II SAB/Po 154/24

II SAB/Po 154/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
659
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 158/25 - Wyrok NSA z 2026-01-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 536
art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 122 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 434, art. 445 ust. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2024 r. w sprawie ze skargi M. M. na przewlekłość Komendanta [...] Wojskowego Oddziału [...] w przedmiocie wypłaty ryczałtu z tytułu przeniesienia 1. zobowiązuje Komendanta [...] Wojskowego Oddziału [...] do załatwienia wniosku Skarżącego z dnia 23 lipca 2024 r. w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy, 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości, 3. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Komendanta [...] Wojskowego Oddziału [...] na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 lipca 2024 r. M. M. (dalej r�wnie� jako "skar��cy��) zawnioskowa� do Komendanta [...] Wojskowego Oddzia�u [...] (dalej jako "organ" "lub "Komendant") o wyp�at� rycza�tu z tytu�u przeniesienia wraz odsetkami ustawowymi od dnia nabycia nale�no�ci do dnia rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r. Komendant [...] Wojskowego Oddzia�u [...] ustosunkowa� si� do powy�ej wskazanego pisma wskazuj�c, �e post�powanie, kt�re zainicjowa� skar��cy nie jest post�powaniem administracyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post�powania administracyjnego.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r. skar��cy reprezentowany przez radc� prawnego z�o�y� ponaglenie i wezwa� Komendanta [...] Wojskowego Oddzia�u [...] do usuni�cia naruszenia prawa polegaj�cego na braku rozpoznania pisma z dnia 23 lipca 2024 r.
M. M. pismem z dnia 04 wrze�nia 2024 r. wni�s� do Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Poznaniu skarg� na przewlek�o�� post�powania Komendanta w przedmiocie wniosku o wyp�at� rycza�tu z tytu�u przeniesienia wnosz�c r�wnie� o zwrot koszt�w post�powania, w tym koszt�w zast�pstwa procesowego wg norm przepisanych oraz o przyznanie od organu na rzecz skar��cego sumy pieni�nej w wysoko�ci po�owy dziesi�ciokrotnego przeci�tnego wynagrodzenia miesi�cznego w gospodarce narodowej w roku 2022, og�oszonego przez Prezesa GUS.
W uzasadnieniu skargi Skar��cy podni�s�, �e dosz�o do ra��cego naruszenia przepis�w dotycz�cych termin�w za�atwienia spraw administracyjnych, o kt�rych mowa w art. 35 k.p.a. Skar��cy zaznaczy�, i� organ do chwili obecnej ie wyda� stosownej decyzji lub postanowienia ko�cz�cego post�powanie.
W odpowiedzi na skarg� organ wni�s� o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zas�dzenie zwrotu koszt�w zast�pstwa procesowego wed�ug norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skarg� organ powo�uj�c si� na tre�� art. 53 � 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi oraz art. 37 � 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post�powania administracyjnego wskaza�, �e ponaglenie nie zosta�o wniesione do w�a�ciwego organu, poniewa� powinno by� wniesione do [...] Regionalnej Bazy Logistycznej [...] jako organu wy�szego stopnia nad organem prowadz�cym post�powanie. Komendant przekaza� ponaglenie organowi wy�szego stopnia w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania wraz z niezb�dnymi odpisami akt sprawy i ustosunkowuj�c si� do niego.
Jednocze�nie organ podni�s�, �e wniosek skar��cego z�o�ony zosta� drog� s�u�bow� z wykorzystaniem wewn�trznego systemu niejawnego A. - czyli jako sprawa z zakresu podleg�o�ci s�u�bowej nieobj�ta k.p.a. Komendant zachowuj�c t� sam� drog� udzieli� odpowiedzi na wniosek �o�nierza - traktuj�c go jako wyst�pienie s�u�bowe a nie wniosek w rozumieniu k.p.a.
W odpowiedzi na skarg� wskazano r�wnie�, �e stosownie zar�wno do art. 3 � 3 pkt 2) k.p.a. przepis�w kodeksu post�powania administracyjnego nie stosuje si� do post�powania w sprawach wynikaj�cych z podleg�o�ci s�u�bowej pracownik�w (tu: odpowiednio �o�nierzy) organ�w i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1, jak i stosownie do art. 122 ust. 3 pkt 3) ustawy o obronie Ojczyzny skarga do w�a�ciwego s�du administracyjnego nie mo�e by� wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia i przeniesienia na stanowisko s�u�bowe oraz zwolnienia ze stanowiska s�u�bowego, a tak�e przeniesienia do dyspozycji. Zgodnie natomiast z art. 122 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny wyst�pienia w sprawach wynikaj�cych ze stosunku s�u�bowego, z wyj�tkiem spraw wymienionych w ust. 1, oraz przypadk�w okre�lonych w ustawie, �o�nierz mo�e wnosi� tylko drog� s�u�bow�.
W przypadku braku podstaw do odrzucenia skargi Komendant podtrzyma� swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyra�one w pi�mie z dnia 20 sierpnia 2024 r., �e przedmiotowa sprawa nie nale�y spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Jak dalej wskazano zgodnie art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych w brzmieniu obowi�zuj�cym na czas obejmowania stanowiska s�u�bowego w [...] WO[...] �o�nierzowi zawodowemu wyznaczonemu na stanowisko s�u�bowe poza miejscowo�ci� stanowi�c� siedzib� jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdzia�u, w kt�rej �o�nierz zajmowa� dotychczas stanowisko s�u�bowe przys�uguje rycza�t z tytu�u przeniesienia. Zgodnie z � 3 ust. 2 Rozporz�dzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie nale�no�ci pieni�nych �o�nierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podr�e s�u�bowe rycza�t z tytu�u przeniesienia wyp�aca si� na podstawie rozkazu dow�dcy, o kt�rym mowa w art. 104 ustawy, w terminie 30 dni od dnia obj�cia przez �o�nierza stanowiska s�u�bowego w nowym miejscu pe�nienia s�u�by, przyjmuj�c za podstaw� obliczenia rycza�tu kwot� najni�szego uposa�enia obowi�zuj�c� w dniu obj�cia przez �o�nierza stanowiska s�u�bowego w nowym miejscu pe�nienia s�u�by. W ocenie [...] WO[...] przepis prawa nie nak�ada w tym przypadku obowi�zku wydania decyzji administracyjnej, ani nie dopuszcza takiej formy rozstrzygni�cia w tej kwestii. Do zada� w�a�ciwego dow�dcy wynikaj�cych z istniej�cego stosunku s�u�bowego nale�a�o jedynie dokonanie wyp�aty nale�no�ci w przypadku spe�nienia warunk�w jej otrzymania przez �o�nierza, co nale�y uzna� za czynno�� materialno-techniczn�.
Ponadto w uzasadnieniu wskazano, �e tak�e art. 8 poprzednio obowi�zuj�cej ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych stanowi�, �e od decyzji wydanych przez w�a�ciwe organy w sprawach okre�lonych w ustawie �o�nierz zawodowy mo�e wnie�� odwo�anie do organu wy�szego stopnia, na zasadach okre�lonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post�powania administracyjnego i, z zastrze�eniem ust. 2, skarg� do w�a�ciwego s�du administracyjnego, na zasadach okre�lonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi. Wyst�pienia w sprawach wynikaj�cych ze stosunku s�u�bowego, z wyj�tkiem spraw wymienionych w ust. 1 oraz przypadk�w okre�lonych w ustawie, �o�nierz zawodowy mo�e wnosi� tylko drog� s�u�bow�. Maj�c na wzgl�dzie tre�� powy�szej regulacji w ocenie Komendanta tylko w sprawach okre�lonych w ustawie jako za�atwiane w drodze decyzji wydanej przez w�a�ciwy organ mo�na i nale�y wyda� decyzj� i w tych sprawach mo�na stosowa� odwo�anie na zasadach okre�lonych w k.p.a. W ocenie organu przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny wynikaj�cy ze stosunku s�u�bowego �o�nierza zawodowego.
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Poznaniu zwa�y�, co nast�puje:
Na wst�pie wskaza� trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), zgodnie z kt�rym sprawa mo�e by� rozpoznana w trybie uproszczonym, je�eli przedmiotem skargi jest bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania. W trybie uproszczonym s�d rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w sk�adzie trzech s�dzi�w (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie S�d rozpozna� niniejsz� spraw� w ww. trybie.
W pierwszej kolejno�ci odnie�� nale�y si� do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji s�du w sprawach dotycz�cych wyp�aty rycza�tu z tytu�u przeniesienia.
Uzasadniaj�c swoje stanowisko organ wskaza�, i� wniosek skar��cego z�o�ony zosta� drog� s�u�bow� z wykorzystaniem wewn�trznego systemu niejawnego A. - czyli jako sprawa z zakresu podleg�o�ci s�u�bowej nieobj�ta k.p.a
Organ wskaza� r�wnie�, �e stosownie zar�wno do art. 3 � 3 pkt 2) k.p.a. przepis�w kodeksu post�powania administracyjnego nie stosuje si� do post�powania w sprawach wynikaj�cych z podleg�o�ci s�u�bowej pracownik�w (tu: odpowiednio �o�nierzy) organ�w i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1, jak i stosownie do art. 122 ust. 3 pkt 3) ustawy o obronie Ojczyzny skarga do w�a�ciwego s�du administracyjnego nie mo�e by� wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia i przeniesienia na stanowisko s�u�bowe oraz zwolnienia ze stanowiska s�u�bowego, a tak�e przeniesienia do dyspozycji. Zgodnie natomiast z art. 122 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny wyst�pienia w sprawach wynikaj�cych ze stosunku s�u�bowego, z wyj�tkiem spraw wymienionych w ust. 1, oraz przypadk�w okre�lonych w ustawie, �o�nierz mo�e wnosi� tylko drog� s�u�bow�.
Odnosz�c si� do powy�szej argumentacji wskaza� nale�y, i� przepis niemal�e o identycznej tre�ci, co przywo�any przez organ art. 122 ust. 3 pkt 3) ustawy o obronie Ojczyzny, znajdowa� si� poprzednio w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 wrze�nia 2003 r. o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 536).
Z tych te� wzgl�d�w podnie�� nale�y, i� w uchwale 7 s�dzi�w Naczelnego S�du Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006r. I OPS 3/06 stwierdzono, �e przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 wrze�nia 2003 r. o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych, kt�ry wy��cza wniesienie skargi do s�du administracyjnego na decyzje w sprawach wyznaczenia �o�nierza zawodowego na stanowisko s�u�bowe, nie ma zastosowania do skargi na zawarte w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko s�u�bowe rozstrzygni�cie o nale�nym �o�nierzowi uposa�eniu.
W uzasadnieniu powy�szej uchwa�y Naczelny S�d Administracyjny wskaza�, i� wynikaj�ce ze stosunku s�u�bowego �o�nierza zawodowego sprawy o uposa�enie s� sprawami, w kt�rych �o�nierz zawodowy mo�e wnie�� skarg� do w�a�ciwego s�du administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych). �o�nierz zawodowy otrzymuje bowiem uposa�enie w okre�lonej wysoko�ci i z tytu�u prawa do uposa�enia przys�uguje mu roszczenie (art. 75 ust. 1 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych), o kt�rym rozstrzygaj� w�a�ciwe organy wojskowe, w drodze decyzji (rozkazu personalnego), od kt�rej mo�na wnie�� skarg� do s�du administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych). To, �e w sprawach o wyznaczenie, przeniesienie i zwolnienie ze stanowiska s�u�bowego zosta�o wy��czone prawo do wniesienia skargi do s�du administracyjnego nie mo�e oznacza�, �e tym samym zosta�o wy��czone prawo do s�du w sprawie o uposa�enie, z tego tylko powodu, �e decyzja o wyznaczeniu lub przeniesieniu na stanowisko s�u�bowe okre�la tak�e wysoko�� nale�nego �o�nierzowi zawodowemu uposa�enia (grup� uposa�enia). Istota wyznaczenia lub przeniesienia na stanowisko s�u�bowe to przede wszystkim usytuowanie �o�nierza zawodowego w hierarchii s�u�bowej jednostki organizacyjnej na okre�lonym stanowisku, natomiast przys�uguj�ce �o�nierzowi uposa�enie jest konsekwencj� zajmowania okre�lonego stanowiska, na kt�re �o�nierz zosta� wyznaczony lub przeniesiony. To, �e w decyzji o wyznaczeniu lub przeniesieniu na stanowisko s�u�bowe okre�la si� dla tego stanowiska grup� uposa�enia, nie oznacza, �e okre�lenie grupy uposa�enia jest tym samym co wyznaczenie stanowiska (przeniesienie na stanowisko). Racje, kt�re przemawiaj� za ograniczeniem prawa �o�nierza zawodowego do s�du w