II SAB/Po 141/23

II SAB/Po 141/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
III OZ 45/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi redaktora naczelnego dziennika "X." - M. J. na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej I. stwierdza bezczynność Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w P. w rozpoznaniu wniosku redaktora naczelnego dziennika "X." - M. J. z 01 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 4. II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w P. do rozpoznania wniosku redaktora naczelnego dziennika "X." - M. J. z 01 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 4 w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; IV. oddala skargę w pozostałej części; V. zasądza od Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w P. na rzecz redaktora naczelnego dziennika "X." - M. J. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. J. redaktor naczelnego dziennika "X" ( dalej zwany jako: "Strona", "Wnioskodawca", "Skarżący") w dniu 1 sierpnia 2022 r. złożył do Instytutu [...] w P. – za pośrednictwem poczty elektronicznej – wniosek o udzielenie informacji publicznej:
1. Na jakim adresie oraz w których budynkach dokonywał się lub dokonuje się proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
2. Na jakim etapie jest proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
3. Na jakim etapie jest proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
4. Czy i w jakim zakresie ze środków publicznych jest finansowany proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
5. Na jakiej podstawie prawnej jest dokonywany proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
6. Jaki jest cel społeczny lub ekonomiczny projektu [...]?
7. Jakie zezwolenia uzyskano w ramach procesu sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
8. W jakim okresie czasu i na jakich miejscowościach oraz w jakiej ilości nastąpiło pobranie próbek DNA w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
9. Jakie wyniku uzyskano dotychczas w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
10. Czy w związku z udziałem w projekcie partnera z C. do C. przekazano lub udostępniono temu partnerowi jakiekolwiek dane lub próbki DNA?
Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. Instytutu [...] udostępnił informacje dotyczące punktów 4, 5 i 6 ww. wniosku Jednocześnie Dyrektor Instytutu [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor Instytutu",) w tym samym dniu wydal decyzję, na podstawie art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 i art. 16 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") w zw. z art. 3a oraz art. 25 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm.), którą odmówił udostępnienia informacji publicznej na pytanie 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10.
Po rozpoznaniu wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Instytutu decyzją z 29 września 2022 r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
Wnioskodawca wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 24 maja 2023 r. o sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Instytutu [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jako skierowany do Dyrektora Instytutu drogą e-mailową nie został przez skarżącego ani własnoręcznie podpisany, ani też nie został doręczony adresatowi w przewidziany w K.p.a. sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy. Mimo to organ, który powziął zamiar wydania decyzji odmownej, nie wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie (w najprostszym tradycyjnym wariancie: własnoręcznego podpisu na papierowym egzemplarzu wniosku). W ocenie Sądu w okolicznościach tej konkretnej sprawy prowadzi to do naruszenia przez Dyrektora Instytutu art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i to takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pismem z 3 sierpnia 2023 r., skierowanym do Dyrektora Instytutu i opatrzonym elektronicznym podpisem kwalifikowanym, Wnioskodawca potwierdził, iż wnosi, w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe, odpowiedzi na pytania :
1. Na jakim adresie oraz w których budynkach dokonywał się lub dokonuje się proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
2. Na jakim etapie jest proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
3. Na jakim etapie jest proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
4. Czy i w jakim zakresie ze środków publicznych jest finansowany proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
5. Na jakiej podstawie prawnej jest dokonywany proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?
6. Jaki jest cel społeczny lub ekonomiczny projektu [...]?
7. Jakie zezwolenia uzyskano w ramach procesu sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
8. W jakim okresie czasu i na jakich miejscowościach oraz w jakiej ilości nastąpiło pobranie próbek DNA w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
9. Jakie wyniku uzyskano dotychczas w ramach projektu [...] oraz samego projektu [...]?
10. Czy w związku z udziałem w projekcie partnera z C. do C. przekazano lub udostępniono temu partnerowi jakiekolwiek dane lub próbki DNA?
