II SAB/PO 192/24

II SAB/Po 192/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 23 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. i M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga E. K. i M. K. (zwanych dalej "skarżącymi") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] (zwanego dalej "PPIS") dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżona bezczynność miała powstać w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl chyba, że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Dnia 5 lutego 2024 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. wpłynął wniosek skarżących o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten zakładał żądanie udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1) "Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych?
2) Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność ze te ustalenia?
3) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
4) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom i rotawirusom u osób szczepionych na terenie działania urzędu?
5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu?
6) Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
8) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
9) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
10) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
11) Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania urzędu?"
PPIS udzielił odpowiedzi na niektóre z pytań. Co do pozostałych, stwierdził, że udzielił już na nie odpowiedzi w 2023 r., gdy zadano analogiczne pytania. Inne z kolei były objęte decyzją o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Na skutek rozpoznania skargi na bezczynność PPIS wniesionej przez skarżących, prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lipca 2024 r. o sygn. akt II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał PPIS do załatwienia podania z dnia 5 lutego 2024 r. w zakresie żądań wskazanych w pkt 3, 5, 6 i 11 wniosku odnośnie okresu od 26 marca 2023 r. do 5 lutego 2024 r., w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a ponadto stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności co do rozpoznania wniosku skarżących, a sama bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Akta sprawy powróciły do PPIS w dniu 1 października 2024 r. W reakcji na doręczony odpis ww. wyroku, pismem z dnia 14 października 2024 r. PPIS udzielił odpowiedzi na wniosek skarżących w zakresie, w jakim zobowiązał go do tego Sąd. I tak:
1) "w odniesieniu do pkt 3 wniosku – w ww. okresie w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez tutejszy organ, zarejestrowano 1 przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). Zgłoszony NOP spełniał kryteria odczynu poszczepiennego ciężkiego ustalone na potrzeby nadzoru epidemiologicznego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, tj. zagrażał życiu i wymagał hospitalizacji w celu ratowania zdrowia;
2) w odniesieniu do pkt 5 wniosku – w ww. okresie tutejszy organ nie nałożył żadnej grzywny na lekarzy lub felczerów za niedopełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego;
3) w odniesieniu do pkt 6 i 11 wniosku – organ nie dysponuje żądanymi informacjami (w okresie od 26 marca 2023 r. do 5 lutego 2024 r. organ nie prowadził ewidencji lub rejestrów, uwzględniających żądane informacje)".
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – adw. A. T. – wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PPIS. Podniesiono zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Skarżący wnieśli o zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 lutego 2024 r., stwierdzenie, że PPIS dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądo-wego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że PPIS został zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w pkt 3, 5, 6 i 11 ich wniosku z dnia 5 lutego 2024 r. Ten obowiązek wynika także z wyroku tut. Sądu, który jest prawomocny. PPIS udzielił odpowiedzi, ale jest to niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji. Do dnia wniesienia skargi nie udostępniono zatem informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżących, udzielił on odpowiedzi na pytania zawarte w ich wniosku z dnia 5 lutego 2024 r. Organ wykonał zobowiązanie Sądu i udzielił odpowiedzi. To, że skarżący nie czują się usatysfakcjonowani odpowiedzią udzieloną przez organ, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że PPIS dopuścił się bezczynności. Organ udostępnił takie informacje, jakie posiadał w swoich zasobach albo jak też wynikały one z jego wiedzy. Tam, gdzie nie można udzielić informacji z uwagi na ich brak, nie można traktować o bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania". Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności PPIS w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 23 stycznia 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bezczynność oraz przewlekłość prowadzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 21 u.d.i.p.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, a także bezczynności, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Zanim Sąd przejdzie do właściwych rozważań nad zapadłym rozstrzygnięciem w sprawie sądowoadministracyjnej, należy wyjaśnić kilka zagadnień ogólnych, w tym zasadność dopuszczenia skargi do ponownego rozpoznania przez tut. Sąd. Zacząć jednak należy od legitymacji skarżących do wniesienia skargi na bezczynność. Legitymacja ta jest wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność PPIS mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd.
