II SAB/Po 314/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę G. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy oraz przepisów K.p.a. i dyrektyw UE. Wojewoda powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do 4 marca 2026 r. Sąd, opierając się na najnowszym orzecznictwie NSA, uznał jednak, że przedłużanie tego zawieszenia po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu. W związku z tym sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 60 dni. Jednocześnie, sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Wojewoda działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów wynikającym z przepisów szczególnych. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzeczenie jest istotne dla interpretacji przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców oraz dla oceny bezczynności organów administracji po 30 czerwca 2024 r., zwłaszcza w kontekście prawa do sądu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale jego argumentacja dotycząca prawa do sądu ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przedłużane wielokrotnie, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużanie zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że wielokrotne przedłużanie przepisów epizodycznych ograniczających prawo do sądu, które miały charakter tymczasowy, prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady pewności prawa i prawa do sądu, gdy nadzwyczajne okoliczności uzasadniające te przepisy przestały istnieć.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, mimo przepisów zawieszających bieg terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ po 30 czerwca 2024 r. przepisy zawieszające bieg terminów nie mogły być stosowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin 60 dni na rozpoznanie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy upłynął, a przepisy o zawieszeniu biegu terminów nie mogły już stanowić przeszkody do stwierdzenia bezczynności.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wojewoda działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów wynikającym z przepisów szczególnych, co wyklucza przypisanie mu lekceważenia prawa lub działania na szkodę strony.
Przepisy (19)
Główne
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu nie może być ograniczane w sposób nieproporcjonalny i nieuzasadniony.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do dokonania czynności, jeśli stwierdzi bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie momentu rozpoczęcia biegu terminu na wydanie decyzji.
Pomocnicze
u.p.o.U. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, przedłużał zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją.
u.p.o.U. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten wprowadzał zawieszenie biegu terminów do końca 2022 r. i był podstawą do późniejszych przedłużeń.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek formalny skargi na bezczynność - poprzedzenie jej ponagleniem.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.
u.o.c. art. 114
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy.
K.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyznaczenie terminu załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie jako środek zaskarżenia w przypadku przewlekłości.
K.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przewlekłość postępowania.
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie i w granicach prawa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § ust. 2
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o zawieszeniu biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, przedłużane po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3). • Nawet jeśli organ działał w przekonaniu o legalności zawieszenia, stwierdzona bezczynność w załatwieniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest faktem.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który miał chronić przed zarzutem bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości-bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • Cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa).
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący
Paweł Daniel
sprawozdawca
Robert Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzeczenie jest istotne dla interpretacji przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców oraz dla oceny bezczynności organów administracji po 30 czerwca 2024 r., zwłaszcza w kontekście prawa do sądu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale jego argumentacja dotycząca prawa do sądu ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, które miały ograniczyć dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA i WSA w tej kwestii.
“Prawo do sądu kontra specustawa: WSA w Poznaniu staje po stronie cudzoziemca, kwestionując konstytucyjność przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.