II SAB/PO 17/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-12-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprzewlekłość postępowaniadecyzja środowiskowagospodarstwo rolneocena oddziaływania na środowiskoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoudział społeczeństwauzgodnienia i opinie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że organ działał w sposób uzasadniony złożonością sprawy i przepisami prawa.

Skarżący W. B. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy gospodarstwa rolnego. Skarżący zarzucał organowi zwłokę w wydaniu decyzji, mimo upływu ustawowych terminów. Burmistrz argumentował, że przedłużający się czas postępowania wynikał z konieczności uzupełniania raportu oddziaływania na środowisko, uzyskiwania opinii organów specjalistycznych oraz zapewnienia udziału społeczeństwa, a także z nowych okoliczności faktycznych dotyczących skali istniejącej działalności hodowlanej. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, działając zgodnie z przepisami prawa i uwzględniając złożoność sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę W. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie gospodarstwa rolnego. Skarżący domagał się wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności i przewlekłości organu, a także przyznania sumy pieniężnej i zasądzenia kosztów. W uzasadnieniu skargi wskazano na ponadroczny brak decyzji, mimo złożenia wniosku i konieczności zapewnienia udziału społeczeństwa. Burmistrz Miasta i Gminy w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że postępowanie było prowadzone z należytą starannością, a przedłużający się czas wynikał z konieczności uzupełniania raportu oddziaływania na środowisko, uzyskiwania opinii organów specjalistycznych, zapewnienia udziału społeczeństwa oraz ujawnienia nowych okoliczności faktycznych dotyczących skali istniejącej działalności hodowlanej w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za niezasadną. Sąd wyjaśnił rozróżnienie między bezczynnością a przewlekłością postępowania. W ocenie Sądu, Burmistrz nie dopuścił się bezczynności, ponieważ stosował się do wymogów art. 36 k.p.a., zawiadamiając strony o przyczynach zwłoki i wskazując nowe terminy. Postępowanie w sprawie decyzji środowiskowych, wymagające oceny oddziaływania na środowisko, jest z natury złożone i wymaga udziału wielu organów. Sąd uznał również, że postępowanie nie było prowadzone dłużej niż jest to niezbędne, a czynności podejmowane przez organ były uzasadnione przepisami ustawy środowiskowej oraz nowymi okolicznościami faktycznymi, które wymagały ponownego uzgodnienia i opiniowania. W szczególności, informacja o skali istniejącej hodowli bydła na sąsiednich działkach, uzyskana po etapie zapewnienia udziału społeczeństwa, stanowiła uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko i uzasadniała ponowne zwrócenie się do organów opiniujących. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ stosował się do wymogów art. 36 k.p.a., zawiadamiając strony o przyczynach zwłoki i wskazując nowe terminy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie naruszył terminów, ponieważ każdorazowo informował strony o przyczynach zwłoki i wyznaczał nowe terminy, co jest zgodne z art. 36 k.p.a. Termin do załatwienia sprawy nie obejmuje okresów przewidzianych prawem dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia, mediacji oraz opóźnień z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę prawa strony do rozpoznania jej sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie ponaglenia do właściwego organu stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny może zobowiązać organ do wydania aktu lub stwierdzić bezczynność/przewlekłość.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może stwierdzić, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwione w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane - w ciągu dwóch miesięcy.

k.p.a. art. 35 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych prawem dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia, mediacji oraz opóźnień z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

k.p.a. art. 36 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu jako niezałatwienia sprawy w terminie.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja przewlekłego prowadzenia postępowania jako prowadzenia go dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wnikliwego rozpoznania sprawy.

ustawa środowiskowa art. 77 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskiwania opinii i uzgodnień od wskazanych organów w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

ustawa środowiskowa art. 77 § ust. 2 pkt 1-3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Podstawą wydania uzgodnień i opinii są wniosek, raport o oddziaływaniu i wypis z planu zagospodarowania przestrzennego.

ustawa środowiskowa art. 33 § ust 1 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek zapewnienia społeczeństwu możliwości zapoznania się z dokumentacją i składania uwag.

