II SAB/PO 227/25

II SAB/Po 227/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1914
art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2025 r. w sprawie ze skargi Redaktora naczelnego kwartalnika I. na bezczynność S. sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 10 lutego 2025 r. J. C. (dalej: Skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność S. sp. z o.o. (dalej: "Spółka") w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe, art. 20 ustawy z 07 lipca 1994 r. prawo budowlane oraz art. 1 i art. 4 ust. 5 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z odmową Spółki udzielenia informacji prasowej oraz przeprowadzenia wywiadu dziennikarskiego.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi w całości, zasądzenie od Skarżącego na rzecz Spółki kosztów sądowych wg norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę na okoliczności tam wskazane tj.:
1. informacja udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z 11 marca 2025 roku (znak: [...]), podpisana elektronicznie przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w [...] - identyfikator dokumentu: [...]] na fakt, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 10 lutego 2020 r. (sygn. akt: [...]) rejestracja czasopisma [...] utraciła ważność z dniem 10 marca 2020 r.;
2. oświadczenie Spółki z 02 kwietnia 2025 r. (podpisane przez Prezesa Zarządu M. C.) potwierdzające, że Skarżący nie spełnia kryterium "sygnalisty" w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. z 2024, poz. 928);
Ponadto Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka: B. W. na fakt, że Skarżącemu nie przysługuje status sygnalisty w rozumieniu ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024, poz. 928).
W treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę Spółka odnosząc się do zarzutów Skarżącego wskazała, że pozostaje poza zakresem podmiotowym określonym w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka wyjaśniła, że jest prywatną spółką prawa handlowego i nie można przypisać jej statusu podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej z uwagi na brak realizowania przez nią zadań z zakresu administracji publicznej nienależących do aparatu administracji publicznej, jak również nierealizowanie przez Spółkę funkcji w zakresie dysponowania majątkiem publicznym.
Jednocześnie Spółka wskazała, że jedynym podmiotem, do którego Skarżący mógłby występować z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest Miejski Zarząd Dróg w [...].
Spółka podkreśliła również, że Skarżący kontaktując się z nią posługiwał się legitymacją prasową nr [...], ważną w okresie od 01 grudnia 2020 r. do 01 grudnia 2025 r., która miała wskazywać jakoby Skarżący był dziennikarzem kwartalnika [...]. W ocenie Spółki Skarżący świadomie pominął fakt, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z 10 lutego 2020 r. (sygn. akt: [...]) rejestracja czasopisma [...] utraciła ważność z dniem 10 marca 2020 r. Mając na względzie powyższe w ocenie Spółki Skarżącemu nie przysługuje status dziennikarza i uprawnienia wnikające z art. 4 ust. 1 Prawa Prasowego.
Spółka wskazała również, że w jej ocenie Skarżący nie spełnia kryterium sygnalisty w rozumieniu ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024 r., poz. 928.).
W piśmie z dnia 30 maja 2025 r. Skarżący wniósł o zmianę kwalifikacji jednej ze spraw jako skargi Redaktora Naczelnego na naruszenie przez Spółkę art. 4 Prawa prasowego.
Postanowieniem z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt. II SA/Kr 80/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Skarżący składał wielokrotnie pisma powtarzając w nich kwestie nieprawidłowości przy realizacji inwestycji, jak również niezasadności ignorowania przez Spółkę jego wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.
W pierwszej kolejności, z uwagi na fakt, iż Skarżący składając wniosek do spółki podpisał go jako redaktor naczelny czasopisma oraz powołał się w nim na art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914) poczynić należy kilka uwag natury ogólnej. Ponadto należy mieć na uwadze, iż analiza obszernej korespondencji wskazuje, iż Skarżący domagał się przede wszystkim zgody na przeprowadzenie wywiadu. Zaś w piśmie z dnia 30 maja 2025 r. wystapił do WSA w Krakowie z doprecyzowaniem skargi jako na odmowe udzielenia wywiadu dziennikarskiego (k. 133 akt sądowych).
Omawiana ustawa wyróżnia dwa tryby udzielania informacji prasie. Pierwszy wynika z art. 3a Prawa prasowego, w którym przyjęto, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Oznacza to, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie u.d.i.p. Tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Odrębny tryb udzielania prasie informacji został unormowany w art. 4 P.p. i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację. W powyższym trybie obowiązani do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 P.p.). W razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni (vide wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2286/21).
Jednakże w niniejszej sprawie należy rozstrzygnąć czy w sprawie znajdowało w ogóle zastosowanie prawo prasowe, gdyż powyższa okoliczność jest kwestionowana przez spółkę.
W przedmiotowej sprawie nie jest przedmiotem sporu, iż Skarżący kontaktując się ze Spółką posługiwał się legitymacją prasową nr [...] oraz podpisywał się jako Redaktor Naczelny [...].
