II SAB/Po 241/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Y. B. na przewlekłość Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości, zarzucając organowi brak działania od kwietnia 2024 r. Wojewoda argumentował, że przepisy ustawy pomocowej zawieszają biegi terminów, a tym samym uniemożliwiają skuteczne wniesienie skargi. Sąd uznał jednak, że przepisy te, w szczególności art. 100d ustawy pomocowej, stoją w sprzeczności z prawem Unii Europejskiej (dyrektywa 2011/98/UE) oraz Konstytucją RP, które gwarantują prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i prawo do sądu. Sąd podkreślił, że zawieszenie terminów nie może mieć charakteru generalnego i powinno być stosowane tylko w indywidualnych przypadkach, zgodnie z dyrektywą. W ocenie Sądu, Wojewoda dopuścił się przewlekłości w sposób rażący, ignorując apele skarżącej i opóźniając postępowanie o ponad 15 miesięcy. Mimo wydania decyzji przez Wojewodę w trakcie postępowania sądowego, co skutkowało umorzeniem części skargi, Sąd stwierdził przewlekłość i zasądził koszty postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które ewoluuje w kierunku uznawania naruszenia praw cudzoziemców przez przepisy ustawy pomocowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy pomocowej w kontekście prawa UE i Konstytucji RP, ochrona praw cudzoziemców w postępowaniach administracyjnych, dopuszczalność skargi na przewlekłość mimo przepisów zawieszających terminy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej kolizją z prawem UE. Orzeczenie opiera się na interpretacji przepisów, która może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy pomocowej zawieszające biegi terminów w postępowaniach administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy mogą wyłączać prawo do skargi na przewlekłość postępowania, naruszając tym samym prawo UE i Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te stoją w sprzeczności z prawem UE i Konstytucją RP, które gwarantują prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i prawo do sądu. Zawieszenie terminów nie może mieć charakteru generalnego i powinno być stosowane tylko w indywidualnych przypadkach, zgodnie z dyrektywą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 100d ustawy pomocowej narusza dyrektywę 2011/98/UE i Konstytucję RP, ponieważ generalne zawieszenie terminów uniemożliwia skuteczne dochodzenie praw przez cudzoziemców i ogranicza prawo do sądu. Prawo UE wymaga rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, a przepisy krajowe nie mogą tego wyłączać.
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo przepisów zawieszających terminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się przewlekłości w sposób rażący, naruszając prawo.
Uzasadnienie
Pomimo przepisów zawieszających terminy, Wojewoda przez ponad 15 miesięcy nie podjął skutecznych działań w sprawie wniosku skarżącej, ignorując jej wezwania. Dopiero wniesienie skargi na przewlekłość skłoniło organ do działania. Sąd uznał tę bierność za rażące naruszenie prawa.
Czy skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna, jeśli organ pozostawił ponaglenie bez rozpoznania powołując się na przepisy ustawy pomocowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga jest dopuszczalna, ponieważ samo wniesienie ponaglenia, nawet pozostawionego bez rozpoznania, otwiera drogę do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., złożenie ponaglenia wyczerpuje środki zaskarżenia, umożliwiając wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłość, niezależnie od sposobu rozpoznania ponaglenia.
Przepisy (10)
Główne
ustawa pomocowa art. 100d § ust. 1 i 3
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy te, zawieszające biegi terminów, stoją w sprzeczności z prawem UE i Konstytucją RP, nie mogą wyłączać prawa do skargi na przewlekłość.
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa 60-dniowy termin na wydanie decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy, który powinien być respektowany.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia przewlekłości postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez przewlekłość.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa ogólne terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność i przewlekłość postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w pozostałym zakresie.
p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki dopuszczalności skargi na bezczynność/przewlekłość po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy pomocowej zawieszające terminy są sprzeczne z prawem UE i Konstytucją RP. • Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania. • Przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Skarga jest niedopuszczalna, ponieważ ponaglenie zostało pozostawione bez rozpoznania. • Przepisy ustawy pomocowej wyłączają możliwość stosowania przepisów o bezczynności i przewlekłości.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd w składzie orzekającym całkowicie nie zgadza się z poglądem Wojewody" • "komentowana regulacja stanowi pośrednie wyłącznie konstytucyjnego prawa do sądu" • "przepisy art. 100d ust. 1 i 3 ustawy pomocowej stoją w oczywistej sprzeczności z art. 112a ust. 1 u.c., ale przede wszystkim art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE" • "nie można traktować o sprzeczności pomiędzy ustawą pomocową a dyrektywą 2011/98/UE, ponieważ w art. 5 dyrektywy 2011/98/UE nie ma mowy o bezczynności, ani zagadnieniach procesowych" • "czasowe wyłączenie jest w istocie rzeczy wyłączeniem praw i wolności na stałe" • "Rażącym naruszeniem prawa, co wymaga powtórzenia, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." • "postawa Wojewody cechowała permanentna zwłoka, która trwa 15 miesięcy." • "Sąd zaobserwował na podstawie innych spraw zawisłych przed tut. Sądem, że dopiero skarga na bezczynność lub przewlekłość jest impulsem do podjęcia szybkich działań."
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Robert Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy pomocowej w kontekście prawa UE i Konstytucji RP, ochrona praw cudzoziemców w postępowaniach administracyjnych, dopuszczalność skargi na przewlekłość mimo przepisów zawieszających terminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej kolizją z prawem UE. Orzeczenie opiera się na interpretacji przepisów, która może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy konfliktu między polskim prawem a prawem UE w kontekście praw cudzoziemców, co jest tematem aktualnym i budzącym duże zainteresowanie. Sąd wprost kwestionuje przepisy krajowe i odwołuje się do Konstytucji RP i prawa UE.
“Polski sąd kwestionuje przepisy o pomocy dla Ukraińców. Czy prawo UE i Konstytucja RP są ważniejsze od ustawy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.