II SAB/Po 150/23

II SAB/Po 150/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Daniel
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1463
art. 15 pkt 7 lit. a, art. 16 ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 52 par. 1, art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 149 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35 par. 1, 3 i 5, art. 36 par. 1 i 2, art. 37 par. 1 pkt 1 i 2, art. 61 par. 1, art. 241
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" w P. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przyznania statusu lasu ochronnego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy wszczętej z urzędu w dniu 23 września 2022 r. w przedmiocie przyznania statusu lasu ochronnego, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. Fundacja "[...]" w P. (dalej: skarżąca) złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania decyzji o uznaniu za ochronne lasów komunalnych pozostających w administracji Miasta P..
Skargę wniesiono w następującym stanie faktycznym, wynikającym z akt sprawy:
Pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. skarżąca, na podstawie art. 241 oraz art. 31 § 1 K.p.a., złożyła do Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska zaadresowany do Prezydenta Miasta wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji z art. 16 ust. 1a ustawy o lasach (Dz.U. z 2020 r., poz. 1463), o uznaniu lasów administrowanych przez Zakład Lasów P. w całości za lasy ochronne. Na podstawie art. 31 § 2 oraz art. 31 § 3 K.p.a. skarżąca wniosła o dopuszczenie jej do tego postępowania na prawach strony, wskazując, iż postępowanie to dotyczy interesu społecznego oraz dotyczy kwestii objętych celami statutowymi Fundacji (ochrona przyrody, gospodarka leśna).
W odpowiedzi z dnia 12 lipca 2021 r. Zakład Lasów P. wyjaśnił skarżącej, że zgodnie z art. 77 ustawy o lasach, lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy. W związku z tym, drzewostany objęte planami urządzenia lasu przed dniem 31 grudnia 1991 r. posiadają status lasów ochronnych z mocy samego prawa. Z kolei co do zalesień powstałych po dniu 31 grudnia 1991 r., Zakład Lasów P. zadeklarował, iż wystąpi do Prezydenta Miasta, po uprzednim zasięgnięciu opinii Rady Miasta P., o uznanie ich za lasy ochronne. Jednocześnie poinformowano skarżącą, iż ze względu na planowane prace zalesieniowe wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji zostanie złożony po zakończeniu planowanych prac. Ponadto Zakład Lasów P. wskazał, iż nie widzi przeszkód w dopuszczeniu skarżącej do udziału w postępowaniu, tym samym w momencie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie zostanie wydane stosowne postanowienie odnośnie Fundacji.
Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. skarżąca ponownie zwróciła się do Zakładu Lasów P. w kwestii lasów administrowanych przez Zakład. Treść pisma Fundacji była identyczna z treścią pisma z dnia 18 czerwca 2021 r.
Dnia 18 sierpnia 2021 r. Zakład Lasów P. udzielił skarżącej odpowiedzi na pismo z dnia 21 lipca 2021 r. Treść odpowiedzi była tożsama z treścią pisma z dnia 12 lipca 2021 r.
Pismem z dnia 23 września 2022 r. Zakład Lasów P. przesłał do Prezydenta Miasta projekt uchwały Rady Miasta w sprawie zaopiniowania wniosku Zakładu Lasów P. o uznanie za lasy ochronne lasów położonych na terenie P., będących w administracji Zakładu lasów P. , wraz z "Wykazem lasów wnioskowanych o uznanie za ochronne".
Postanowieniem z dnia 23 września 2022 r, na podstawie art. 31 § 2, w związku z art. 31 § 1 K.p.a oraz art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094), Prezydent Miasta postanowił dopuścić skarżącą Fundację do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o uznanie za ochronne lasów pozostających w administracji Miasta P. Zakładu Lasów P. .