W odpowiedzi, pismem z 17 sierpnia 2023r Instytut [...] udostępnił informacje dotyczące punktów 4, 5 i 6 ww. wniosku. W odniesieniu do punktów 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10 poinformowano o konieczności wydania decyzji o odmowie udostępniania wnioskowanych informacji ze względu na tajemnice przedsiębiorcy i inne tajemnice ustawowo chronione ( art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) Decyzja zostanie wydana w terminie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 16 ust. 2 u.d.i.p.).
W tym samym dniu tj. 17 sierpnia 2023 r. M. J. redaktor naczelnego dziennika "X" złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektor Instytutu [...] w P. wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania, a także o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a) w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 o p.p.s.a, w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia.
W uzasadnieniu skargi zauważono, że w dniu 17 sierpnia 2023 r. po upływie 4 miesięcy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA / Po [...] z dnia 24 maja 2023 r. podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi jedynie na pytanie nr 5. W zakresie pytania nr 4 podmiot obowiązany nie udzielił odpowiedzi na pytanie w jakim zakresie ( czyli w jakiej części ) projekt jest finansowany ze środków publicznych. Tym samym nie sposób ustalić czy i w jakiej części finansują go podmioty inne niż publiczne, w tym czy w jakiejś części jest finansowany przez podmioty c. . Odpowiedź nie zawiera informacji czy projekt jest w całości lub w jakiej części finansowany ze środków publicznych. Zauważono też, że odpowiedź na pytanie w zakresie informacji publicznej nie może wyłącznie odsyłać do innych źródeł w tym ogólnych danych o przedmiocie sprawy zamieszczonych na stronach internetowych. W tej sytuacji zarzucono, iż organ nie udzielił odpowiedzi również na pytanie nr 6.
Skarżący zaznaczył, ze do dnia wniesienia skargi, a więc od 4 miesięcy od dnia wyroku WSA podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi, ani nie wydał decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia odpowiedzi w zakresie pytań numer 1,2,3, 7,8,9.
Oznacza to, iż podmiot zobowiązany pozostaje w rażącej, nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną. Uzasadnia to wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego. Ponadto w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a Skarżący wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia wskazując, iż w okolicznościach sprawy jest oczywistym iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. To właśnie działanie zobowiązanego może wyczerpywać znamiona przestępstwa określone w art. 43 i 44 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo Prasowe.
Odpowiadając na skargę pełnomocnik Dyrektora Instytutu wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż powołany w skardze przepis art. 154 p.p.s.a nie ma w sprawie zastosowania, bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2023 roku, sygn. akt. II SA/Po [...] został wydany w związku ze złożeniem przez Skarżącego skargi na decyzję
Dyrektora Instytutu [...] nr [...] z dnia 29 września 2022 r., a nie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wydany w dniu 24 maja 2023 roku, w sprawie sygn. akt. II SA/Po [...] został doręczony do Instytutu w dniu 13 czerwca 2023 r. Wyrok ten, stosownie do postanowień art. 168 § 1 i art. 177 § 1 P.p.s.a. uprawomocnił się w dniu 14 lipca 2023 r. W dniu 27 lipca 2023 r. Instytut wezwał redaktora naczelnego dziennika "X" M. J. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w dniu 1 sierpnia 2022 r. poprzez jego podpisanie i doręczenie do Instytutu podpisanego wniosku, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie zostało odebrane przez M. J. w dniu 3 sierpnia 2023 r. i tego samego dnia braki formalne zostały uzupełnione. Dalej wyjaśniono, że Instytut, w dniu 17 sierpnia 2023 r., z zachowaniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, drogą mailową, udzielił odpowiedzi redaktorowi naczelnemu M. J., na zawarte we wniosku pytania nr 4, 5 i 6 oraz poinformował o konieczności wydania, w terminie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.) decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji na pytania nr 1-3 oraz 7 -10, ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i inne tajemnice ustawowo chronione (art. 5 ust. i 2 u.d.i.p.). W dniu 4 września 2023 r., z zachowaniem terminu wynikającego z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., Dyrektor Instytutu [...] wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanych przez Wnioskodawcę informacji zawartych we wniosku, pytania nr 1-3 oraz 7 - 10, ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i inne tajemnice ustawowo chronione. Decyzja została w dniu 4 września 2023 r. wysłana do Skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej.
W ocenie Dyrektora Instytutu, w świetle wyżej przedstawionego harmonogramu zdarzeń, podniesiony przez Skarżącego zarzut bezczynności i przewlekłości postępowania należy uznać za bezpodstawny.
Odnosząc się do informacji udzielonej na pytania 3, 4 i 5 wniosku wyjaśniono, że odpowiedź Dyrektora Instytutu z dnia 12 sierpnia 2023 r. oraz z dnia 17 sierpnia 2023 r. była w tym zakresie identyczna.
Na pytanie nr 4 o treści: Czy i w jakim zakresie ze środków publicznych jest finansowany proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz proces stworzenia GMP w ramach projektu [...] ?, udzielono odpowiedzi: "Zarówno proces sekwencjonowania DNA jak i transferu technologii są integralnymi elementami projektu, o którym mowa powyżej. Projekt jest finansowany z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020; Priorytet IV: Zwiększenie Potencjału Naukowo Badawczego; Działanie 4.2: Rozwój Nowoczesnej Infrastruktury Badawczej Sektora Nauki (Konkurs [...]) oraz innych środków w ramach wkładu własnego." Informacje dotyczące wartości projektu ([...] zł) oraz kwoty dofinansowania z Funduszy Europejskich ([...] zł) są informacjami publicznie dostępnymi.
Na pytanie nr 6 o treści: Jaki jest cel społeczny lub ekonomiczny projektu [...] ?", udzielono odpowiedzi: "Informacja na temat celu projektu [...] jest dostępna pod poniższym linkiem: https://portal.i[...].pl/trwa-realizacja-projektu-w-ramach-ktorego-powstaje-genomiczna-mapa-polski/" Podniesiono, że wbrew twierdzeniom skarżącego Dyrektor Instytutu nie odesłał Skarżącego do ogólnych danych zamieszczonych na stronach internetowych tylko odesłał do stworzonej przez Instytut podstrony internetowej na stronie internetowej Instytutu. Podstrona powstała w związku z pojawiającymi się w Instytucie licznymi zapytaniami dotyczącymi projektu Genomicznej Mapy Polski. Zamieszczony przez Instytut na stronie tekst obszernie wyjaśnia cele, dla których powstał projekt.
W piśmie procesowym, z 7 września 2023r. Skarżący potrzymał dotychczasowe zarzuty skargi podnosząc, iż do dnia sporządzenia tego pisma, a więc od 5 miesięcy od dnia wyroku WSA, czyli blisko pół roku podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi ani nie dostarczył skarżącemu decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia odpowiedzi w zakresie pytań numer 1,2,3, 7,8,9. W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wskazał iż decyzja taka miała zapaść 4 września 2023 r., jednak nie doręczono jej Skarżącemu do dnia sporządzenia niniejszego pisma. Zdaniem Skarżącego oznacza to, iż organ zobowiązany nadal pozostaje w zwłoce, a jego działania noszą cechy celowej obstrukcji i lekceważenia prawomocnego wyroku WSA. Uzasadnia to wymierzenie grzywny i przyznanie zadośćuczynienia o których mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W piśmie procesowym z 17 października 2023 r. pełnomocnik Instytutu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwał na uwzględnienie, lecz tylko w części.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym i rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
W kontrolowanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, iż Dyrektor Instytutu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Z kolei wnioskowane informacje dotyczące realizowanego przez ten podmiot projektu badawczego i stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 6 ust. 1 u.d.i.p.
Udostępnianie informacji publicznych następuje m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, względnie udostępniania jest na wniosek, bądź w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego- tzw. "portal danych" (art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.d.i.p.). Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi zaś, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział zaś w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Ma to zatem miejsce w sytuacji, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 39/15).
W rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze z 17 sierpnia 2023 r. Strona zrzuciła Dyrektorowi Instytutu bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 1 sierpnia 2022 r. o udostępnienie opisanych wyżej informacji publicznych dotyczących projektu [...] Zdaniem Skarżącego podmiot zobowiązany udzielił jedynie informacji na pytanie nr 5 wniosku. W zakresie pytania nr 4 udzielił niepełnej odpowiedzi. Z kolei w zakresie pozostałych pytań, do dnia wniesienia skargi w ogóle nie udzielił żądanych informacji.
Zauważyć należy, iż odpowiadając na wniosek z 1 sierpnia 2022 r., w dniu 12 sierpnia 2022 r. Dyrektor Instytutu udzielił Wnioskodawcy odpowiedzi w zakresie pytań z punktów 4, 5 i 6 wniosku. W odniesieniu do pozostałych punktów wniosku, w tej samej dacie wydał decyzję na podstawie art. 14 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący po wyczerpaniu trybu odwoławczego wniósł skargę na decyzję odmawiająca udzielania informacji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu., który wyrokiem z 24 maja 2023 r. o sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję ( z 29 września 2022 r.) i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Instytutu [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr [...]. Wskutek powyższego wyroku po stronie Dyrektora Instytutu powstał obowiązek ponownego rozpoznania wniosku Skarżącego w zakresie punktów 1, 2, 3, 7, 8 , 9 i 10, po uprzednim wezwaniu Wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Powyższe okoliczności tj . odmienny sposób rozpoznania części wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej skutkuje odmienną oceną co do zachowania przez Dyrektora Instytutu terminów do załatwienia tego wniosku zgodnie z przepisami u.d.i.p.
Poza sporem jest, iż podmiot zobowiązany pismem z 12 sierpnia 2022 r. udzielił informacji, której dotyczył punkt 5 wniosku zgodnie z żądaniem i w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy pismem z 12 sierpnia 2022 r. lub później udostępniono informacji publicznej wskazanej w punktach 4 i 6 wniosku.
W odniesieniu do tych punktów Dyrektor Instytutu dwukrotnie udzielił takich samych odpowiedzi - pismo z dnia 12 sierpnia 2022 r. i z dnia 17 sierpnia 2023 r.
W zakresie punktu 4 podmiot ten dwukrotnie wyjaśnił, iż "Zarówno proces sekwencjonowania DNA jak i transferu technologii są integralnymi elementami projektu, o którym mowa powyżej. Projekt jest finansowany z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020; Priorytet IV: Zwiększenie Potencjału Naukowo Badawczego; Działanie 4.2: Rozwój Nowoczesnej Infrastruktury Badawczej Sektora Nauki (Konkurs [...].[...]) oraz innych środków w ramach wkładu własnego." Należy się zgodzić ze Skarżącym, iż taka odpowiedź nie stanowi pełnej odpowiedzi na pytanie: "Czy i w jakim zakresie ze środków publicznych jest finansowany proces sekwencjonowania oraz transferu technologii niezbędnych do stworzenia GMP w ramach projektu [...] oraz proces stworzenia GMP w ramach projektu [...]?" Odpowiedź udzielona przez Dyrektor Instytutu niewątpliwie zawiera informację o tym, że projekt jest finansowany ze środków publicznych (z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020), niemniej nie zawiera informacji o tym w jakim zakresie jest on finansowany ze środków publicznych. Czy w pełni, czy też tylko w części. Żądana we wniosku z 1 sierpnia 2022 r. informacja, dotycząca dysponowaniem przez ww. podmiot środkami publicznymi, nie została zatem w całości udostępniona. Nie stanowiła też przedmiotu rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji. Tym samym zarzut bezczynności w tym zakresie należy uznać za uzasadniony.