ustawa środowiskowa art. 66 § ust. 1 pkt 3b

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać informacje o powiązaniach z innymi przedsięwzięciami, w szczególności o kumulowaniu się oddziaływań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ działał zgodnie z przepisami k.p.a. i ustawy środowiskowej. Przedłużający się czas postępowania był uzasadniony złożonością sprawy, koniecznością uzyskania opinii i uzgodnień oraz ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych. Ponowne zwrócenie się do organów opiniujących było uzasadnione zmianą informacji w raporcie oddziaływania na środowisko.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu w załatwieniu sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony do rozpoznania jej sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W ocenie Sądu, zmiana informacji zwartych w tych dokumentach przed zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymaga ich ponownego przedłożenia organom uzgadniającym i opiniującym, jeżeli z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia, obowiązek uzgodnienia lub opiniowania wynika z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sędzia

Arkadiusz Skomra

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście złożonych spraw środowiskowych, a także zasad ponownego opiniowania i uzgadniania dokumentacji w toku postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań środowiskowych i zastosowania przepisów k.p.a. w ich kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - bezczynności i przewlekłości organów administracji, co jest częstym problemem dla obywateli i przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy opóźnienia w postępowaniu są uzasadnione.

Czy opóźnienie w urzędzie to zawsze bezczynność? WSA wyjaśnia, kiedy zwłoka jest uzasadniona.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Po 17/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Sygn. powiązane
III OSK 480/24 - Wyrok NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Uzasadnienie
W. B. w dniu 16 stycznia 2023 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej w skrócie: "WSA w Poznaniu", "Sąd") skargę na bezczynność i przewlekłe postępowanie Burmistrza Miasta i Gminy, w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: "budowie Gospodarstwa Rolnego do chowu cieląt i młodych byczków z infrastrukturą towarzyszącą" na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] o obrębie ewidencyjnym M. gmina D..
Skarżący wniósł o:
1. wydanie stosownego orzeczenia przez Burmistrza Miasta i Gminy tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.")
2. uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Miasta i Gminy przez WSA w Poznaniu i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy (wydania aktu), w określonym przez WSA w Poznaniu terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez Burmistrza Miasta i Gminy w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
3. stwierdzenie, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności i przewlekłości (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),
4. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność i przewlekłość) przez Burmistrza Miasta i Gminy - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art 149 § 1a p.p.s.a.),
5. przyznanie od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.), zaznaczając, iż przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody - dla jej przyznania wystarczy sam fakt bezczynności i przewlekłości,
6. zasądzenie od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]- zł .
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 20 września 2021 r. został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: budowie Gospodarstwa Rolnego do chowu cieląt i młodych byczków z infrastrukturą towarzyszącą" na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] o obrębie ewidencyjnym M. gmina D.. Od tego czasu minął ponad rok, a organ sprawy bardzo dobrze mu znanej nie załatwił - nie wydał żadnej decyzji, choć powinien to uczynić bez zbędnej zwłoki. Zauważono, że skarżący nie może tkwić w stanie tak długiej niepewności co do zgodności z prawem planowanej inwestycji. W. B. nie może inwestować w rozwój swojej firmy z uwagi na stan niepewności; traci pieniądze i czas. Nawet załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego – "k.p.a.)".
Zdaniem skarżącego postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły. Burmistrz Miasta i Gminy nie tylko, że nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, ale nie załatwia sprawy w terminach wyznaczonych przez siebie (bezczynność), ale także wskazuje nowe terminy bez uzasadnienia (przewlekłość). Według W. B. przykładem celowego działania powodującego przewlekłość jest wnoszenie przez Burmistrza Miasta i Gminy podań do właściwych organów o ponowne uzgodnienie już raz zajętego stanowiska, w sytuacji braku zmiany okoliczności usprawiedliwiających takie działanie.
Odpowiadając na skargę Burmistrz Miasta i Gminy (dalej: "organ" lub "Burmistrz") wyjaśnił, iż złożenie skargi poprzedzone zostało wniesieniem w tej sprawie przez stronę ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...].
