II SAB/Po 18/25

II SAB/Po 18/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Dnia 24 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbudowy budynku I. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy zarejestrowanej pod numerem [...] w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w [...] dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga D. J. (zwanej dalej "skarżącą") na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "PINB" lub "organem") w przedmiocie rozbudowy budynku. Zaskarżona bezczynność organu miała powstać w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: publ. baza CBOSA, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
W niniejszej sprawie zapadła decyzja z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...], w której PINB zobowiązał M. W. oraz E. W. (zwanych dalej "inwestorami") do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, obejmujących rozbudowę budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...], na działce nr ew. [...]. Obowiązek ten miał zostać wykonany do dnia 31 lipca 2021 r. Na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia 12 maja 2021 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "[...]WINB") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżącą, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. o sygn. akt II SA/Po 438/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił ją. Skarga kasacyjna od tego wyroku, wniesiona przez skarżącą, również została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2024 r. o sygn. akt II OSK 556/22.
Dnia 6 grudnia 2024 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – J. K. – zwróciła się do PINB z zapytaniem, czy zakończyło się już postępowanie naprawcze, tj. czy PINB wydał decyzję administracyjną w myśl art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418, zwanej dalej "p.b.") oraz czy wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżąca podniosła, że od dnia 17 maja 2021 r. w sprawie nie dzieje się nic. Decyzja WINB została zaskarżona do sądu administracyjnego, ale wniesienie skargi nie spowodowało wstrzymania wykonania tej decyzji. PINB udzielił odpowiedzi na zapytanie skarżącej. Organ wskazał, że akta sprawy znajdują się w sądzie z uwagi na wniesioną skargę. Do dzisiaj nie zwrócono akt.
Dnia 13 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność i przewlekłość PINB. Sprawa postępowania naprawczego nie została załatwiona pomimo wydania ostatecznej decyzji WINB i upływu ponad 3 lat. Od doręczenia decyzji WINB minęły ponad 3 lata. PINB nie wydał w tej sprawie decyzji, a powinien, gdyż do dnia 31 lipca 2021 r. inwestorzy mieli czas na przedłożenie dokumentacji budowlanej w celu doprowadzenia ich inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2024 r., nr [...], WINB uznał ponaglenie za nieuzasadnione. WINB stwierdził, że nie powróciły jeszcze akta z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ nie dysponuje aktami sprawy, nie ma prawomocnych odpisów wyroków sądowych, więc organ nie może działać w sprawie. Akta sprawy niedługo powinny powrócić do organu i wtedy będzie możliwe podjęcie stosownych działań.
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – r. W. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PINB. Skarżąca wniosła o zobowiązanie PINB do wydania decyzji w sprawie, stwierdzenie, że PINB dopuścił się bezczynności, a ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od PINB sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty przewidzianej przez prawo oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 35 § 1 oraz art. 35 § 3 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") polegające na bezczynności organu.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację przedstawioną w ponagleniu. Decyzja WINB została doręczona w dniu 17 maja 2021 r. Była to decyzja ostateczna. Do dnia 31 lipca 2021 r. inwestorzy, zgodnie z decyzją PINB, mieli przedłożyć niezbędną dokumentację budowlaną – projekt budowlany zamienny. Po tej dacie, zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b. organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję. Minęły już ponad 4 lata od wszczęcia postępowania administracyjnego i 3 lata od doręczenia decyzji ostatecznej, której wykonalność nie została przecież wstrzymana.
Co do sumy pieniężnej, to skarżąca stwierdziła, że samo uznanie, że doszło do zaistnienia stanu bezczynności uprawnia sąd administracyjny do przyznania sumy. Nie jest to środek odszkodowawczy i nie służy wyrównaniu szkód. Skarżąca musi znosić ewidentną niedogodność w postaci sąsiadowania z zabudową w granicy.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o je oddalenie. Organ stwierdził, że nie dysponował aktami, które są niezbędne do podjęcia dalszych działań. Nie można zatem organowi zarzucić ignorowania ciążącego na nim obowiązku. To skarżąca wniosła skargę, a następnie skargę kasacyjną, co "odroczyło" załatwienie sprawy na lata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż w niepełnym zakresie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania". Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności PINB w przedmiocie rozbudowy budynku. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 21 marca 2025 r., Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 24 kwietnia 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bezczynność oraz przewlekłość prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do uwzględnienia tych okoliczności sprawy, które mają znaczenie dla wyniku sprawy, a nie zostały podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. W sprawach tego rodzaju skarg nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia w toku postępowania, którego niezakończenie w związku z bezczynnością kwestionuje się w skardze (por. postanowienie NSA z dnia: 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13 oraz 2 września 2020 r. sygn. II OSK 3732/18). Nieistotne jest także to co ostatecznie stanie się z ponagleniem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – ponaglenie złożono pismem z dnia 13 grudnia 2024 r., zatem przed zakończeniem postępowania administracyjnego.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność PINB rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenia postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu – w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale, naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 k.p.a., a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia: 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/13). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ jest bezczynny musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu bezczynności, chociażby nawet podejmował działania, ale nie zakończył postępowania w terminie do tego przewidzianym. Sąd badając bezczynność kontroluje terminowość załatwienia sprawy, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35-36 k.p.a. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości.