Organ inspekcji sanitarnej – PPIS – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jest on bowiem organem władzy publicznej, a zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podlega on obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Lu 161/22). Wynika to choćby z faktu, że PPIS jest podmiotem administracji publicznej – organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej – który wykonuje zadania publiczne wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 410/15). Nie ma najmniejszych wątpliwości, że PPIS był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji, o które starał się skarżący w swoim wniosku.
Mając na uwadze to, że tut. Sąd już raz prawomocnie orzekł w tej samej sprawie, a więc uwzględnił skargę skarżących na bezczynność PPIS w zakresie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na wniosek skarżących z dnia 5 lutego 2024 r., wydawać by się mogło, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, a skarga powinna zostać odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W rzeczywistości jednak skarga poddawała się merytorycznej kontroli, ale nie w pełnym zakresie. Wynika to z poniższego uzasadnienia.
Wniosek skarżących z dnia 5 lutego 2024 r. o udostępnienie przez PPIS informacji publicznej zawiązał stosunek administracyjnoprawny o charakterze procesowym. Nie należy utożsamiać go ze stosunkiem, jaki zawiązuje się na podstawie przepisów o postępowaniu administracyjnym, ponieważ na gruncie u.d.i.p. wszczyna się postępowanie (dalece odformalizowane), ale nie jest ono postępowaniem administracyjnym. Tak zawiązany stosunek administracyjnoprawny, który przyjmuje za cel skonkretyzowanie uprawnienia, jakim jest otrzymanie informacji publicznej, łączy w sobie następujące elementy: podmioty (skarżący [małżonkowie K. ] i PPIS), przedmiot (dostęp do informacji publicznej) oraz treść (żądanie udostępnienia informacji, które wskazano we wniosku z dnia 5 lutego 2024 r.). W tej sprawie zapadł już prawomocny wyrok, w którym tut. Sąd rozstrzygnął o obowiązku PPIS do udostępnienia informacji publicznej w zakresie kilku punktów. Rozstrzygnięcie zapadłe na gruncie sporno-administracyjnego stosunku admini-stracyjnoprawnego (p.p.s.a.) zawiązało z powrotem stosunek procesowy (u.d.i.p.), bowiem sąd administracyjny przesądził o obowiązku udostępnienia konkretnej informacji publicznej. Pozostało zatem, aby PPIS wykonał swoje zobowiązanie i udostępnił informację publiczną.
Jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego (szeroko rozumianego) jest zakaz orzekania w sprawie, w której zapadło już prawomocne orzeczenie. Wówczas zachodzi tzw. powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), która stanowi przeszkodę do ponownego rozpoznawania tej samej sprawy. Pojawia się jednak pytanie, jaka jest możliwość wyegzekwowania obowiązku udzielenia informacji publicznej, jeżeli w ocenie skarżących nie otrzymali oni upragnionej odpowiedzi. Odpowiedź na to pytanie zależy od zachowania organu zobowiązanego przez sąd administracyjny do udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli organ nie udostępnił informacji, w sensie nie wykonał żadnego ruchu w terminie wskazanym przez sąd administracyjny, innymi słowy, organ nie robi nic w sprawie, to skarżącym pozostaje wniesienie skargi na niewykonanie wyroku zobowiązującego do podjęcia działania, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. (zob. szerzej – W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 117 i następne). "Przez niewykonanie wyroku w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy." (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 582/23).
W niniejszej sprawie PPIS udzielił jednak odpowiedzi na wniosek skarżących, zgodnie z poleceniem tut. Sądu. Nie można było zatem zastosować przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., gdyż PPIS nie pozostawał w bezczynności w takim sensie, że nie zaniechał udzielenia odpowiedzi (zob. szerzej – W. Piątek, Powaga rzeczy osądzonej wyroku sądu administracyjnego, Warszawa 2015, s. 209). Zasadne byłoby zatem postawienie pytania, w jaki sposób zwalczać bezczynność organu administracji publicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeżeli organ co prawda podjął działanie, ale nie udostępnił, jak twierdzą skarżący, informacji, do której organ był zobowiązany. W takiej sytuacji ponowna skarga na bezczynność musi zostać uznana za dopuszczalną, jednakże pojawiają się pewne ograniczenia w zakresie orzekania przez sąd administracyjny.
Za niedopuszczalne należałoby uznać, że tut. Sąd mógłby jeszcze raz zobowiązać PPIS do rozpoznania tego samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie można orzekać jeszcze raz w tym samym zakresie, ponieważ w jednej sprawie zapadłyby dwa wyroki, co w świetle art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest niedopuszczalne. Można wyobrazić sobie, że tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 82/24 zobowiązał PPIS do udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni, a teraz Sąd w składzie orzekającym zobowiąże PPIS do tego samego w innym terminie (krótszym albo dłuższym). W obrocie prawnym funkcjonowałyby dwa sprzeczne ze sobą wyroki. Uprawnienia tut. Sądu ograniczają się do stwierdzenia, czy PPIS nadal pozostaje w stanie bezczynności funkcjonalnie powiązanej z udzieloną przez niego odpowiedzią, a nie bezczynności w sensie braku jakiegokolwiek działania przez PPIS. W tym zakresie, Sąd jednoznacznie stwierdza, że żadna bezczynność nie powstała, ponieważ PPIS udzielił odpowiedzi na pytania nurtujące skarżących.
Przechodząc do właściwych rozważań nad zapadłym wyrokiem, należy stwierdzić wręcz oczywistą niezasadność zarzutów skargi i jej samej. Skarżący podnoszą w swojej skardze, że odpowiedź PPIS na ich wniosek była niepełna i niesatysfakcjonująca. Co prawda w sprawie mowa jest już tylko o pytaniach nr 3, 5, 6 oraz 11, gdyż tut. Sąd w prawomocnym wyroku wyłączył obowiązek udzielenia informacji publicznej w ramach pozostałych pytań z wniosku skarżących, jednakże sposób sformułowania uzasadnienia nowej skargi sprawia wrażenie, jakby skarżący odnosili się do wszystkich pytań, jakie zadali PPIS. Z drugiej strony skarżący nie wskazali żadnego konkretnego pytania, nie polemizowali z organem, ani nie przedstawili własnego stanowiska w sprawie. Skarżący nie kwestionują terminowości udzielenia odpowiedzi na ich wniosek. Już teraz należy wskazać, że PPIS udzielił odpowiedzi terminowo i zrobił to kompletnie w odniesieniu do każdego jednego pytania, jakie powinien udostępnić w myśl prawomocnego wyroku tut. Sądu.
Mając na uwadze to, że w niniejszej sprawie tut. Sąd przesądził już o tym, że pytania nr 3, 5, 6 oraz 11 stanowią informację publiczną, Sąd w składzie orzekającym obecnie nie będzie ponownie wyjaśniać istoty informacji publicznej, tego, że odnosi się to do spraw publicznych i w jakim zakresie. W ponownie rozpoznawanej sprawie PPIS – w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 5 lutego 2024 r. – wystosował do skarżących pismo z dnia 14 października 2024 r., znak [...], w którym udzielił odpowiedzi na pytania, do których udzielenia zobowiązał go sąd administracyjny. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro zobowiązany organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, to nie można zasadnie stawiać zarzutu opóźnienia, czy też nieuzasadnionego opóźnienia, w udzieleniu informacji publicznej.
Dla przypomnienia, tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SAB/Po [...], zobowiązał PPIS do udzielenia informacji publicznej na podstawie wniosku skarżących w zakresie pytań nr 3, 5, 6 oraz 11. PPIS odpowiedział na te pytania w czasie wskazanym przez sąd administracyjny. Odpowiedź była następująca: "w odniesieniu do pkt 3 wniosku – w ww. okresie w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez tutejszy organ, zarejestrowano 1 przypadek ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP). Zgłoszony NOP spełniał kryteria odczynu poszczepiennego ciężkiego ustalone na potrzeby nadzoru epidemiologicznego w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania, tj. zagrażał życiu i wymagał hospitalizacji w celu ratowania zdrowia. W odniesieniu do pkt 5 wniosku – w ww. okresie tutejszy organ nie nałożył żadnej grzywny na lekarzy lub felczerów za niedopełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. W odniesieniu do pkt 6 i 11 wniosku – organ nie dysponuje żądanymi informacjami (w okresie od 26 marca 2023 r. do 5 lutego 2024 r. organ nie prowadził ewidencji lub rejestrów, uwzględniających żądane informacje)".
Analizując ww. odpowiedzi należy stwierdzić, że po pierwsze, PPIS zachował 14-dniowy termin, o którym mowa w pkt I sentencji wyroku o sygn. akt II SAB/Po [...], a po drugie, udzielone odpowiedzi korespondują z tematyką wskazaną w ww. pytaniach. Pytanie nr 3 dotyczyło bowiem liczby odnotowanych ciężkich nie-pożądanych odczynów poszczepiennych odnotowanych na obszarze działania PPIS w ostatnich 5 latach oraz rodzajów takich odczynów. PPIS odpowiedział, że odnotował jeden taki odczyn i miał on charakter zagrażający życiu i wymagał hospitalizacji w celu ratowania zdrowia. Odpowiedź została zatem udzielona.
Pytanie nr 5 wniosku skarżących dotyczyło ilości grzywien nałożonych na lekarzy, którzy mieli nie wywiązać się ze swoich ustawowych obowiązków zgłaszania odczynów poszczepiennych w perspektywie ostatnich 5 lat na terenie działania PPIS. Organ udzielił odpowiedzi, że w okresie, jakim zainteresowani są skarżący, nie nałożono żadnych grzywien na lekarzy, ani na felczerów.
Z kolei na pytania nr 6 i 11, które dotyczyły odpowiednio ilości dzieci i dorosłych do 19. roku życia, którzy ponieśli śmierć do 4 tygodni od szczepienia w ostatnich 5 latach oraz statystyki wyszczepialności na obywatelach Ukrainy, PPIS odpowiedział, że nie posiada takich danych, ponieważ nie prowadzi statystyk.
Na gruncie okoliczności niniejszej sprawy należy dostrzegać, że organ udzielił odpowiedzi na każde z pytań. Za bezprzedmiotowe uznać zatem należało zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Powodu do uwzględnienia skargi nie stanowi ogólnikowa argumentacja, że organ nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. W świetle treści pisma organu jest to twierdzenie nieuzasadnione. Organ odpowiedział na pytania nr 3, 5, 6 oraz 11. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sformułowany przez skarżących zarzut nieudostępnienia wnioskowanej informacji uznać należy za oczywiście bezzasadny. Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 119/17). Co więcej, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko, że oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować wyłącznie przypisywanie organowi powinność dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 83/20). Z tego względu odpowiedź organu udzieloną skarżącemu uznać należy za kompletną. Na marginesie należy zauważyć, iż ani przepisy o Państwowej Inspekcji Pracy, ani przepisy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie nakładają na PPIS obowiązku gromadzenia informacji objętych powyższymi pytaniami w ramach statystyk. Narodowość pacjentów nie jest żadnym kryterium, które uzależnia kształt obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym, ani tym bardziej fakultatywnym.
Skoro zatem PPIS udzielił odpowiedzi na każde pytanie, o którym mowa w pkt I sentencji wyroku o sygn. akt II SAB/Po [...], to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej.
Istotny w niniejszej sprawie jest fakt, iż poza zaprzeczeniem faktowi uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącym informacja nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Odnotować przy tym należy, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżący nie zgłaszali organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której przywołali fragment z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niepełna lub niejasna odpowiedź wyczerpuje znamiona bezczynności.
Przypomnieć należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym obywatela, mającym na celu realizację jego konstytucyjnego uprawnienia do kontroli władz publicznych. Charakter tego uprawnienia powoduje, że to wnioskodawca jest gospodarzem postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, wyznaczając zakres swojego żądania, tj. jakie informacje i w jakiej formie chce otrzymać lub z chce się z nimi zapoznać. Podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest związany żądaniem wnioskodawcy i nie może żądać od niego sprecyzowania lub uzupełnienia żądania. W tym zakresie nie stosuje się bowiem art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, ponieważ przepisy k.p.a. w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Tak więc w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez u.d.i.p., uznać należy, że nie dotyczy on informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17).
Skoro skarżący na żadnym etapie postępowania nie skonkretyzowali na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi to zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 u.d.i.p. rozpoznać należało jako niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek, które mogłyby skutkować uznaniem, iż PPIS dopuścił się bezczynności. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.