Wobec powyższego Sąd zobligowany był zweryfikowania czy faktycznie Skarżący występował do Spółki jako dziennikarz.
Z nadesłanych akt sprawy wynika, iż Skarżący był dziennikarzem [...]. Wobec powyższego wskazać należy, iż powyższe czasopismo było zarejestrowane jednak na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 10 lutego 2020 r., [...] rejestracja czasopisma straciła ważność.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż z twierdzeń skarżącego, jak i oficjalnego rejestru dostępnego na stronie Sądu Okręgowego w [...] [...] – data dostępu 03 listopada 2025 r. ) wynika, że Skarżący ponownie zarejestrował czasopismo w dniu 16 kwietnia 2025 r., a więc nie po wniesieniu w marcu 2025 r. skargi będącej przedmiotem skargi. Tym samym nie tylko w okresie występowania do Spółki ale również w okresie składania skargi na bezczynność nie mógł działać jako dziennikarz czasopisma [...], gdyż powyższe w tym czasie nie istniało.
Powyższe potwierdza również pismo skarżącego (k. 101 akt sądowych w sprawie II SAB/po 228/25) adresowane do Sądu Okręgowego w [...], w którym Skarżący wskazał, iż po pandemii wznawia działalność pisma "[...]". Z ostatniego zdania tego pisma wynika, że Skarżący podobnie postąpił w przypadku czasopisma "[...]" so spotkało się z negatywną odpowiedzią Sądu Okręgowego.
Przy czym w tym miejscu podkreślenia wymaga, iż Sąd ocenia działanie Spółki z perspektywy stanu faktycznego z dnia zaistnienia określonych zdarzeń. Tym samym Sąd przy ocenie działalności Spółki nie może brać pod uwagę okoliczności, które miały miejsce po wniesieniu skargi na bezczynność.
Z tych też względów zgodzić należy się ze Spółką, iż Skarżącemu nie przysługiwały uprawnienia wnikające z art. 4 ust. 1 Prawa Prasowego. Podkreślić jednak należy, iż tylko prasa korzysta z ww. regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację.
Zatem w niniejszej sprawie Spółka winna korespondencję podpisywaną przez Skarżącego jako redaktora naczelnego potraktować jako pochodzącą od osoby fizycznej.
W tym miejscu Sąd jednak wskazuje, iż Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z jego oświadczeniem, dwie skargi. Jedną jako redaktor naczelny, a druga jako J. C.. Obie skargi zostały zarejestrowane i przekazane do tutejszego Sądu. Tym samym skoro kwestia powyższych wniosków traktowanych jako złożonych przez osobę fizyczną została objęta przedmiotem rozpoznania w innej sprawie, gdzie Sąd uznał, że Spółka w tym zakresie nie jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji, to tym samym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, że Skarżący nie mógł kierować do Spółki korespondencji jako dziennikarz.
Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do występowania do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem prejudycjalnym. Ponadto za niedopuszczalne, w świetle właściwości Wojewódzkich Sadów Administracyjnych, uznać należy wypowiadanie się w kwestiach uznania przez Spółkę za niezasadnych zgłoszeń Skarżącego jako sygnalisty czy też naruszenie praw autorskich Skarżącego.
Należy podkreślić, iż kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji, sprawy dotyczące aktów lub czynności organów, niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest zatem przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej, a taka sprawą nie są zgłoszenia jako sygnalisty adresowane do prywatnego podmiotu.
Na koniec odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez Spółke Sąd dopuścił dowód z informacja udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z 11 marca 2025 roku (znak: [...]), podpisana elektronicznie przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w [...] - identyfikator dokumentu: [...]]. Natomiast w zakresie wniosku dowodowego z oświadczenia jak również z przesłuchania świadka Sąd uznał, że nie ma ku temu podstaw.
Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 P.p.s.a. rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie całokształtu akt sprawy, odpowiedzi organu na skargę i pism procesowych, jeżeli mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tych tez względów Sąd nie może przeprowadzić dowodu z przesłuchania. Natomiast oświadczenie Spółki z 02 kwietnia 2025 r. (podpisane przez Prezesa Zarządu M. C.) potwierdzające, że Skarżący nie spełnia kryterium "sygnalisty" nie ma znaczenia w sprawie, gdyż kwestia czy Skarżący spełnia czy też nie kryteria "sygnalisty" nie może być przedmiotem oceny przez sądy administracyjne w szczególności, iż nawet czynności Rzecznika Praw Obywatelskich o przekazaniu zgłoszenia czy też odstąpienie od przekazania zgłoszenia, nie stanowią, w świetle art. 32 ust. 7 ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024, poz. 928), czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę w całości