanie przedmiotowej dyspozycji i niesłuszne uznanie, iż jedyną możliwością poszukiwania majątku jest złożenie przedmiotowego wniosku do Komornika Sądowego, w sytuacji gdy, ustawodawca wprost wprowadził możliwość zapytań do organów administracji samorządowej, jak i błędne uznanie, iż syndyka dotyczą ewentualne formularze wewnętrzne organu.
W związku z powyższym wniesiono o:
1. stwierdzenie, że Starosta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji w przedmiocie ewentualnego majątku upadłego w toku postępowania upadłościowego i zrobił to z rażącym naruszeniem prawa;
2. zobowiązanie organu do podjęcia czynności mających na celu rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji ww. przedmiocie w ciągu tygodnia od doręczenia prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie;
3. przeprowadzenie dowodu z akt postępowania o udzielenie informacji w przedmiocie ewentualnego majątku upadłego prowadzonych przez Starostę;
4. zasądzenie od Starosty na rzecz skarżącej masy upadłości kwoty [...]zł (słownie: [...] złotych [...]);
5. rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym;
6. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Syndyk podniósł, że Sąd Rejonowy P. , XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, postanowieniem z 29 maja 2023, sygn. akt. [...] ogłosił upadłość T. W.. Sąd określił, że upadły jest osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej Syndykiem masy upadłości został wyznaczony M. K. (numer licencji doradcy restrukturyzacyjnego: [...]).
Sąd określił, iż postępowanie będzie postępowaniem głównym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego.
Ponadto, Sąd wskazał, iż postępowanie upadłościowe będzie prowadzone w trybie określonym w art. 4911 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz. U. 2020 poz. 1228), tj. w trybie uproszczonym. W postępowaniu uproszczonym nie wyznacza się sędziego - komisarza i jest ono ograniczone do dokonania likwidacji majątku przez syndyka oraz przygotowania projektu planu spłaty wierzycieli, który zastępuje sporządzaną dotychczas listę wierzytelności oraz plan podziału.
Zgodnie z art. 173 pr. upadł. "Syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji".
Stosownie do treści art. 178 pr. upadł. "Syndyk może żądać od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego" .
Syndyk wskazał, że do organów administracji publicznej zalicza się: organy administracji państwowej (rządowej), samorządowej oraz w zakresie zadań zleconych przez państwo organizacje i instytucje pozarządowe. Organy te, niezależnie od ich usytuowania w strukturze władzy, obowiązane są na żądanie syndyka udzielić mu potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego. Te same organy, w myśl art. 155 ust. 1 pr. upadł., obowiązane są udzielić sędziemu-komisarzowi pomocy w wykonywaniu jego czynności. Istnieje zatem możliwość skorzystania z dostępnych tam informacji dwiema drogami. Najczęściej syndyk będzie żądał od organów administracji terenowej udzielenia informacji odnoszących się do nieruchomego majątku upadłego: jego położenia, stanu faktycznego i prawnego. Z ewidencji gruntów może zażądać wykazu nieruchomości będących własnością upadłego, w użytkowaniu wieczystym lub jego zarządzie (P. Zimmerman, Komentarz do art. 178 pr. upadłościowe, w: P. Zimmerman, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2020, Legalis).
Mając na uwadze powyższe Syndyk zwrócił się z wnioskiem o podanie informacji dotyczących upadłego, a niezbędnych do dalszego prowadzenia postępowania upadłościowego, celem wyjaśnienia, czy upadły T. W. był w okresie ostatnich 5 lat wpisany w rejestrze nieruchomości jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, czy w okresie pięciu lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był wpisany w rejestrze nieruchomości jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, oraz o wskazanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości będących przedmiotem własności lub współwłasności T. W..
Z niezrozumiałych dla skarżącego pobudek, koniecznym było uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie wniosku na odpowiednich formularzach. Niemniej, z przyczyn niezależnych od syndyka, przedmiotowy wniosek do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany merytorycznie. Co więcej, postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. stwierdzono brak bezczynności Starosty. Nieuzasadnione jest stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, jakoby Starosta nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji syndykowi w toku postępowania upadłościowego, bowiem błędna interpretacja przepisów prawa powszechnie obowiązującego ze strony organu administracji nie może uzasadniać okoliczność, iż wniosek zawiera braki formalne.