W konsekwencji Sąd orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu bezczynność ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa ( art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi przede wszystkim w razie oczywistego lekceważenia wniosków Skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, w danej sprawie, może być jednak również pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Dyrektorowi Instytutu nie można stawiać tego rodzaju zarzutów. Podmiot ten co do zasady podjął starania, by terminowo zareagować na wniosek z dnia 1 sierpnia 2022 r. – udzielając odpowiedzi w dniu 12 sierpnia 2022r. oraz wydając decyzję co do części żądnych informacji. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, niepełnej informacji publicznej w zakresie punktu 4 wniosku udzielono z uwagi na błędne założenie, iż informacje dotyczące wartości projektu i kwoty dofinansowania są publicznie dostępne, stąd nie ma potrzeby udzielania informacji w tym zakresie. Zaniechanie podmiotu zobowiązanego nie miało zatem charakteru ukierunkowanego zła wolą. W konsekwencji Sąd uznał, że brak pełnego rozpatrzenia wniosku Skarżącego w zakresie punktu 4 nie mógł stanowić w niniejszej sprawie podstawy do uznania, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku).
Sąd nie podziela natomiast stanowiska Skarżącego, iż Dyrektor Instytutu pozostawał bezczynny w zakresie punktu 6 wniosku. Zarówno w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. jak i 17 sierpnia 2023r wskazano, adres strony internetowej na której dostępne były informacje dotyczące celu projektu [...] W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie taki sposób udzielenia żądanej informacji publicznej – przez dokładne wskazanie adresu strony internetowej podmiotu zobowiązanego, zawierającej żądane informacje, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może zostać uznany za nieprawidłowy. Zauważyć należy, iż z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wystąpił redaktor naczelny tytułu prasowego wskazując na zamiar przygotowania publikacji dotyczącej projektu "Genomiczna Mapa Polski", a zatem podmiot z racji swojej działalności wyspecjalizowany w wyszukiwaniu i weryfikowaniu informacji w celu realizacji zdań wynikających z art. 1 ustawy prawo prasowe. Wskazanie takiemu podmiotowi prasowemu dokładnego adresu strony (podstrony) internetowej podmiotu zobowiązanego, zawierającej specjalnie opracowane informacje przeznaczone dla mediów (i nie tylko) dotyczące działalności tego podmiotu, może wypełniać obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z odpowiedzi na skargę wskazana w odpowiedzi na wniosek podstrona internetowa Instytutu została przygotowana w związku licznymi zapytaniami dotyczącymi projektu Genomicznej Mapy Polski i zawiera obszerne wyjaśnienia celu dla którego powstał projekt. Istnienie takiej podstrony internetowej , zawierającej przygotowane przez Instytut informacje dotyczące historii, uwarunkowań w jakich powstawał, celów oraz sposobu i stanu realizacji ww. projektu, Sąd przyjął jako fakt powszechnie znany ( art. 106 § 4 p.p.s.a) tj. fakt, o którego istnieniu każdy wie lub może się dowiedzieć ze źródeł powszechnie dostępnych.
Niezasadny jest również zarzut bezczynności Dyrektora Instytutu w zakresie udostępnienia informacji zawartej w punkach 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10 wniosku z 1 sierpnia 2020 r.
Jak już wskazano wyżej Dyrektor Instytutu uznał, iż dostęp do informacji, wskazanych tych punkach, podlega ograniczeniu z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i z tego też powodu w terminie określonym w art. 13 ust.1 u.d.i.p. wydał decyzję z 12 sierpnia 2022 r. o odmowie udostępnienia tych informacji. Wskutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2023 roku, sygn. akt. II SA/Po [...], uchylającego tę decyzję po stronie Dyrektora Instytutu zaktualizował się obowiązek ponownego rozpoznania wniosku z 1 sierpnia 2022 r. w powyższym zakresie ( tj. punktów 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10). Niemniej, wbrew zarzutom skargi na dzień wniesienia skargi na bezczynność, tj. 17 sierpnia 2023 r., Dyrektor Instytutu nie pozostawał w tym przedmiocie w zwłoce.
Zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności( § 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli akta administracyjne sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej. Organowi administracji publicznej doręcza się odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności ( § 1a). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia ( § 2).
Przepis art. 286 § 2 p.p.s.a określa zatem moment początku biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ po wydaniu orzeczenia kończącego postępowania przez sąd administracyjny I instancji. Termin ten liczony jest od chwili zwrócenia akt administracyjnych sprawy organowi administracji publicznej wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a jeśli akta były prowadzone w postaci elektronicznej to od momentu doręczenia organowi odpisu orzeczenia.
Sądowi wiadomym jest z urzędu, iż akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2023 roku, sygn. akt. II SA/Po [...] zostały doręczone od Instytutu [...] w P. w dniu 7 sierpnia 2023 r. ( k. [...] akt sądowych II SA/Po [...]). Zatem dopiero od tej daty liczyć należy, określony w przepisach prawa – tj. w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin do załatwienia przez Dyrektora Instytutu wniosku z 1 sierpnia 2022 r. w zakresie punktów 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10. Termin ten do dnia wniesienia skargi ( 17 sierpnia 2023 r.) nie upłynął, a tym samym skarga w tym zakresie nie była uzasadniona. Skarga na bezczynność organu musi bowiem dotyczyć stanu istniejącego przed jej wniesieniem oraz stanu w dacie jej wniesienia. Nie stanowi środka prawnego, który można wnosić niejako "na przyszłość", prewencyjnie, a zatem z przeświadczeniem, że ocena zaistnienia stanu bezczynności dokonywana ze strony sądu administracyjnego odnosić się będzie wyłącznie do okresu liczonego od momentu upływu terminu na załatwienie sprawy przez organ – nawet przypadającego po dniu wniesienia skargi - do daty wyrokowania przez sąd administracyjny pierwszej instancji (por wyroki NSA z 14 stycznia 2024 r. o sygn. akt III OSK 2642/22 i z 25 stycznia 2024 r. o sygn. akt I OSK 2166/23). Tym samym bez znaczenia na rozstrzygniecie Sądu w niniejszej sprawie pozostaje, czy już po wniesieniu skargi , a przed dniem wyrokowania Dyrektor Instytutu popadł w stan bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej dotyczącej punktów 1, 2, 3, 7, 8, 9 i 10 wniosku .
Uzupełniająco zauważyć należy, iż podejmowanie przez podmiot zobowiązany czynności w sprawie jeszcze przed datą zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku nie ma wpływu na wynikający z powszechnie obowiązujących przepisów sposób liczenia biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ po prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
W tych okolicznościach sprawy sąd oddalił skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a ( punkt IV sentencji wyroku).
Oddalając skargę Sąd nie uwzględnił także wniosku Skarżącego o wymierzenie Dyrektorowi Instytutu grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze, iż skarga okazała się zasadna jedynie w części, a stwierdzona bezczynność Dyrektora Instytutu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, nie wynikała z złej woli, celowego zaniechania podmiotu zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek wskazujących na konieczność dyscyplinowania Dyrektora Instytutu do udzielenia pełnej informacji publicznej w zakresie punkt 4. Z kolei Skarżący poza charakterem prewencyjnym (dyscyplinującym) nie wskazał okoliczności uzasadniających przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Dyrektora Instytutu [...] w P. na rzecz Skarżącego kwotę 100, - złotych odpowiadającą wysokości uiszczonego wpisu sądowego (punkt V sentencji wyroku).