W dniu 8 maja 2023 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] ponaglenie w sprawie wydania decyzji administracyjnej przez Prezydenta Miasta o uznaniu za ochronne lasów pozostających w administracji Miasta P. Zakładu Lasów P. . Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. Zakład Lasów P. zadeklarował, iż zostanie ona poinformowana o możliwości wglądu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie. Tymczasem w momencie wniesienia ponaglenia, na stornie internetowej Zakładu Lasów P. , jest zamieszczona "in blanco" rzekoma decyzja Prezydenta Miasta o uznaniu lasów za ochronne.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 37 par. 6 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 5 par. 2 pkt 6 K.p.a., uznało, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1) oraz zobowiązało Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy w terminie do 31 lipca 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Zakład Lasów P. nie wykonał obowiązku przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] niezbędnych odpisów akt sprawy, co nie pozwala na potwierdzenie prawdziwości stwierdzeń zawartych w piśmie wyjaśniającym. Organ podniósł również, iż pismo wyjaśniające ma charakter lakoniczny i ogólnikowy, nie zawiera podstawowych informacji takich jak termin wszczęcia postępowania administracyjnego czy data uzyskania opinii lub milczącej zgody Rady Miasta P.. Zakład Lasów P. nie poinformował również, czy w związku z kolejnymi czynnościami dowodowymi wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 K.p.a. Mając na uwadze treść uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 23 września 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obszaru lasów ochronnych toczy się co najmniej od czerwca 2021 r. Przyjmując skomplikowany charakter sprawy, decyzję należało wydać w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 par. 3 K.p.a.) bez wliczania do biegu postępowania dwóch miesięcy przeznaczonych na uzyskanie opinii Rady Miasta P.. SKO wskazało, że działanie organu nie odbywa się w warunkach rażącego naruszenia prawa z uwagi na potrzeby trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.
Przywołanym na wstępie pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wydania decyzji o uznaniu za ochronne lasów komunalnych pozostających w administracji Miasta P..
Skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi Miasta dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn bezczynności oraz przyczyn, dla których Zakład Lasów P. nie wykonał obowiązku przekazania do Samorządowego kolegium Odwoławczego [...] niezbędnych odpisów akt sprawy, a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż do dnia wniesienia skargi Prezydent Miasta nie załatwił przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na skargę z dnia 20 września 2023 r. Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż rozpoczęcie procedury nastąpiło we wrześniu 2022 r. w oparciu o Plan Urządzenia Lasu dla Lasów Komunalnych Miasta P. na lata 2023-2032. Postanowieniem z dnia 23 września 2022 r. Dyrektor Zakładu Lasów P. , z upoważnienia Prezydenta Miasta, dopuścił skarżącą do udziału na prawach strony w postępowaniu o uznanie za lasy ochronne lasów położonych na terenie P.. W tym samym dniu Zakład Lasów P. przesłał do Prezydenta Miasta projekt uchwały Rady Miasta P. w sprawie zaopiniowania wniosku Zakładu Lasów P. o uznanie za lasy ochronne lasów położonych na terenie P.. Organ wskazał, iż wniosek o uznanie lasu za ochronny powinien zawierać: 1) określenie powierzchni i opis lasu; 2) szczegółowe uzasadnienie dotyczące celów uznania lasu za ochronny, w tym również skutki społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne; 3) kopie mapy przeglądowej z zaznaczonymi granicami lasu, oraz 4) uzgodnienia lub opinie, o których mowa w art. 16 ustawy o lasach. Organ podniósł, iż szczegółowych danych w tym zakresie nie zawierał wniosek skarżącej, w konsekwencji czego to na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia przesłanek uzasadniających uznanie za lasy ochronne lasów położonych na terenie P., będących w administracji Zakładu Lasów P. Organ podniósł, iż z uwagi na bardzo skomplikowany i wielopłaszczyznowy charakter sprawy nie było możliwe szybkie jej załatwienie. Postępowanie to nie odnosiło się bowiem do pojedynczego lasu, ale obejmowało wszystkie lasy na terenie P. będące w administracji Zakładu Lasów P. .
Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta poinformował, że w dniu 24 października 2023 r. Rada Miasta P. podjęła uchwałę w sprawie zaopiniowania wniosku Zakładu Lasów P. o uznanie za lasy ochronne lasów położonych na terenie miasta P., będących w administracji Zakładu lasów P. oraz załączył do pisma wymienioną uchwałę Rady Miasta.
W dniu 30 listopada 2023 r. Prezydent Miasta wydał decyzję, w której uznał za ochronne lasy administrowane przez Zakład Lasów P. o powierzchni 256,51 ha.
Pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. skarżąca podniosła, że jej zdaniem działania Prezydenta Miasta mają na celu obejście prawa. W związku z tym wniosła o stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta z rażącym naruszaniem prawa oraz o wyznaczenie organowi terminu załatwienia sprawy. Skarżąca podniosła, że Prezydent Miasta wydał decyzję, w której uznał za ochronne lasy administrowane przez ZLP o powierzchni 256,51 ha, a więc w przybliżeniu jedynie 10% lasów komunalnych. Decyzja ta rozstrzyga zatem sprawę tylko w części. W odniesieniu do pozostałych około 90 % powierzchni lasów Prezydent Miasta pozostaje w stanie bezczynności. Zdaniem skarżącej, decyzja organu tylko pozornie przerywa jego bezczynność w sprawie, bowiem nie wypowiada się na temat pozostałych około 90% lasów. Ponadto, zdaniem skarżącej, decyzja ta jest obarczona wieloma innymi wadami, dlatego w dniu 22 grudnia 2023 r., skarżąca wniosła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Skarżąca podniosła, iż niesłuszny jest pogląd wyrażony w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2023 r., jakoby miało nadal obowiązywać uznanie za ochronne owych około 90 % lasów w wygasłym już Planie Urządzania Lasu dla Lasów P. na okres od 01 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz na podstawie nieobowiązujących już przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej o uznaniu za ochronne lasów pozostających w administracji Zakładu Lasów P. .
W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: P.p.s.a.), skargę – w tym także skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania jest instytucja ponaglenia.
Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie strona wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu 8 maja 2023 r. Tym samym należało więc uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona.
Przechodząc do badania sprawy pod kątem merytorycznym wyjaśnienia wymaga, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).
Dokonując oceny, czy w niniejszej sprawie doszło do bezczynności, należy uwzględnić fakt, iż zgodnie art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, to strona określa przedmiot swego żądania, a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. postanowienie NSA z 17 maja 2022 r., sygn. II OW 113/21). Innymi słowy, prawo oznaczenia zakresu przedmiotowego sprawy, należy zawsze do podmiotu inicjującej dane postępowanie. Organ, do którego wpłynie wniosek o wszczęcie konkretnego postępowania jest więc związany oznaczonym we wniosku zakresem przedmiotowym i tylko w tym zakresie może się wypowiadać. Natomiast w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu to organ administracji określa przedmiot, a w konsekwencji również zakres tego postępowania.
Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 15 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1356 dalej: u.o.l.), za lasy szczególnie chronione, zwane dalej "lasami ochronnymi", mogą być uznane lasy, które są położone w granicach administracyjnych miast i w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców. Art. 16 ust. 1 u.o.l stanowi z kolei, iż minister właściwy do spraw środowiska, w drodze decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru, na wniosek Dyrektora Generalnego, zaopiniowany przez radę gminy - w odniesieniu do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa. Z kolei, zgodnie z art. 16 ust. 1a u.o.l., w odniesieniu do pozostałych lasów, powyższą kompetencję realizuje starosta, po uzgodnieniu z właścicielem lasu i po zasięgnięciu opinii rady gminy, przy czym, jak stanowi z art. 16 ust 2, rada gminy powinna wyrazić opinię w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia o jej wyrażenie. W razie upływu tego terminu uważa się, że rada gminy nie zgłasza zastrzeżeń. Z regulacji art. 16 ust. 1a u.o.l. wynika więc, że postępowanie w przedmiocie uznania lasu za ochronny w odniesieniu do lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa może być wszczęte na wniosek albo z urzędu.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, iż postępowanie objęte omawianą skargą wszczęte zostało z urzędu. Świadczy o tym treść pisma skarżącej z dnia 18 czerwca 2021 r., w którym skarżąca – powołując się na art. 241 K.p.a. – wniosła o wszczęcie postępowania z urzędu. Co więcej, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej (Dz.U z 1992 r. nr 67 poz. 337), wniosek o uznanie lasu za ochronny lub pozbawienie go tego charakteru powinien zawierać: 1) określenie powierzchni i opis lasu, 2) szczegółowe uzasadnienie dotyczące celów uznania lasu za ochronny lub pozbawienia go tego charakteru, w tym również skutki społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne, 3) kopię mapy przeglądowej z zaznaczonymi granicami lasu, 4) uzgodnienia lub opinie, o których mowa w art. 16 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444 oraz z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i Nr 54, poz. 254). Wspomniane wyżej pismo skarżącej z dnia 18 czerwca 2021 r. nie zawierało powyższych elementów. Z tych względów wymienione wyżej pismo Fundacji nie miało charakteru podania wszczynającego postępowanie administracyjne, a w konsekwencji organ nie był związany zakresem przedmiotowym wskazanym przez skarżącą. Prawo oznaczenia zakresu przedmiotowego sprawy, należało bowiem w niniejszym postępowaniu do organu. W niniejszej sprawie zakres ten został wyznaczony "Wykazem lasów wnioskowanych o uznanie za ochronne", stanowiącym załącznik do pisma z dnia 23 września 2023 r. Zakładu Lasów P. – jednostki organizacyjnej gminy – skierowanego do Prezydenta Miasta z projektem uchwały Rady Miasta w sprawie zaopiniowania wniosku ZLP o uznanie za ochronne lasów będących w administracji ZLP położonych na terenie P..
W konsekwencji za datę wszczęcia kontrolowanego postępowania uznać należy dzień 23 września 2022 r. W tej dacie bowiem Zakład Lasów P. skierował do Prezydenta Miasta pismo opisane wyżej, zaś Prezydent Miasta wydał postanowienie o dopuszczeniu Fundacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o uznanie za ochronne lasów pozostających w administracji Miasta P. - Zakładu Lasów P. .
W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga również, że zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 K.p.a.).
Tym samym Prezydent Miasta powinien załatwić sprawę w terminie do 23 grudnia 2022 r. – ewentualnie do 23 stycznia 2023 r., jeśli by uznać, iż niniejsza sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter. Zauważenia wymaga również, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wskazało, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązało Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy w terminie do 31 lipca 2023 r. Prezydent Miasta terminów tych nie dotrzymal, nie dopełnił także obowiązku z art. 36 K.p.a., tj. nie zawiadomił strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie ani nie wskazał nowego terminiu załatwienia sprawy.
Z tych względów podniesiony w skardze zarzut bezczynności okazał się zasadny, przy czym stwierdzona bezczynność organu trwała przez co najmniej 10 miesięcy, do dnia 30 listopada 2023 r., kiedy to Prezydent Miasta ostatecznie wydał decyzję w sprawie. Wobec tego Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności.
Jednocześnie Sąd z uwagi na wydanie przez organ decyzji kończącej kontrolowane postępowanie już po wniesieniu skargi, uwzględniając, iż oznaczenie zakresu postępowania leżało w kompetencji organu, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu uzyskania dostępu do udziału w postępowaniu. Z akt sprawy oraz wyjaśnień złożonych przez organ wynika, że organ w dniu 11 stycznia 2023 r. zatwierdził Plan Urządzenia Lasu dla Lasów Komunalnych Miasta P. na lata 2023 – 2032. Projekt decyzji o uznaniu lasów za ochronne musiał jednak ulec korekcie w zestawieniu z innymi dokumentami planistycznymi. Ponadto sprawa miała skomplikowany i wielopłaszczyznowy charakter.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Ubocznie tylko Sąd pragnie wyjaśnić skarżącej Fundacji, że – jak na to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2015 r., II OSK 3021/13 – problematyka zaliczania gruntów leśnych do lasów ochronnych uregulowana była w art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis ten stanowił w art. 11 ust. 1, że grunty leśne znajdujące się w granicach administracyjnych miast, jak również w uzdrowiskach i na obszarach ochrony uzdrowiskowej, o których mowa w przepisach o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym, zalicza się do lasów ochronnych. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy, do lasów ochronnych zaliczały się ponadto: grunty leśne znajdujące się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad 5 tys. osób; w uzasadnionych wypadkach lasy ochronne można wyznaczać wokół mniejszych miast. Powołany art. 11 w tym brzmieniu obowiązywał do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a więc do dnia 31 grudnia 1991 r. Od 1 stycznia 1992 r. art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. stanowił, że zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach. Równocześnie w art. 77 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ustawodawca przesądził, że lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy. W ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w art. 9 kontynuowana jest zasada, że zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach. W oparciu o powyższe NSA stwierdził, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych do dnia 31 grudnia 1991 r., zasady zaliczania gruntów leśnych do lasów ochronnych regulowane były wyłącznie w art. 11 tej ustawy. Oznacza to, że określone w art. 11 ustawy przesłanki zaliczania do lasów ochronnych mogły być spełnione nie tylko na datę wejścia w życie ustawy tj. 1 lipca 1982 r., ale do dnia 31 grudnia 1991 r., do czasu nowelizacji art. 11 ustawą o lasach. Określone w art. 11 ustawowe przesłanki zaliczania do lasów ochronnych miały charakter samodzielny i nie wymagały wydawania indywidualnego aktu w tej kwestii (tak uchwała NSA w składzie 5 sędziów z dnia 4 marca 1966 r., OPK 1/96). Tym samym, aby doszło do zaliczenia do lasów ochronnych istotny był stan faktyczny jaki mógł się ukształtować się w tym okresie czasu tj. od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 1991 r., tj. by lasy te w wyżej wskazanym okresie znajdowały się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad 5 tys. osób.
Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.