W ocenie skarżącego Syndyka sprawa o udzielenie informacji w zakresie ewentualnego majątku Upadłego w postaci nieruchomości, nie może być uznana za sprawę szczególnie skomplikowaną, jako że jest to sprawa załatwiana w oparciu o dokumenty posiadane przez organ, który winien udzielić takiej informacji. Skarżący złożył odpowiedni wniosek, w myśl dyspozycji przepisów szczególnych, co do wewnętrznych regulacji organu administracji samorządowej.
Co więcej, nie można uznać za uzasadnione działanie w postaci dyskrecjonalnego pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przy rzekomym niewywiązaniu się z wezwania do braków formalnych wniosku. Podkreślono, że syndyka nie obowiązują wewnętrzne procedury organu samorządowego, które są wykorzystywane w toku podstawowej działalności. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z procedurą uregulowaną w innych przepisach prawa — ustawie prawo upadłościowe.
Syndyk podniósł, że taki brak jakiegokolwiek działania organu administracji zdefiniowano jako bezczynność. Ponadto brak jakiejkolwiek czynności organu od złożenia wniosku jednoznacznie wskazuje, iż organ ten dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Taka bezczynność organu nie daje się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie.
Starosta podniósł, że złożony przez Syndyka wniosek w ocenie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 63 k.p.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 28 lipca 2020 r. w sprawie wzorów wniosków o udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, licencji i dokumentu obliczenia opłaty, a także sposobu wydawania licencji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1322 ze zm.), gdyż wnioskodawca nie dostarczył wniosku na wypełnionym formularzu EGiB, którego wzór stosownie do art. 40g ustawy z dnia 17 maja 1989r, Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. 2023 r. poz. 1752 ze zm.; zwanej dalej "p.g.i k.") określi właściwy minister, mając na uwadze potrzebę dostosowania treści i formy wniosków do specyfiki poszczególnych części państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz określonych w ustawie zasad ustalania opłat za udostępnianie materiałów zasobu. Należy mieć tu również na względzie art. 24 ust. 3 p.g.i.k., który wskazuje, że Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie wskazanej w tym przepisie.
Dokonując stosownych wyborów w określonym w drodze rozporządzenia wniosku poprzez określenie przedmiotu (w zakresie potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego) umożliwi jednoznacznie naliczenie przez Starostę opłaty za wydanie dokumentu zgodnie z art. 40b ust. 1 pkt. 1 p.g.i.k. W związku z powyższym Starosta pismem nr [...] z 24 lipca 2023 r. wyjaśnił, w jakiej formie organ udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym oraz jednocześnie wezwał do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, poprzez dostarczenie prawidłowo wypełnionego formularza EGiB. Pismo organu zawierało pouczenie, że nieusunięcie braku we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Z kolei mając na uwadze, że ewidencja gruntów i budynków zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt. 1 p.g.i.k. obejmuje informacje dotyczące gruntów ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych (...), wnioskodawca został przez Starostę poinformowany, że do obowiązków organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków nie należy przeszukiwanie bazy mające na celu odnalezienie nieruchomości stanowiących własność podmiotów ewidencyjnych. Składając wniosek o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków należy jednoznacznie wskazać dane identyfikujące nieruchomość, której dotyczy wniosek.
Starosta wskazał, że wezwanie skutecznie doręczono syndykowi w dniu 10 sierpnia 2023 r. Wnioskodawca nie uzupełnił skutecznie braku formalnego w wyznaczonym terminie bowiem przesłał formularz EGiB. lecz nie wskazał w szczególności przedmiotu wniosku oraz danych identyfikujących nieruchomość, tj. danych niezbędnych do realizacji wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. pozostawiono podanie bez rozpoznania, informując o tym Wnioskodawcę pismem nr [...] z dnia 7 września 2023 r., doręczonym w dniu 26 września 2023 r.
Organ dalej wyjaśnił, że w dniu 1 grudnia 2023 r. do Starosty wpłynęło pismo, określone przez wnioskodawcę jako "ponaglenie w trybie art. 37 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego", które przekazano do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który rozpatrzył ponaglenie i postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. ([...]) stwierdził brak bezczynności Starosty.
Końcowo Starosta stwierdził, że skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z kolei, zgodnie z art. 149 § 1b P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, został upoważniony w kompetencję o charakterze merytorycznym, uprawniającą go do rozstrzygnięcia we własnym zakresie o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Wreszcie, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy należy rozważyć kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi. Jedynym warunkiem dopuszczalności złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej/samorządowej jest uprzednie wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Na podstawie akt administracyjnych sprawy należy stwierdzić, że skarżący Syndyk wymogu tego dopełnił (ponaglenie z dnia 7 września 2023 r. – k. nr [...] akt admin.), zatem warunek konieczny do skutecznego wniesienia skargi w niniejszej sprawie został przez skarżącego dochowany.
Ponadto należy mieć na uwadze, że powiatową część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzą starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu przy pomocy geodetów powiatowych (art. 2 pkt 10 c p.g.i k.). Zgodnie z art. 7d p.g.i k. do zadań starosty należy w szczególności:
1) prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym:
a) prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2,
b) tworzenie, prowadzenie i udostępnianie dla obszaru powiatu baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 7, 10 i 12.
Stwierdzenie powyższego powala na przyjęcie, że do starosty, jako organu prowadzącego powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny oraz udostępniającego informacji z tych baz danych, zastosowanie mają wymogi określone w obowiązujących przepisach prawa, w tym również w zakresie sposobów i terminów załatwiania spraw.
Powyższe upoważnia sąd do merytorycznego rozpoznania wniesionej przez Syndyka skargi na bezczynność Starosty w związku z zarzucanym temu organowi brakiem udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, zgodnie z wnioskiem Syndyka z dnia 18 lipca 2023 r. W tym celu należy ustalić w jakim terminie i do podjęcia jakich czynności organ był zobowiązany w świetle obowiązujących przepisów prawa.
W tym zakresie Starosta odwołuje się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych wywodząc, że wniosek o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków musi spełniać warunki formalne, w tym przede wszystkim powinien zostać złożony na formularzach EGiB, które z kolei muszą zostać prawidłowo wypełnione. Konsekwencją nie spełnienia tych wymogów było pozostawienie wniosku skarżącego Syndyka bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., z której to drogi Syndyk w niniejszej sprawie skorzystał.
Z kolej skarżący Syndyk argumentuje, że uprawnienie do żądania informacji od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków wynika wprost z przepisów ustawy Prawo upadłościowe – art. 178 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem syndyk może żądać od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego. Syndyk odwołuje się również do przepisów k.p.a., w myśl których bezczynnością jest stan, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Odnosząc się do tych stanowisk w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Starosta nie kwestionuje uprawnienia syndyka do złożenia wniosku o udostępnienie informacji dotyczących majątku upadłego konsumenta na podstawie ewidencji prowadzonych przez ten organ. Spornym natomiast jest, czy organ w sposób prawidłowy wezwał syndyka do złożenia wniosku na formularzach EGiB, żądając jednocześnie wypełnienie tych formularzy poprzez podanie numerów ewidencyjnych nieruchomości, których wniosek syndyka dotyczy. Tymczasem obiektywnie sprostać temu żądanie Syndyk nie był w stanie, bowiem dopiero próbuje ustalić, czy upadły T. W. był w okresie ostatnich 5 lat przez ogłoszeniem upadłości właścicielem, współwłaścicielem czy użytkownikiem wieczystym jakichkolwiek nieruchomości.