Dalej organ zauważył, że wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji został złożony dnia 19 października 2021 r. i po wezwaniach organu do złożenia wyjaśnień wnioskodawca dnia 27 grudnia 2021 r. wystąpił z pismem o zmianę nazwy przedsięwzięcia z " rozbudowa gospodarstwa o 9 obiektów inwentarskich do chowu cieląt i młodych byczków wraz z infrastrukturą towarzyszącą" na przedsięwzięcie polegające na : "budowie Gospodarstwa Rolnego do chowu cieląt i młodych byczków wraz z infrastrukturą towarzyszącą".
Według Burmistrza na żadnym etapie postępowania nie doszło do bezczynności, bowiem w toku postępowania nie zaniechano podejmowana czynności w sprawie, a przedłużający się czas jego trwania w części wynikał również z winy strony. Sprawa nie jest też prowadzona przewlekle. Niezwłocznie po przyjęciu i zadekretowaniu wniosku, do wnioskodawcy zostało skierowanie wezwanie do usunięcia jego braków formalnych, co nastąpiło dnia 8 listopada 2021 r. Następnie wnioskodawca dwukrotnie był wzywany do złożenia wyjaśnień. Po wszczęciu postępowania i dokonaniu związanych z tym czynności proceduralnych złożony przez wnioskodawcę raport oddziaływania na środowisko został przedłożony organom specjalistycznym celem zaopiniowania. W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. raport ten wymagał uzupełnienia, do czego został wezwany wnioskodawca, który dnia 31 marca 2022 r. złożył wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia raportu. Organy specjalistyczne zakończyły opiniowanie raportu dnia 11 sierpnia 2022 r. (wpływ postanowienia PGW [...]). Po uzyskaniu opinii przystąpiono do czynności ukierunkowanych na zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu. W toku tych czynności ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne, które skutkować musiały zwróceniem się do organów specjalistycznych o informację, czy wobec ich zaistnienia - organy te podtrzymują opinię w dotychczasowym kształcie, czy też okoliczności te mają wpływ na treść opinii. Zaznaczono, że zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w toku postępowania organ zawiadamiał strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, co było konieczne mając na względzie konieczność podjęcia poszczególnych czynności proceduralnych w niniejszej sprawie, ale również obowiązek ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i wnikliwego rozpoznania sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.).
W piśmie procesowym z 13 marca 2023 r. Burmistrz wskazał, że informacja na temat faktycznej skali działalności prowadzonej w M., przez W. B. w pobliżu planowanej inwestycji pozyskana została dopiero w miesiącu wrześniu 2022 r. podczas, gdy organ prowadzący postępowanie zapewnił czynny udział społeczeństwa w toku postępowania przed wydaniem decyzji. Okoliczność ta została zweryfikowana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska po przeprowadzonej przez ten organ kontroli (ujawniono 6.536 sztuk - str. [...] protokołu kontroli WIOŚ) oraz następnie potwierdzona w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który to organ wskazał na dzień 1 grudnia 2022 r. stan zwierząt 7.878 sztuk. Ze względu na to, że informacja o faktycznej skali działalności hodowlanej prowadzonej już w M. nie była znana organowi prowadzącemu niniejsze postępowanie, ale również nie była znana specjalistycznym organom opiniującym, przed wydaniem decyzji Burmistrz Miasta i Gminy przekazał informację o tej okoliczności organom opiniującym, co okazało się zasadne, gdyż doprowadziło do uzupełnienia opinii (PPIS w Ś.) oraz wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia raportu (RDOŚ). Nie można więc traktować przekazania tych informacji jako czynności zbędnej, której podjęcie skutkowało zaistnieniem przewlekłości w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz.1634 z późn. zm. - : "p.p.s.a.").
Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony do rozpoznania jej sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia, w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, z późn. zm. - k.p.a.), przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Nie ma zatem żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia, a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. Skarżący wystąpił bowiem przed wniesieniem skargi z ponagleniem z dnia 23 grudnia 2022 r., do organu wyższego stopnia tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...].
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji publicznej w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z całokształtu treści skargi wynika, że strona zarzuciła Burmistrzowi zarówno bezczynność w załatwieniu sprawy jak i przewlekłe prowadzenie postępowania. W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do zarzucanej organowi bezczynności czy też przewlekłości , należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu rodzajów skarg, tj. skargi na bezczynność organu oraz skargi na przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania.
Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie, co potwierdza definicja legalna "bezczynności", zwartą w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tą definicją, stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, art. 3 Nb 80), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości", zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Powyższe rozmienienie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania rozciąga się na także na przepisy procedury sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na "przewlekłość", o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 – wszystkie powołane orzeczenie dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Należy jeszcze zaznaczyć, iż w sytuacji gdy dojdzie do stanu zawinionej zwłoki, polegającej na przekroczeniu terminów ustawowych, tj. do niezałatwienia sprawy w terminie, to taki stan należy kwalifikować jako bezczynność, która z natury rzeczy obejmować będzie również nieskuteczne, przewlekłe działania (i zaniechania), w wyniku których doszło do niezałatwienia sprawy w terminie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż na dzień wniesienia skargi – tj. 16 tycznia 2023 r. Burmistrzowi Miasta i Gminy nie można było skutecznie zarzucić bezczynności jak też przewlekłego prowadzenia postępowania.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu bezczynności tego organu.
Jak wynika z akt sprawy W. B. 19 października 2021 r (data wpływu wniosku do organu) wniósł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "rozbudowie gospodarstwa o 9 obiektów inwentarskich do chowu cieląt i młodych byczków wraz z infrastrukturą towarzyszącą" na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] o obrębie ewidencyjnym M. gmina D.. Co istotne, odpowiadając na wezwania Burmistrza z 27 października 2021 i 19 listopada 2021, dopiero w dniu 27 grudnia 2021 skarżący sprecyzował przedmiot żądania zawartego w powyższym wniosku i określił, iż wniosek dotyczy przedsięwzięcia polegającego na budowie Gospodarstwa Rolnego do chowu cieląt i młodych byczków z infrastrukturą towarzyszącą" na działkach o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] o obrębie ewidencyjnym M. gmina D.. Jednocześnie skarżący przedłożył poprawiony raport oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Zdaniem Sądu dopiero od momentu jednoznacznego określenia przez W. B. przedmiotu żądania inicjującego postępowanie administracyjne – tj. charakteru planowanego przedsięwzięcia - należy liczyć bieg terminów do zakończenia sprawy.
Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynności organu ma miejsce gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego jej załatwienie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 2 k.p.a.) Jednakże do terminów określonych w tych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu ( art. 35 § 5 k.p.a.).
Jak z kolei stanowi art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Jak wynika z akt sprawy od 10 stycznia 2022 r. do 11 sierpnia 2022 r. w kontrolowanym postępowaniu trwał etap uzyskiwania opinii i uzgodnień, o którym mowa w art. 77 ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm. – dalej zwana jako: "ustawa środowiskowa" ). W tym okresie, stosując się do obowiązku z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Burmistrz informował strony o przyczynie zwłoki w terminowym załatwieniu sprawy i wskazywał kolejne terminy do jej załatwienia. Czas tego etapu był zależny od działań organów uzgadniających i opiniujących.
Po uzyskaniu wszystkich opinii i uzgodnień, Burmistrz wyznaczył, w trybie art. 36 § 1 k.p.a. kolejny termin załatwienia sprawy, a następnie, zgodnie z art. 33 ust 1 pkt 5 i 6 ustawy środowiskowej przystąpił do etapu zapewnienia społeczeństwu możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków w terminie do 5 października 2022 r. W międzyczasie, w dniu 19 września 2022 r. Burmistrz zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy, wskazując 16 listopada 2022 r. Jako przyczynę zwłoki wskazano konieczność zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu. Pismem z 17 października 2022 r. Burmistrz zwrócił się do inwestora o wyjaśnienie czy planowana inwestycja nie będzie kumulowała oddziaływania z istniejącym już na gruntach sąsiednich (działka [...]) przedsięwzięciem polegającym na hodowli bydła. W dniu 02 listopada 2022 r. do organu wpłynęła informacja pełnomocnika inwestora (pismo z 31 października 2022 r.) w której wyjaśniono m.in., iż w złożonym raporcie oddziaływania na nie uwzględniono istniejącego gospodarstwa rolnego na działce o nr. [...], w którym prowadzony jest chów bydła, bowiem znajduje się ono odległości od 220 m do nawet 500 m od planowanych obiektów inwentarskich. Zdaniem inwestora ze względu na znaczną odległość pomiędzy planowanymi obiektami inwentarskimi, a obiektami istniejącymi wskazanymi na działce o nr ewid. [...] oraz ze względu na zachowanie dopuszczalnych norm w zakresie emisji siarkowodoru i amoniaku (zanieczyszczeń istotnych z punktu widzenia chowu zwierząt), a także biorąc pod uwagę fakt, że kierunek tych oddziaływań nie zmierza w stronę wskazanych obiektów (izolinie stężeń zachowują bezpieczną odległość) nie wystąpi kumulowanie się oddziaływań, które mogłoby spowodować przekroczenie dopuszczalnych norm w tym zakresie.
Zawiadomieniem z 16 listopada 2022 r. Burmistrz poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy wskazując 16 grudnia 2022 r. W dniu 12 grudnia 2022r do organu wpłynęła informacja Dyrektora OR ARiMR dotycząca rozmiaru hodowli bydła prowadzonej na działce nr ewid. [...].
Następnie zawiadomieniem z 15 grudnia 2022 r. Burmistrz poinformował o nowym terminie załatwienia sprawy wskazując 16 stycznia 2023 r. i pismem z 28 grudnia 2022 r. zwrócił się do z Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. o ponowne uzgodnienie/zaopiniowanie planowanego przedsięwzięcia i – zdaniem Burmistrza istnieje przypuszczenie, iż planowana inwestycja wraz z istniejącymi w sąsiedztwie gospodarstwami rolnymi spowoduje kumulowanie się oddziaływanie na środowisko.
Pismem z 09 stycznia 2023 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. podtrzymał swoje wcześniejsze uzgodnienie .
Zawiadomieniem z 13 stycznia 2023r. Burmistrz poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy, z uwagi na oczekiwanie na stanowisko organów uzgadniających i opiniujących, wskazując 16 lutego 2022 r.
Z analizy opisanego wyżej przebieg postępowania administracyjnego wynika, że
Organ, mimo upływu terminów wskazanych wart 35 § 2 K.p.a., nie pozostawał w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Burmistrz stosując się do wymogów zakreślonych w art. 36 § 1 i 2 k.p.a. zawiadamiał strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i każdorazowo wskazywał nowy termin jej załatwienia. Trzeba przy tym zaznaczyć, iż postępowanie w sprawie wydana decyzji środowiskowych, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, należy do kategorii postępowania o wyższym stopniu złożoności, w którym obok właściwego do wydania tej decyzji organu oraz stron biorą udział także organy uzgadniające i opiniujące ( art. 77 ustawy środowiskowej) oraz społeczeństwo (dział III ustawy środowiskowej). Powyższe oczywiście nie może zawsze stanowić usprawiedliwienia dla długiego czasu rozpoznawawania tej kategorii spraw, niemniej czas ten w wielu przypadkach ( jak to ma też miejsce niniejszej sprawie) nie jest zależny wyłącznie od organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika również, aby postępowanie administracyjne prowadzone było dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Czynności podejmowanie przez Burmistrza uwarunkowane były trybem postępowania uregulowanym w powołanej wyżej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie miały charakteru opieszałego i były też zależne od czynności podejmowanych przez organy uzgadniające oraz opiniujące, jak też przez inwestora.
Dotyczy to także czynności podejmowanych przez Burmistrza po etapie zapewnienia społeczeństwu możliwości zapoznania się z dokumentacją i złożenia wniosków i uwag w sprawie. Strona skarżąca podniosła, iż po tym etapie postępowania brak było podstaw do ponownego występowania do organów opiniujących i uzgadniających, które to organy już raz wyraziły stanowisko w sprawie.
Jak wynika z art. 77 ust. 2 pkt 1-3 ustawy środowiskowej, opinie i uzgodnienia dokonywane przez organy wymienione w art. 77 ust. 1 tej ustawy, dokonywane są na podstawie przedłożonego :
1. wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3. wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim - informacji o planie zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, jeżeli plan ten został przyjęty, albo informacji o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla inwestycji strategicznych.
Informacje zawarte w ww. dokumentach stanowią podstawę wydania uzgodnień i opinii. W ocenie Sądu, zmiana informacji zwartych w tych dokumentach przed zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymaga ich ponownego przedłożenia organom uzgadniającym i opiniującym, jeżeli z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia, obowiązek uzgodnienia lub opiniowania wynika z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej. Zaniechanie powyższego mogłaby bowiem skutkować wydaniem wadliwej decyzji – naruszającej wspomniany art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej.
W art. 66 ustawy środowiskowej, ustawodawca wskazał informacje jakie powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Do tych informacji należy zaliczyć m.in. informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej).
Zdaniem Sądu opisane wyżej pismo pełnomocnika W. B. z 31 października 2022 r. zawiera informacje dotyczące powiązań z innymi istniejącymi przedsięwzięciami o podobnym charakterze co planowane, które znajdują się w jego sąsiedztwie. Informację tę trzeba zatem potraktować jako uzupełnienie informacji, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej, a więc informacji, które powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym działanie Burmistrza polegające na ponowieniu etapu opiniowania i uzgadniania przedłożonego raportu nie może zostać uznane za zbędne.
Mając powyższe na uwadze, podniesione w skardze zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania jak i bezczynności należy uznać za chybione. W konsekwencji skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI