II SAB/Po 25/26

II SAB/Po 25/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 3 lutego 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia petycji postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem datowanym na 22 stycznia 2026 r. P. M. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia jego petycji z 13 czerwca 2025 r. dotyczącej ustanowienia prawa miejscowego zakazującego stosowania uprawie (hodowli) roślin i zwierząt modyfikowanych genetycznie (GMO) oraz egzekucji zakazu stosowania GMO przez zapewnienie środkow finansowych do realizacji badań.
Skarżący wskazał, że organ nie odpowiedział na petycję w ustawowym terminie, a nadto organ nie dopełnił o zarejestrowania petycji i umieszczenia w BIP jej kopii (skanu).
W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Rady Gminy do rozpoznania jego petycji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 16 stycznia 2026 r. reprezentujący Gminę, Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi w całości, bowiem jej przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia, obejmującym również ocenę tego, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Negatywny wynik tej oceny uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Z powyższego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności.
Przypomnieć zaś trzeba, iż przedłożona Sądowi skarga dotyczy zaś bezczynności organu jednostki samorządu terytorialnego w rozpoznaniu petycji skarżącego z 15 czerwca 2025 r. (w skardze błędnie wskazano jako datę sporządzenia petycji 12 czerwca 2025 r.)
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje każdemu prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych.
Petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych (por. uzasadnienie wyroku TK z 16 listopada 2004 r., P 19/03, OTK-A 2004, Nr 10, poz. 106).
Zgodnie z art. 13 ustawy z 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U z 2016 r., poz. 870) podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ust. 1). Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi (ust. 2).
Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie jest decyzją, postanowieniem ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że w odniesieniu do prawa petycji wykonywanego w trybie ustawy o petycjach, nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r., poz. 870), sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi.
W myśl zaś art. 15 ustawy o petycjach, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do petycji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sąd w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, wedle którego sposób procedowania w przedmiocie petycji pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, bowiem ani ustawa o petycjach, ani żadne inne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego działań realizowanych w ramach tego postępowania. Podkreśla się, że rozpatrzenie petycji następuje w formie czynności materialno-technicznej, to jest zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a tylko takie akty stanowią przedmiot kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2878/24, te i kolejne powoływane w sprawie orzeczenia dostępne: pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, kontroli sądów administracyjnych na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i przepisów szczególnych nie została poddana bezczynność organów władzy publicznej w przedmiocie rozpatrzenia petycji (vide postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 81/20 i z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 228/25; WSA w Kielcach z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 81/21; WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 lipca 2022 r., sygn. akt I SAB/Go 5/22).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako wniesioną w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.
Odnośnie wniosku organu gminy o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego Sąd wyjaśnia, iż w art. 199 P.p.s.a. ustanowiono ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei z art. 200 i art. 201 P.p.s.a. wynika, iż jedynie w razie uwzględnienia skargi, zaistnieje obowiązek zwrotu przez organ kosztów poniesionych przez skarżącego. Co za tym idzie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, odmiennie niż w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, w ogóle nie jest możliwe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu, i to bez względu na wynik sprawy, bowiem nie istnieją jakiekolwiek przepisy szczególne umożliwiające zasądzenie od strony skarżącej na rzecz skarżonego organu postępowania kosztów za postępowanie przed sądem pierwszej instancji.