zakresie dotycz�cym wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska, wskazane przez Trybuna� Konstytucyjny, nie odnosz� si� do okre�lenia nale�nego �o�nierzowi uposa�enia i nie mog� uzasadnia� ograniczenia prawa do s�du w zakresie rozstrzygni�cia dotycz�cego nale�nego �o�nierzowi uposa�enia. Tak wi�c w��czenie do decyzji o przeniesieniu lub wyznaczeniu na stanowisko s�u�bowe �o�nierza zawodowego rozstrzygni�cia okre�laj�cego wysoko�� jego uposa�enia (grup� uposa�enia) nie pozbawia �o�nierza prawa do zaskar�enia tego rozstrzygni�cia do s�du administracyjnego. Skoro bowiem zasad� jest konstytucyjne prawo do s�du, kt�re przys�uguje tak�e �o�nierzowi zawodowemu w sprawach ze stosunku s�u�bowego, to wyj�tki od tej zasady okre�lone w art. 8 ust. 2 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych musz� by� interpretowane �ci�le i w taki spos�b, aby ich stosowanie nie podwa�a�o samej istoty prawa do s�du i pozostawa�o w �cis�ym zwi�zku z celami, kt�re powoduj� konieczno�� ograniczenia tego prawa.
Powy�sza uchwa�a, co ju� wskazano wy�ej, z uwagi na niemal identyczne brzmienie art. 122 ustawy o Obronie Ojczyzny zachowuje swoj� aktualno��.
Z tych te� wzgl�d�w zaznaczy� nale�y, i� wynikaj�ce ze stosunku s�u�bowego �o�nierza zawodowego sprawy o uposa�enie s� sprawami, w kt�rych �o�nierz zawodowy mo�e wnie�� skarg� do s�du administracyjnego. Nale�ne funkcjonariuszowi s�u�b mundurowych (w tym �o�nierzowi zawodowemu) uposa�enie z tytu�u �wiadczonej s�u�by ma podstaw� w stosunku s�u�bowym (publicznoprawnym) - por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010r. I OSK 320/10 LEX nr 1218293.
Oceniaj�c kwestie dopuszczalno�ci skargi wskaza� r�wnie� nale�y, i� na mocy art. 3 � 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola dzia�alno�ci administracji publicznej przez s�dy administracyjne obejmuje mi�dzy innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania w przypadkach okre�lonych w art. 3 � 2 pkt 1�4 p.p.s.a., to jest maj�cych za przedmiot w szczeg�lno�ci decyzje administracyjne, postanowienia w post�powaniu administracyjnym, na kt�re s�u�y za�alenie, a tak�e inne akty lub czynno�ci z zakresu administracji publicznej dotycz�ce uprawnie� lub obowi�zk�w wynikaj�cych z przepis�w prawa.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 � 2b p.p.s.a., skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania mo�na wnie�� w ka�dym czasie po wniesieniu ponaglenia do w�a�ciwego organu.
Zatem do skarg na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania nie maj� zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Z tre�ci przepisu art. 53 � 2b p.p.s.a. wynika bowiem, �e skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania mo�na wnie�� "w ka�dym czasie" po wniesieniu ponaglenia. Oznacza to, �e skarga na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania mo�e by� skutecznie wniesiona w toku post�powania a� do chwili za�atwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podj�cie czynno�ci (uchwa�a NSA z 07 marca 2022r., sygn. akt II OPS 1/21, dost�pne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Skarga w niniejszej sprawie na przewlek�o�� organu zosta�a wniesiona w toku tocz�cego si� post�powania zainicjowanego wnioskiem Skar��cego z dnia 23 lipca 2024 r. i po wniesieniu ponaglenia, zatem jest z tych powod�w dopuszczalna.
Odnosz�c si� natomiast do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skarg�, i� "ewentualne ponaglanie organu jest sp�nione z uwagi na przedawnienie roszcze�" wskaza� nale�y, i� skarga na przewlek�o��, jak i samo ponaglenie mo�e by� wniesione w ka�dym czasie. Natomiast sama kwestia przedawnienia roszcze� mo�e by� podstaw� do negatywnego rozpoznania wniosku Skar��cego, a nie podstaw� do kwestionowania mo�liwo�ci wniesienia skargi.
R�wnie� argumentacja skargi, �e ponaglenie zosta�o wniesione do organu niew�a�ciwego czy tez brak jego rozpoznania nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Wniesienie ponaglenie jest wymogiem formalnym, a strona nie musi oczekiwa� na rozpoznanie tego �rodka zaskar�enia. R�wnie� wniesienie ponaglenia do organu w�a�ciwego skoro zosta�o one przekazane zgodnie z w�a�ciwo�ci� nie mo�e prowadzi� do uznania, �e takiego ponaglenia nie wniesiono.
Z tych te� wzgl�d�w skarg� w niniejszej sprawie uzna� nale�y za dopuszczaln�.
Jednocze�nie S�d wskazuje, i� wyst�pienie przez Skar��cego z wnioskiem o wyp�at� rycza�tu z tytu�u przeniesienia nie mo�na traktowa� jako wyst�pienia w sprawach wynikaj�cych ze stosunku s�u�bowego o jakich mowa a art. 122 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny, jak uczyni� to organ w niniejszej sprawie stwierdzaj�c w odpowiedzi na skarg�, i� Komendant udzieli� odpowiedzi na wniosek traktuj�c go jako wyst�pienie s�u�bowe, a nie wniosek w rozumieniu k.p.a.
Przechodz�c do istoty sprawy S�d - odwo�uj�c si� zar�wno do regulacji ustawy o s�u�bie �o�nierzy zawodowych jak i obecnie obowi�zuj�cej ustawy o obronie Ojczyzny - wyka�e, i� organ w niniejszej sprawie nie m�g� nie nada� wnioskowi Skar��cego biegu, a tak nale�y traktowa� pismo z dnia 20 sierpnia 2024 r. informuj�ce o niedopuszczalno�ci drogi administracyjnej w tej sprawie.
S�d przy tym nie przes�dza czy Skar��cemu przys�uguje rycza�t czy te� nie, gdy� to przekracza granice niniejszej sprawy.
Wobec powy�szego wskaza� nale�y, i� zgodnie z art. 445 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny �o�nierzowi zawodowemu wyznaczonemu na stanowisko s�u�bowe poza miejscowo�ci� stanowi�c� siedzib� jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdzia�u, w kt�rej �o�nierz zajmowa� dotychczas stanowisko s�u�bowe, przys�uguj� rycza�t z tytu�u przeniesienia - w wysoko�ci 50% najni�szej stawki uposa�enia zasadniczego �o�nierza zawodowego.
Na mocy upowa�nienia zawartego w art. 445 ust. 15 ustawy o obronie Ojczyzny Minister Obrony Narodowej wyda� rozporz�dzenie z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie nale�no�ci pieni�nych �o�nierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podr�e s�u�bowe (Dz. U. z 2022, poz. 1464 ze zm. Dalej jako "rozporz�dzenie z dnia 6 lipca 2022 r."). Zgodnie z � 3 rozporz�dzenia z dnia 6 lipca 2022 r. rycza�t z tytu�u przeniesienia wyp�aca si� na podstawie rozkazu dow�dcy, o kt�rym mowa w art. 470 ustawy o obronie Ojczyzny, w terminie 30 dni od dnia obj�cia przez �o�nierza stanowiska s�u�bowego w nowym miejscu pe�nienia s�u�by, przyjmuj�c za podstaw� obliczenia rycza�tu kwot� najni�szego uposa�enia zasadniczego �o�nierza, zwanego dalej "najni�szym uposa�eniem", obowi�zuj�c� w dniu obj�cia przez �o�nierza stanowiska s�u�bowego w nowym miejscu pe�nienia s�u�by.
Zbli�on� regulacj� zawiera� obowi�zuj�cy pod rz�dami ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych � 2 ust. 2 rozporz�dzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie nale�no�ci pieni�nych �o�nierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podr�e s�u�bowe (Dz.U. z 2009 r.,Nr 221, poz. 1744).
Tym samym nie ulega w�tpliwo�ci, i� spos�b rozstrzygni�cia spraw zwi�zanych z rycza�tem z tytu�u przeniesienia zosta� przez ustawodawc� rozstrzygni�ty jednoznacznie jako rozkaz.
Przy czym nale�y pami�ta�, i� w obu ustawach w s�owniczku wskazano, �e ilekro� w tych ustawach jest mowa o decyzji, nale�y przez to rozumie� r�wnie� rozkaz personalny (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych, art. 2 pkt 3 ustawy o Obronie Ojczyzny).
Jednocze�nie S�d nie podziela argumentacji organu o cywilnoprawnym charakterze roszczenie Skar��cego. W tym miejscu posi�kowo odwo�a� nale�y si� do art. 75 ust. 3 ustawy o s�u�bie wojskowej �o�nierzy zawodowych, zgodnie z kt�rym w razie zw�oki w wyp�acie uposa�enia i innych nale�no�ci, o kt�rych mowa w art. 73, �o�nierzowi zawodowemu przys�uguj� odsetki ustawowe za op�nienie od dnia, w kt�rym uposa�enie lub inna nale�no�� pieni�na sta�y si� wymagalne. O odsetkach ustawowych za op�nienie orzeka w decyzji administracyjnej organ w�a�ciwy w sprawie przyznania uposa�enia lub innej nale�no�ci. Podobnie obecnie wskazuje art. 434 ustawy o obronie Ojczyzny.
Z tych te� wzgl�d�w skoro ustawodawca przes�dzi�, i� rozstrzygni�cie kwestii odsetek od niewyp�aconych w terminie nale�no�ci za przeniesienie s�u�bowe nast�puje w formie decyzji, to tym samym nie tylko kwestii odsetek ale samym nale�no�ci� przypisa� charakter administracyjny.
Zatem stanowisko organu, z odwo�aniem si� na stare orzeczenie s�du administracyjnego, i� orzekanie o nale�nych �o�nierzowi odsetkach nie nast�puje w formie decyzji, pozostaje w oczywistej sprzeczno�ci z wy�ej przytoczonymi regulacjami.
W niniejszej sprawie podkre�lenia wymaga, i� we wniosku z dnia 23 lipca 2024 r. Skar��cy wprost domaga� si� obok wyp�aty rycza�tu r�wnie� przyznania odsetek ustawowych.
Podsumowuj�c wskaza� nale�y, i� wp�yni�cie do Komendanta [...]. Wojskowego Oddzia�u [...] wniosku skar��cego z dnia 23 lipca 2024 r., niezale�nie od drogi jaka zosta�o wniesione obligowa�o organ do jego za�atwienia w formie pozwalaj�cej na zaskar�enie jej do s�du administracyjnego ad meritum. Przy czym wskaza� nale�y, i� w razie uznania przez organ, �e podanie wniesione drog� s�u�bow� nie spe�nia okre�lonych wymog�w, to winien wezwa� stron� do ich uzupe�nienia, a dopiero p�niej wyda� stosowne rozstrzygni�cie.
Organ do dnia orzekania przez S�d sprawy wniosku skar��cego nie za�atwi� w jakiejkolwiek procesowej formie. Za takowe za�atwienie sprawy nie mo�e by� bowiem uznane pismo z dnia 20 sierpnia 2024 r. informuj�ce o niedopuszczalno�ci drogi administracyjnej w tej sprawie. Pismo to, co wynika z jego tre�ci, nie mia�o mie� z za�o�enia formy merytorycznego rozstrzygni�cia sprawy w trybie administracyjnoprawnym, lecz charakter wy��cznie informacyjny.
Poczynione ustalenia doprowadzi�y S�d do uznania zasadno�ci skargi na przewlek�o�� i orzeczenie, na mocy art. 149 � 1 p.p.s.a. o zobowi�zaniu Komendanta do za�atwienia wniosku. S�d przy tym stwierdzi�, �e termin 30 dni winien umo�liwi� organowi rozpoznanie wniosku skar��cego.
Jednocze�nie S�d na podstawie art. 149 � 1a p.p.s.a. stwierdzi� w punkcie trzecim sentencji wyroku, �e zaistnia�a w sprawie przewlek�o�� nie mia�a miejsca z ra��cym naruszeniem prawa. Ra��cym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 � 1a p.p.s.a., b�dzie stan, w kt�rym bez �adnej w�tpliwo�ci i waha� mo�na powiedzie�, bez potrzeby odwo�ywania si� do szczeg�owej oceny okoliczno�ci sprawy, �e naruszono prawo w spos�b oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Chodzi tu o naruszenie ci�kie, kt�re nosi cechy oczywistej i wyra�nej sprzeczno�ci z obowi�zuj�cym prawem, niepozwalaj�ce na zaakceptowanie w demokratycznym pa�stwie prawa i wywo�uj�ce dotkliwe skutki spo�eczne lub indywidualne (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu post�powania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z tak� sytuacj� nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdy� brak rozpoznania wniosku skar��cego nie wynika� ze z�ej woli organu ale odmiennej interpretacji obowi�zuj�cych przepis�w prawa. Zdaniem S�du wadliwa interpretacja przepis�w nie mo�e jednak przes�dza� o zaistnieniu przes�anki ra��cego naruszenia prawa.
Z powy�szych przyczyn ponadto S�d uzna�, �e brak jest podstaw do uwzgl�dnienia wniosku Skar��cego o przyznanie od organu sumy pieni�nej. Zastosowanie �rodk�w w postaci zas�dzenia sumy pieni�nej lub grzywny na podstawie art. 149 � 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym s�du, jest mo�liwo�ci�, z kt�rej s�d powinien skorzysta�, je�eli wymagaj� tego wzgl�dy zwi�zane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynno�ci lub przewlek�emu prowadzeniu post�powania przez kontrolowany organ administracji publicznej. �rodki te s� �rodkami dyscyplinuj�co-represyjnymi o charakterze dodatkowym, kt�re powinny by� stosowane z rozwag�, a wi�c w szczeg�lnie drastycznych przypadkach zw�oki organu w za�atwieniu sprawy. Odnosi� je nale�y do sytuacji, gdy oceniaj�c ca�okszta�t dzia�a� organu, mo�na doj�� do przekonania, �e dzia�ania te nosz� znamiona celowego unikania podj�cia rozstrzygni�cia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, �e bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie b�dzie respektowa� obowi�zk�w wynikaj�cych z przepis�w prawa. Przyznanie sumy pieni�nej stanowi dodatkowo swoist� rekompensat� dla strony skar��cej za dolegliwo�ci i niedogodno�ci, jakich dozna�a na skutek bezczynno�ci organu lub przewlek�ego prowadzenia post�powania (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. II OSK 124/21, CBOSA).
Warto w tym miejscu wskaza�, i� Skar��cy poza z�o�eniem wniosku nie wskaza�, zar�wno w skardze jakie okoliczno�ci przemawiaj� za orzeczeniem w przedmiocie przyznania sumy pieni�nej. Natomiast S�d z urz�du nie dopatrzy� si� okoliczno�ci uzasadniaj�cych orzeczenie w tym zakresie.
Nadto zwa�y� nale�y, �e rozstrzygni�cie s�du co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieni�nej b�d� te� zastosowania obu tych �rodk�w, powinno by� w pierwszym rz�dzie uwarunkowane celem skargi na przewlek�o��, kt�rym jest doprowadzenie do zako�czenia post�powania, a tak�e zapobieganie bezczynno�ci lub przewlek�emu prowadzeniu post�powania. W tym kontek�cie widzie� tak�e nale�y dyscyplinowanie organu. To, �e przyznanie sumy pieni�nej ma charakter kompensacyjny nie podwa�a stanowiska, �e mo�e ona by� przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osi�gni�cia celu orzeczenia rozstrzygaj�cego skarg� na przewlek�o�� zdyscyplinowania organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1163/16, dost�pny w CBOSA). �rodek ten jako dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinuj�co-represyjnym powinien by� stosowany w szczeg�lnie widocznych i zawinionych przypadkach zw�oki organu, czy te� wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, �e bez na�o�enia tej sankcji organ sprawy nadal nie za�atwi. Zdaniem S�du orzekaj�cego w tej sprawie takie sytuacje nale�y wykluczy�.
Wobec tego w opisanym zakresie tj. w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieni�nej, skarg� oddalono, na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt 4 wyroku.
O kosztach post�powania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 � 1 p.p.s.a. w zwi�zku z � 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporz�dzenia Ministra Sprawiedliwo�ci z dnia 22 pa�dziernika 2015 r. w sprawie op�at za czynno�ci radc�w prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). S�d maj�c na uwadze, i� strona korzysta z ustawowego zwolnienia od koszt�w s�dowych zas�dzi� na rzecz Skar��cego wy��cznie 480 z� tytu�em op�aty za czynno�ci radcy prawnego reprezentuj�cego Skar��cego w post�powaniu przed s�dem administracyjnym (pkt 5 sentencji wyroku).