II SAB/Po 36/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu zobowiązał Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych do udostępnienia raportu końcowego z wypadku lotniczego, stwierdzając bezczynność organu.
Skarżący domagał się udostępnienia raportu końcowego z wypadku lotniczego. Organ wielokrotnie odmawiał, uznając raport za niebędący informacją publiczną i powołując się na ograniczenia wynikające z Prawa lotniczego. Sąd administracyjny uznał jednak, że raport końcowy jest informacją publiczną, odrębną od wyników badań, do których dostęp jest ograniczony. W konsekwencji sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku i stwierdził jego bezczynność.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na bezczynność Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący złożył wniosek o udostępnienie raportu końcowego z wypadku lotniczego. Organ wielokrotnie odmawiał, twierdząc, że raport nie jest informacją publiczną i powołując się na przepisy Prawa lotniczego, które ograniczają dostęp do wyników badań. Sąd administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że Przewodniczący Komisji jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Sąd rozróżnił raport końcowy od wyników badań, podkreślając, że raport jest szerszy i stanowi podsumowanie, podczas gdy wyniki badań mogą zawierać szczegółowe dane objęte ograniczeniami. Powołując się na przepisy Prawa lotniczego oraz rozporządzenia, a także na prawo unijne (rozporządzenie UE nr 996/2010), sąd uznał raport końcowy za informację publiczną podlegającą udostępnieniu. W związku z tym, sąd zobowiązał Przewodniczącego Komisji do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, raport końcowy stanowi informację publiczną, odrębną od wyników badań, do których dostęp może być ograniczony.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił raport końcowy od wyników badań, wskazując, że raport jest szerszym podsumowaniem zawierającym wnioski i zalecenia, podczas gdy wyniki badań mogą zawierać szczegółowe dane objęte ograniczeniami. Powołano się na przepisy Prawa lotniczego oraz prawo unijne, które nakładają obowiązek publikacji raportu końcowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (28)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo lotnicze art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo lotnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konst. RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo lotnicze art. 134 § ust. 1a
Ustawa Prawo lotnicze
Prawo lotnicze art. 134 § ust. 1d
Ustawa Prawo lotnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
rozporządzenie art. 24
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 25
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 20
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 20 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 8 § ust. 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 140 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
rozporządzenie art. 140 § ust. 1a
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport końcowy z badania wypadku lotniczego stanowi informację publiczną. Przewodniczący Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Raport końcowy jest dokumentem odrębnym od wyników badań, do których dostęp może być ograniczony.
Odrzucone argumenty
Raport końcowy nie jest informacją publiczną. Przewodniczący Komisji nie jest organem władzy publicznej ani podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Raport końcowy jest nierozerwalnie połączony z wynikami badań, do których dostęp jest ograniczony.
Godne uwagi sformułowania
nie można potraktować Przewodniczącego Komisji jako organu administracji publicznej, który może stosować władztwo poprzez wydawanie rozstrzygnięć w indywidulanych sprawach z zakresu administracji publicznej. Jednakże, nie oznacza to, że Przewodniczący Komisji nie jest szeroko rozumianym podmiotem administracji publicznej. Raport końcowy stanowi informację publiczną. zakres pojęciowy raportu końcowego jest szerszy niż zakres pojęciowy wyników badań nie można utożsamiać raportu końcowego i wyników badań. Stąd, raport końcowy w kształcie bez tych wyników, podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz
członek
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że raporty końcowe z badań wypadków lotniczych są informacją publiczną, nawet jeśli zawierają elementy związane z bezpieczeństwem państwa lub tajemnicą przedsiębiorstwa, o ile można je udostępnić w formie pozbawionej tych elementów. Potwierdzenie statusu podmiotów wykonujących zadania publiczne jako zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego i Prawa lotniczego. Konieczność wyłączenia z raportu szczegółowych wyników badań, które mogą być objęte ograniczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście bezpieczeństwa lotniczego i potencjalnie wrażliwych danych. Rozstrzygnięcie sądu jest istotne dla przejrzystości działań organów państwowych.