Skarżąca zarzuca PINB bezczynność w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu o rozbudowę budynku. Inwestorzy mieli do dnia 31 lipca 2021 r. przedłożyć organowi nadzoru budowlanego projekt budowlany zamienny. Jak twierdzi skarżąca, po tej dacie powinna zostać wydana decyzja z art. 51 ust. 4 p.b. albo z art. 51 ust. 5 p.b. PINB odrzuca wszystkie zarzuty i podnosi argument braku dostępu do akt sprawy z uwagi na ich wykorzystywanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska skarżącej, że organ dopuścił się bezczynności. Jest to konkluzja wręcz oczywista.
Tak jak wspomniano o tym wyżej, bezczynność, zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zachodzi wtedy, gdy sprawa zawisła przed organem administracji publicznej nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., przepisie prawa materialnego albo w terminie, który organ sam wskazał w myśl art. 36 § 1 k.p.a. Musi zatem nastąpić formalne uchybienie terminowi, aby można było traktować o bezczynności. Ujmując to jeszcze prościej, o bezczynności jest mowa wtedy, gdy mija termin na załatwienie sprawy, a decyzja administracyjna nie została wydana. Pozostaje zatem wyjaśnić, jaki był termin, w którym PINB powinien zakończyć postępowanie administracyjne.
W niniejszej sprawie zapadła decyzja z dnia 26 lutego 2021 r., w której PINB zobowiązał inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wyznaczył przy tym czas na spełnienie tego obowiązku do dnia 31 lipca 2021 r. Jak stanowi art. 130 § 1 k.p.a., do czasu upływu terminu do wniesienia odwołania, decyzja wydana w pierwszej instancji nie podlega wykonaniu. Natomiast, jeżeli odwołanie zostanie wniesione, decyzja ta pozostaje niewykonalna, aż do czasu wydania decyzji w drugiej instancji (art. 130 § 2 k.p.a.). WINB rozpoznał odwołanie i decyzją z dnia 12 maja 2021 r. utrzymał w mocy decyzję PINB. Z tymże momentem decyzja ta stała się ostateczna, a więc wykonalna. Czas na wykonanie decyzji PINB de iure obejmował okres między 12 maja 2021 r. a 31 lipca 2021 r. Decyzja ta była wykonalna.
Skarżąca zdecydowała się na drogę sądowoadministracyjną, jednakże należy pamiętać, że przepis art. 61 § 1 p.p.s.a. stanowi o tym, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonalności decyzji. Sąd sprawdził rejestr wydanych orzeczeń i stwierdził bezspornie, że zarówno Sąd, jak i Sąd Kasacyjny, nie wydały postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji WINB oraz PINB. Oznacza to, że decyzje te były wykonalne.
Po dniu 31 lipca 2021 r. PINB powinien sprawdzić, czy inwestorzy wykonali ciążący na nich obowiązek i podjąć odpowiednią reakcję poprzez wydanie decyzji o odpowiedniej treści. W zależności od postawy inwestorów, a więc w zależności, czy przedłożyli projekt budowlany zamienny, PINB powinien wydać decyzję z art. 51 ust. 4 p.b. Jeżeli natomiast nie przedłożono wspomnianego projektu, PINB powinien wydać decyzję z art. 51 ust. 5 p.b. Jest to stan obiektywny, ponieważ reakcja PINB powinna nastąpić po dniu 31 lipca 2021 r.
Z akt sprawy administracyjnej, nadesłanych przez PINB, wynika, że żadne działania nie zostały podjęte. PINB tłumaczy to tym, że akta sprawy znajdowały się najpierw w tut. Sądzie, a następnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym z uwagi na złożoną skargę kasacyjną. Innymi słowy, PINB nie posiadał akt do załatwienia sprawy, czym tłumaczy brak rozstrzygnięcia. Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że taka argumentacja, zresztą podobnie przedstawiona przez WINB w postanowieniu o uznaniu ponaglenia za nieuzasadnione, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Nieposiadanie akt sprawy nie stanowi przeszkody w działaniu prowadzącym do załatwienia sprawy administracyjnej. PINB mógł np. wykonać kopię akt sprawy i pozostawić w swojej siedzibie na czas rozpoznawania odwołania przez WINB, skargi przez tut. Sąd, czy wreszcie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 136/21). "Za przyczynę niezależną od organu, uzasadniającą zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie, nie można uznać nieposiadania przez organ akt administracyjnych sprawy z tego względu, że akta te zostały przekazane wraz ze skargą strony do sądu administracyjnego. Brak akt administracyjnych (ani też bierne oczekiwanie na ich zwrot) nie jest przeszkodą do rozpoznania sprawy, gdyż to rzeczą organu jest takie zorganizowanie pracy, aby być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi." (wyrok NSA z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1917/20). Ponadto PINB mógł podjąć starania o wypożyczenie akt, skoro nie wykonał kopii dla własnego użytku. Organ nie uczynił nic po upływie terminu wskazanego w swojej decyzji. Data 31 lipca 2021 r. dawno minęła, a do dnia wyrokowania przez tut. Sąd nie została wydana decyzja z art. 51 ust. 4 p.b. albo art. 51 ust. 5 p.b. Świadczy to o wręcz oczywistej bezczynności, bowiem obiektywnie nie została wydana decyzja do dnia wskazanego przez organ. Nie ma zatem najmniejszych wątpliwości, że PINB dopuścił się bezczynności, dlatego też na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził tenże fakt wydając stosowne orzeczenie (pkt II sentencji wyroku). Z uwagi na to, że wymagana prawem decyzja nie została wydana, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał PINB do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od dnia doręczenia jemu akt sprawy wraz odpisem prawomocnego wyroku (pkt I sentencji wyroku).
Sąd nie znalazł jednak podstaw do stwierdzenia, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O tym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. "Rażącym naruszeniem prawa, co wymaga powtórzenia, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy albo tylko pozostawanie w przewlekłości (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 285/19, zob. także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1110/19). Postawę PINB musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. To nie miało jednak miejsca. W niniejszej sprawie chodzi o przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, od którego uzależniona była reakcja organu. Sąd może zrozumieć obawy organu nadzoru budowlanego, że wobec toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło równie dobrze zakończyć się uchyleniem decyzji PINB, podjęcie działania po dniu 31 lipca 2021 r. nawet na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., wiązało się z poważnym ryzykiem. PINB mógł wydać decyzję administracyjną na podstawie swojej własnej decyzji, którą tut. Sąd albo Sąd Kasacyjny mógł przecież uchylić. To z kolei wiązałoby się z dalszymi, poważnymi problemami szczególnie, gdyby reakcją PINB było działanie na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. np. nakazanie rozbiórki pomimo hipotetycznie uchylonej decyzji z dnia 26 lutego 2021 r. Bezczynność PINB nie miała więc charakteru rażącego, ponieważ inna wartość przemawiała za tym, aby decyzja PINB z dnia 26 lutego 2021 r. uzyskała obok przymiotu ostateczności, przymiot prawomocności.
Ponadto warto zauważyć, w jakich okolicznościach została wydana decyzja PINB z dnia 26 lutego 2021 r. Było to czas największych restrykcji wywołanych pandemią wirusa [...] Reakcje organów władzy publicznej były wielokrotnie spóźnione z uwagi na paraliż życia społecznego, gospodarczego i politycznego. PINB miał także na uwadze i to, że inwestorzy mogliby mieć również trudności w uzyskaniu projektu zamiennego, ponieważ pandemia dotknęła także branżę architektoniczną. Wszystkie te okoliczności doprowadziły Sąd do przekonania, że PINB nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa.
W pozostałym zakresie należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że nieuznanie, iż organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym, szczególnie nie uzasadnia zastosowania tak drastycznych środków dyscyplinujących. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20).
Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy, więc Sąd doszedł do przekonania, że skoro skarżąca nie przedstawiła metodyki obliczenia kwoty, jaką należało, jej zdaniem zasądzić, Sąd był zmuszony do oddalenia skargi w tym zakresie. W sytuacji, w której Sąd orzeka w ramach uznaniowości, ciężar przekonania Sądu o zasadności zastosowania środków dyscyplinujących spoczywa na wnioskodawcy. Skarżąca powołała się na znoszenie zabudowy w granicy, co uznała za oczywistą niedogodność. Sąd zauważa jednak, że sąsiedztwo zabudowy w granicy jest stanem bardzo często występującym i nie można temu przypisać ewidentności, czy oczywistości. Przepisy prawa przewidują inne środki zwalczania skutków sąsiedztwa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł, na co złożyły się następujące składniki: wpis stały od skargi na bezczynność – [...] zł, opłata za czynności radcy prawnego reprezentującego skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji – [...] zł oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa – [...] zł (pkt V sentencji wyroku).