Należy zatem wskazać, że już w okresie obowiązywania art. 97 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (j.t. Dz.U. 1991 r., nr 118, poz. 512 ze zm.) doktryna wskazywała, że syndyk jest organem sądu w postępowaniu upadłościowym i co do sposobu znoszenia [kontaktowania] się z urzędami należy odpowiednio stosować przepisy o porozumiewaniu się sądów z urzędami administracyjnymi; uprawnieniu syndyka określonemu wart. 97 § 1, odpowiada obowiązek osób, posiadających wiadomości o majątku upadłego, do udzielania syndykowi odpowiednich wyjaśnień. Obowiązek ten ma charakter prawno-publiczny (J. Korzonek "Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowem. Komentarz" Wyd. Księgarnia Powszechna Kraków 1935 s. 345-346). Z przepisu tego wynika obowiązek udzielania syndykowi potrzebnych wiadomości; celem przepisu jest umożliwienie zbierania materiałów pożądanych dla przeprowadzenia postępowania upadłościowego w interesie wierzycieli upadłego (E. Hnat w: S. Gurgul, E. Hnat, S. Barabasz "Prawo upadłościowe. Komentarz" PTE 1991 s. 108 uw. 1 do art. 97; K. Piasecki "Prawo upadłościowe. Prawo o postępowaniu układowym. Bankowe postępowanie ugodowe wraz z komentarzami" O.W. Branta 1994 s. 94 uw. 1). Treści normatywnej tego przepisu odpowiada obowiązujący art. 178 Pr. upadł. Stwierdzić zatem należy, że wskazany przez Syndyka art. 178 Pr. upadłościowego stanowił samodzielną i wystarczającą podstawę do skutecznego żądania od Starosty udzielenia informacji o nieruchomościach upadłego T. W.. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 384/11 (LEX nr 1145111), który co prawda wydany został w sprawie o udostępnienie danych z prowadzonego przez starostę rejestru pojazdów, lecz który można również odnieść do innych rejestrów prowadzonych przez starostę.
Wskazać nadto należy, że wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu, zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej, lecz operacja, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" LexisNexis 2010 r. s. 47 i n.; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 r., s. 230). Normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych, koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 r., s. 77). Uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności w art. 24 ust. 3, nie wykluczają udostępniania danych lub informacji zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków innym podmiotom, działającym na podstawie odrębnych uregulowań – w szczególności syndykowi działającemu na podstawie art. 178 Prawa upadłościowego. Przepis art. 24 ust. 3 p.g.i k. ma jedynie ułatwiać wykonywanie zadań powierzonych staroście jako organowi prowadzącemu ewidencję.
Z dniem ogłoszenia upadłości, majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Trafnie skarżący Syndyk wywodzi, że syndyk w toku postępowania upadłościowego obowiązany jest podejmować czynności zarządu w stosunku do majątku upadłego i w tym celu winien szybko i sprawnie zebrać wszystkie informacje dotyczące majątku upadłego. Skoro na koszt podatników stworzono centralną ewidencję gruntów i budynków, a postępowanie upadłościowe prowadzone jest na podstawie ustawy przez sąd, z udziałem wyznaczonego przez sąd syndyka, to wzgląd na racjonalność prawodawcy wyklucza zaprezentowaną przez organ wykładnię art. 24 ust. 3 p.g.i k.
W konsekwencji, mając to wszystko na uwadze Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że wniosek Syndyka z dnia 18 lipca 2023 r. Starosta powinien rozpatrzeć w oparciu o wskazany przepis art. 178 ustawy Prawo upadłościowe, a nie procedować wyłącznie na podstawie przepisów ustawy p.g.i k.
Starosta żądając na podstawie art. 24 ust. 3 p.g.i k. złożenia przez Syndyka wniosku na formularzach EGiB, a następnie zarzucając brak ich wypełnienia i na tej podstawie pozostawiając wniosek bez rozpoznania, naruszył art. 178 ustawy Prawo upadłościowe oraz art. 64 k.p.a. Uzasadniony jest zatem zarzut bezczynności Starosty w rozpoznaniu wniosku Syndyka masy upadłości T. W. w upadłości, o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego Syndyka z dnia 18 lipca 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.
Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku).
W tym zakresie wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy czy prowadzenie sprawy dłużej niż jest to niezbędne dla jej załatwienia. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Sąd miał przede wszystkim na względzie, że okoliczności podnoszone przez Starostę opierają się na literalnym brzmieniu art. 24 p.g.i k., przez co organ ten pozostawał w przekonaniu, w ocenie Sądu w niniejszym składzie błędnym, że brak prawidłowego wypełnienia formularzy EGiB uniemożliwia załatwienie wniosku Syndyka.
Już te same względy, jakie legły u podstaw oceny, że stwierdzona bezczynność Starosty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu od organu sumy pieniężnej oraz o wymierzenie organowi grzywny. W konsekwencji – w części dotyczącej wyżej wymienionych żądań skarżącej – Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku).
Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy p.g.i k. oraz art. 178 pr. upadł., w szczególności pod kątem kwalifikacji wniosku skarżącego Syndyka i wyboru właściwego trybu udzielenia odpowiedzi na ten wniosek.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi Sąd orzekł w punkcie V sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.