“Czy raport z katastrofy lotniczej to informacja publiczna? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Po 36/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2021-08-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Jan Szuma Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Sygn. powiązane III OSK 6880/21 - Wyrok NSA z 2024-05-24 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Zasądzono zwrot kosztów postępowania Sentencja Dnia 4 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2020 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Przewodniczący Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Przewodniczącego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Dnia [...] grudnia 2019 r. M. K. (zwany dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącym") złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący raportu końcowego Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (zwanej dalej "Komisją") dotyczącego wypadku samolotu [...] w dniu [...] lipca 2018 r. Wniosek ten został skierowany do Inspektoratu Ministerstwa Obrony Narodowej do Spraw Bezpieczeństwa Lotów. Dnia [...] stycznia 2020 r. Inspektorat Ministerstwa Obrony Narodowej do Spraw Bezpieczeństwa Lotów powiadomił wnioskodawcę, że ani Inspektorat, ani Komisja nie są instytucjami właściwymi rzeczowo w zakresie udzielenia wnioskowanych informacji. Uznano wówczas, że przedmiotowy raport nie jest informacją publiczną. Ponadto stwierdzono, że udostępnianie wyników badań okoliczności i przyczyn zaistniałych wypadków i incydentów lotniczych, zebranych podczas prowadzenia badania zdarzenia lotniczego w innych celach niż określone w art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1970 ze zmianami, zwanej dalej "Prawem lotniczym"), może być dokonane wyłącznie na potrzeby postępowania przygotowawczego, sądowego lub sądowoadministracyjnego za zgodą sądu – tutaj Wojskowego Sądu Okręgowego w P.. Ponowny wniosek złożono dnia [...] stycznia 2020 r. W odpowiedzi na wniosek, Przewodniczący Komisji podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym raport końcowy nie jest informacją publiczną. Trzeci wniosek złożono dnia [...] lutego 2019 r. (powinno być 2020 r. – uwaga Sądu). Tym razem wniosek został skierowany bezpośrednio do Komisji. Dnia [...] marca 2020 r. Przewodniczący Komisji udzielił odpowiedzi, że podtrzymuje wszystkie swoje dotychczasowe twierdzenia, zatem wobec tych samych argumentów, dalsza korespondencja jest bezprzedmiotowa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na pismo Przewodniczącego Komisji. Dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. T. E. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Przewodniczącego Komisji. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p.") przez błędną wykładnię pojęcia "podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej" i uznanie, że Komisja nie należy do grona podmiotów określonych w art. 4 u.d.i.p., ponieważ nie stanowi władzy publicznej, podczas gdy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązuje do udostępnienia informacji publicznej nie tylko władzę publiczną, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, zaś katalog wymienionych w tym przepisie zadań jest katalogiem otwartym; 3) art. 1 ust. 1 w związku z art. 5 u.d.i.p. przez błędną wykładnię pojęcia "informacji publicznej" i uznanie, że raport końcowy z jakiegokolwiek zdarzenia lotniczego nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. i nie podlega udostępnieniu, podczas gdy zgodnie z u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a ponadto u.d.i.p. zawiera zamknięty katalog zawierający ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a zatem raport końcowy jako informacja publiczna podlega udostępnieniu w trybie udzielenia informacji publicznej; 4) art. 134 ust. 1 i 1a Prawa lotniczego przez błędną wykładnię pojęcia "wyniki badań okoliczności i przyczyn zaistnienia wypadków i incydentów lotniczych", które udostępniane są wyłącznie na potrzeby postępowania przygotowawczego, sądowego lub sądowoadministracyjnego za zgodą sądu i przyjęcie, że pojęcie to jest tożsame z raportem końcowym, którego dotyczy wniosek Skarżącego o udostepnienie informacji publicznej, podczas gdy nie są to pojęcia tożsame, co potwierdza również treść art. 134 ust. 1d Prawa lotniczego, zgodnie z którym wyniki badań mogą być włączone do raportu kocowego lub jego uzupełnienia, a zatem wyniki badań stanowią zatem wyłącznie jeden z elementów składowych raportu końcowego; 5) § 24 w związku z § 25 w związku z § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie organizacji oraz działania Komisji Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (t.j. Dz. U. z 2017 r., 717, zwanego dalej "rozporządzeniem"), przez błędną wykładnię i uznanie, że Komisja nie jest zobowiązana do udostępnienia raportów końcowych z badań zdarzeń lotniczych podmiotom innym niż wymienione w § 25 rozporządzenia, podczas gdy z przepisów rozporządzenia nie wprowadzają ograniczeń w zakresie udostępniania raportu końcowego. Na tej podstawie Skarżący wniósł o zobowiązanie Przewodniczącego Komisji do wydania decyzji uwzględniającej wniosek Skarżącego w terminie 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Skarżący wskazał, że Przewodniczący Komisji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, ponieważ jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i korzysta ze środków publicznych pozostawionych do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. Co do raportu końcowego – Skarżący uznał, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej. Zwrócił uwagę na literalne znaczenie przepisu art. 134 ust. 1d Prawa lotniczego, z którego wynika, zdaniem Skarżącego, odrębność raportu końcowego i wyników badań okoliczności i przyczyn wypadków i incydentów lotniczych. Z samego raportu końcowego wynika także, jakie środki przedsięwzięto, aby zapobiegać tym niepożądanym zdarzeniom. Jedyny zakaz, jaki został wyraźnie sformułowany dotyczy zakazu udostępniania projektu raportu końcowego (§ 20 ust. 2 rozporządzenia). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Przewodniczącego Komisji wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak podstaw do jej uwzględnienia. Przewodniczący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie obowiązku przekazania prokuraturze raportu końcowego z badania zdarzenia lotniczego. Jego zdaniem, jest to istotne dla wyjaśnienia wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przewodniczący Komisji przekonuje, że nie jest organem władzy publicznej, ponieważ nie wykonuje zadań publicznych, ani nie jest wyposażony we władztwo administracyjne. Do tego zaznacza, że nie da się oddzielić raportu końcowego od wyników badań. Są ze sobą połączone, bez wyników w zasadzie nie ma raportu końcowego. Jak stwierdził, udostępnienie raportu końcowego bez wyników badań będzie stanowiło stronę tytułową i spis treści. Załączone do odpowiedzi na skargę postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. ma potwierdzać, że wykorzystanie raportu na inne cele niż badanie okoliczności wypadku, może nastąpić tylko za zgodą tego sądu. To z kolei oznacza, że nie można uzyskać swobodnego dostępu do tych informacji z uwagi na bezpieczeństwo państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy inkryminowanej bezczynności Przewodniczącego Komisji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] sierpnia 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Podkreślenia wymaga legitymacja Skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność zobowiązanego. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. W kontrolowanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p., która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Do postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735). Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania (art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p.), a nie do całego postępowania w sprawie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność Przewodniczącego Komisji mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd. Przechodząc do meritum zważyć należy, że Przewodniczący Komisji jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Sąd w składzie orzekającym podziela argument pełnomocnika Przewodniczącego Komisji o braku posiadania władztwa administracyjnego. Nie można potraktować Przewodniczącego Komisji jako organu administracji publicznej, który może stosować władztwo poprzez wydawanie rozstrzygnięć w indywidulanych sprawach z zakresu administracji publicznej. Jednakże, nie oznacza to, że Przewodniczący Komisji nie jest szeroko rozumianym podmiotem administracji publicznej. Zgodnie z Prawem lotniczym oraz rozporządzeniem Komisja jest organem kolegialnym, którego zadaniem jest zapobieganie wypadkom i incydentom lotniczym, poprzez prowadzenie badań okoliczności i przyczyn zaistniałych wypadków i incydentów lotniczych (art. 134 ust. 1 Prawa lotniczego). Przepisy prawa administracyjnego regulują zatem organizację i tryb działania tego podmiotu celem wypełniania konkretnych zadań. Należy mieć na uwadze, że dzięki tej działalności, władze publiczne mogą podejmować działania prowadzące do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu lotniczego, co ma przełożenie na społeczny odbiór. Społeczeństwo ma prawo wiedzieć, w jakim stanie są statki powietrzne znajdujące się we flocie powietrznej lotnictwa państwowego, gdyż to ma przełożenie na poczucie bezpieczeństwa. Tak zarysowane ratio legis znajdzie swoje odzwierciedlenie w przypadku analizy udostępnienia raportu końcowego. Dodatkowo godzi się wskazać, że Przewodniczący Komisji jako szczególny członek tego ciała kolegialnego decyduje o wydatkowaniu środków np. celem uzyskania ekspertyz (§ 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia). Środki finansowe, z których korzysta Komisja stanowią część budżetu państwa pozostawioną do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej (art. 140 ust. 3 Prawa lotniczego). Tym samym, nie ulega wątpliwości, że Przewodniczący Komisji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Potwierdza to także orzecznictwo wskazując, że realizacja zadań publicznych jest już wystarczającą przesłanką do dokonania tej kwalifikacji. "Wykonywanie zadań publicznych (samoistnie bądź w powiązaniu z innymi podmiotami) może się odbywać na podstawie ustawowej, umownej, czy też w drodze decyzji administracyjnej. Każda z tych sytuacji jest oczywiście różna, ale wszystkie one sprowadzają się do tego samego - realizacji zadania publicznego. Stwierdzenie zaś wystąpienia tego faktu stanowi warunek uznania danego podmiotu za zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim brał on udział w realizacji zadania publicznego." (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 790/21, dostępny w CBOSA). Odnosząc się do zagadnienia udostępnienia raportu końcowego, zaistniały spór sprowadza się do rozumienia tego dokumentu jako nierozerwalnie połączonego z wynikami badań, do których dostęp jest mocno ograniczony. Taki punkt widzenia prezentuje pełnomocnik Przewodniczącego Komisji. Analizując przepisy Prawa lotniczego, rozporządzenia, a także zarzutów podniesionych w skardze, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że raport końcowy stanowi informację publiczną. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że materiały i dokumenty wytworzone przez Komisję stanowią informację publiczną. Nie stało na przeszkodzie udostępnienie tej informacji nawet fakt, że sprawa dotyczyła materiałów odnoszących się do Katastrofy Smoleńskiej w 2010 r. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 717/15, dostępny w CBOSA). Ponadto, raport końcowy jest dokumentem odrębnym od wyników badań, o których mowa w art. 134 ust. 1 Prawa lotniczego. Potwierdza to sam przepis art. 134 ust. 1d Prawa lotniczego: "Wyniki badań wymienione w ust. 1c mogą być włączone do raportu końcowego lub jego uzupełnienia tylko wówczas, gdy mają bezpośredni związek z badanym zdarzeniem lotniczym". Ustawodawca wyraźnie zaznacza możliwość włączenia wyników badań, na które składają się różne inne dokumenty określone w art. 134 ust. 1c Prawa lotniczego, jeżeli będą miały związek z badanym zdarzeniem. Pełnomocnik Przewodniczącego Komisji podkreślił, że ten związek zawsze zachodzi. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że raport jest dokumentem, który stanowi "pisemne lub ustne sprawozdanie, doniesienie o czymś zwierzchnikowi, instytucji nadrzędnej; relacja, meldunek." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 831). Raport, szczególnie końcowy jest podsumowaniem wszystkiego, co zostało ustalone, zawierającym zsumowane wnioski przedstawiające okoliczności i przyczyny badanego zdarzenie, jednakże jest pozbawiony tych szczegółów, które są kompleksowo omawiane w ekspertyzach uzyskanych w trakcie badania, oświadczeniach uzyskanych od osób w trakcie badania, zapisach pokładowych rejestratorów, które były poddane analizie i w innych źródłach. Raport końcowy ma dawać ostateczny pogląd na całą sytuację, która doprowadziła do zdarzenia lotniczego. Ponadto, mając na względzie treść art. 134 ust. 1 Prawa lotniczego, Komisja powinna także sformułować wnioski i zalecenia zmierzające do zapobiegania podobnym zdarzeniom (art. 140 ust. 1a Prawa lotniczego). Nie da się nie zauważyć, że raport końcowy ma istotnie szerszą treść, niż dokument zwierający wyniki badań. Zasadniczą rolę odgrywa przepis art. 134 ust. 1d Prawa lotniczego, który już przytoczono. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko, zgodnie z którym w procesie stosowania prawa efekty wykładni językowej należy potwierdzić dyrektywami wykładni celowościowej, co jest głównym założeniem procesu wykładni prawa. Jednakże ta zasada doznaje wyjątków, kiedy wykładnia celowościowa miałaby doprowadzić do rezultatów całkowicie odmiennych niż dyrektywa wynikająca z literalnego brzmienia przepisu prawa. "Poszukując intencji ustawodawcy najpierw należy się posłużyć wykładnią językową, która ma podstawowe znaczenie dla rozumienia przepisów, ponieważ dla adresatów norm prawnych posłużenie się określonymi, zrozumiałymi dla nich wyrażeniami danego języka powinno oznaczać to, co zostało w tym języku wypowiedziane. Jeżeli jednak zastosowanie wykładni językowej w dość oczywisty sposób prowadzi do wniosków nieracjonalnych, sprzecznych z celem aktu prawnego, w którym dany przepis się znajduje, albo odbiega poprzez użyte wyrażenia od uregulowania tożsamych zdarzeń prawnych w innych obowiązujących w tym samym czasie aktów prawnych, to należy poprzez inne rodzaje wykładni prawa starać się doprowadzić do ujednolicenia rozumienia analizowanych przepisów, kierując się możliwym do ustalenia ratio ustawodawcy i celem tych przepisów oraz dążąc do zapewnienia ochrony interesów osób, znajdujących się w okolicznościach zasługujących na ochronę" (wyrok SN z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II CSK 366/10, System Informacji Prawnej LEX nr 738098). Jeżeli wykładnia celowościowa prowadzi w sposób oczywisty do innych rezultatów niż wskazany przez ustawodawcę zamiar, należy poprzestać na efektach wykładni językowej, gdyż to wykładni językowej przypisuje się priorytet w procesie interpretacji prawa (zob. także uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III CZP 37/04, "Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna" 42/3/2005). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zakres pojęciowy raportu końcowego jest szerszy niż zakres pojęciowy wyników badań, o których mowa w art. 134 ust. 1 Prawa lotniczego. Szczególny reżim, jakim zostały objęte omawiane wyniki uniemożliwiają powszechny dostęp do tych materiałów z uwagi na bezpieczeństwo państwa. Sąd zgadza się z tym, co podnosił pełnomocnik Przewodniczącego Komisji. Jednakże nie można utożsamiać raportu końcowego i wyników badań. Stąd, raport końcowy w kształcie bez tych wyników, podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Jak wskazano powyżej, raport nie zawiera tak istotnych szczegółów, które pozwalałyby na identyfikację szczególnych rozwiązań technicznych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, czy też tajemnice wojskowe. Ponadto raport powinien zawierać informacje o środkach zapobiegawczych na przyszłość. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Skarżącego, że tryb organizacji pracy Komisji określony w rozporządzeniu nie stawia ograniczeń w zakresie udostępnienia raportu. Istnieje zakaz udostępniania projektu raportu końcowego, co jest w pełni racjonalne, aby nie dopuścić do ujawnienia projektu, którego dane nie są jeszcze zweryfikowane. Reakcja opinii publicznej na dokument potencjalnie zwierający błędy mogłaby wywołać niepożądane reakcje w sprawach tak newralgicznych jak wypadki lotnicze. Obowiązek udostępnienia raportu końcowego określonym podmiotom, o których mowa w § 24 i 25 rozporządzenia nie oznacza, że nie można udostępnić tego materiału w trybie wnioskowym z art. 14 u.d.i.p. Sąd zwraca jeszcze uwagę na treść art. 16 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 z dnia 20 października 2010 r. w sprawie badania wypadków i incydentów w lotnictwie cywilnym oraz zapobiegania im oraz uchylające dyrektywę 94/56/WE (Dz. U. UE. L. z 2010 r. Nr 295, poz.35), zgodnie z którym: "Organ ds. badania zdarzeń lotniczych podaje do publicznej wiadomości raport końcowy w możliwie najkrótszym terminie i, w miarę możliwości, w ciągu 12 miesięcy od dnia wypadku lub poważnego incydentu." Przepis prawa unijnego, który jak wiadomo nie wymaga implementacji z uwagi ulokowania go w rozporządzeniu, jest stosowany bezpośrednio jako element prawa krajowego. Z brzmienia tego przepisu wynika, że udostępnienie raportu końcowego jest obowiązkiem Komisji. To z kolei oznacza, że odmowa udostępnienia, czy też odmawianie raportowi doniosłości informacji publicznej jest naruszeniem prawa. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Przewodniczący Komisji dopuścił się bezczynności (pkt II. sentencji wyroku). Nie można jednocześnie uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stąd orzeczono o tym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Odmienny punkt widzenia podyktowany innymi wynikami procesu wykładni prawa nie świadczy o celowym i lekceważącym podejściu podmiotu zobowiązanego do realizacji obowiązku publicznego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Przewodniczącego Komisji do rozpoznania wniosku Skarżącego złożonego w dniu [...] lutego 2020 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd zasądził zwrot kosztów w wysokości [...] zł, co stanowi: [...] zł – wartość wpisu od skargi, [...] zł – opłata za czynności radcy prawnego oraz [...] zł – opłata od pełnomocnictwa (pkt IV. sentencji wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI