II SAB/Po 138/24

II SAB/Po 138/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Robert Talaga /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1-2, art. 4 ust. 1, art. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 lipca 2024 r. P. K. (dalej również jako: "strona" lub "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) poprzez wskazanie:
"1. Czy i kiedy funkcjonariusz publiczny D. M. otrzymał rzeczoną notatkę z rozmowy telefonicznej, sporządzoną przez funkcjonariusza publicznego P. D.?
2. Czy funkcjonariusz publiczny R. P. dopełniła swoich obowiązków i poinformowała funkcjonariusza publicznego D. M. o treści rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej z K. K. w dniu 22 lipca 2024 r. o godz. 10:20? W jakiej formie została przekazana rzeczona informacja?
3. Czy funkcjonariusz publiczny R. P., przekazała funkcjonariuszowi publicznemu D. M., pozyskaną w trybie art. 304 § 2 k.p.k., podczas rozmowy telefonicznej z K. K., informację o rażącym naruszeniu konstytucyjnego porządku prawnego, obowiązującego w Polsce (w tym prawa karnego) przez funkcjonariuszy publicznych, pracujących w jednostce pomocniczej Centrum Usług Społecznych w R. ? W jakiej formie została przekazana rzeczona informacja?
4. Czy funkcjonariusz publiczny C. M. przekazała funkcjonariuszowi publicznemu D. M., pozyskaną w trybie art. 304 § 2 k.p.k., podczas rozmowy telefonicznej z K. K., informację o rażącym naruszeniu konstytucyjnego porządku prawnego, obowiązującego w Polsce (w tym prawa karnego) przez funkcjonariuszy publicznych, pracujących w jednostce pomocniczej Centrum Usług Społecznych w R. ? W jakiej formie została przekazana rzeczona informacja?
5. Czy, kiedy, przez kogo z imienia i nazwiska, a także jakie podjęte zostały działania przez funkcjonariuszy publicznych, którzy w związku ze swą działalnością w dniu 22 lipca 2024 roku, podczas rozmów telefonicznych z K. K., dowiedzieli się o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa przez pracowników CUS R. ? Czy została wykonana na tę okoliczność stosowna dokumentacja?
6. Którzy z funkcjonariuszy publicznych, będący zobowiązani do działania na podstawie zapisów art. 304 § 2 k.p.k. zawiadomili prokuratora lub Policję oraz przedsięwzięli niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, podjęli stosowne działania, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstw, ujawnionych i wskazanych w rozmowach telefonicznych w dniu 22 lipca 2022 roku osoby fizycznej K. K. z funkcjonariuszami publicznymi Gminy R.?
7. Czy w związku z ujawnieniem na spotkaniu w dniu 17 lipca 2024 roku naruszeń prawa przez pracowników Centrum Usług Społecznych w R. , któryś z obecnych na tymże spotkaniu funkcjonariuszy publicznych (W. K. i/lub W. D.), przedsięwziął działania i dopełnił obowiązków, wynikających z zapisów art. 304 § 2 k.p.k.? Jakie to były działania i który z funkcjonariuszy publicznych je uruchomił?
8. Czy funkcjonariusz publiczny D. M., w związku z otrzymaniem w dniu 22 lipca 2024 roku od swoich podwładnych, będących funkcjonariuszami publicznymi, informacji o naruszeniu przepisów prawa (w tym prawa karnego) przez pracowników CUS R. , dopełnił obowiązków, wynikających z zapisów art. 304 § 2 k.p.k.? Jakie to były działania?
9. Czy funkcjonariusz publiczny D. M., dowiedziawszy się niedopełnieniu obowiązków i podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez podległych mu pracowników CUS R. , jako organ nadzorujący z funkcjami kontrolnymi, zrealizował moje żądanie, wyartykułowane podczas rozmowy telefonicznej z funkcjonariuszem publicznym P. w dniu 22 lipca 2024 roku, i dokonał zabezpieczenia pełnej dokumentacji sprawy K. Z., celem uniknięcia mataczenia przez pracowników CUS R. , mogących obawiać się odpowiedzialności karnej, związanej z ujawnionymi nieprawidłowościami (m.in. poświadczenie nieprawdy) i naruszeniami prawa podczas działań w temacie, związanym z udzieleniem wsparcia przez CUS R. na rzecz K. Z.? Czy na tę okoliczność został sporządzony jakikolwiek dokument urzędowy?"
Uzasadniając swój wniosek P. K. wskazał, że podczas rozmowy telefonicznej w dniu 22 lipca 2024 roku, przekazał pracowniczce urzędu informację o "rażącym naruszeniu konstytucyjnego porządku prawnego, obowiązującego w Polsce (w tym prawa karnego) przez funkcjonariuszy publicznych, pracujących w jednostce pomocniczej Centrum Usług Społecznych w R. , czyli podległej Wójtowi jednostce organizacyjnej. Wspomniane incydenty, związane z podejrzeniem naruszenia przepisów prawa, miały miejsce w związku z prowadzonymi przez CUS R. działaniami, mającymi na celu udzielenie wsparcia mojej Córce K. Z.".
Pismem z dnia 02 sierpnia 2024 roku Wójt Gminy wskazał, że w świetle złożonych przez Dyrektora Centrum Usług Społecznych w R. wyjaśnień oraz zebranych materiałów, wszystkie czynności podjęte w związku z opisaną sprawą zostały przeprowadzone, zarówno w Urzędzie Gminy R. jak i Centrum Usług Społecznych w R. , zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Charakter wspominanych wyżej czynności umożliwia udzielenie dalszych wyjaśnień tylko odpowiednim, uprawnionym do ich pozyskania organom. Odnosząc się z kolei do pytań z wniosku udzielił następującej odpowiedzi:
"Ad 1: notatka z rozmowy telefonicznej sporządzona przez D. P., Sekretarza Gminy, została dostarczona Wójtowi Gminy.
Ad. 2 i 3: Pani P. R. dopełniła swoich obowiązków służbowych sporządzając odpowiednią notatkę służbową i przekazując ją Wójtowi Gminy.
Ad. 4: Pani M. C. dopełniła swoich obowiązków służbowych związanych z odbytą rozmową telefoniczną z Panem P. K..
Ad. 5-9: w Urzędzie Gminy R. została założona sprawa dotycząca przedmiotu zgłoszenia dokonanego przez Pana P. K., która prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami."
Pismem z dnia 22 sierpnia 2024 roku P. K. (dalej również jako: "skarżący") niezadowolony z udzielonej odpowiedzi wniósł skargę na bezczynność przez Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu argumentował, że otrzymane przez niego pismo nie odnosi się w sposób rzeczowy do jego wniosku. Wobec powyższego zażądał zobowiązania Wójta Gminy do udzielenia odpowiedzi na jego wniosek z dnia 24 lipca 2024 r. w terminie 14 dni od daty wydania orzeczenia, wymierzenia grzywny w wysokości uwzględniającej godną pozazdroszczenia sytuację majątkową piastuna organu oraz w stopniu, który spowoduje refleksję u tejże osoby oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wskazał, że w jego ocenie jest ona bezzasadna, gdyż udzielił wnioskującemu zwięzłej odpowiedzi na jego pytania, a tym samym nie można mówić o bezczynności. Dodał przy tym, iż zakres pytań obejmował indywidualną sprawę, która nie stanowi informacji publicznej, gdyż czynności podejmowane przez pracowników Centrum Usług Społecznych w R. miały związek z przemocą w rodzinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów i przewlekłe prowadzenie postępowania.
W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W tym miejscu wskazać należy, że o ile do spraw związanych z bezczynnością w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności takiej skargi nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (ponaglenie), a skargę taką można wnieść w każdym czasie (art. 53 § 2b P.p.s.a.).
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższych przepisów skarżący był podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei Wójt Gminy był organem władzy publicznej, a co za tym idzie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii ustalenia, czy wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Sąd w niniejszym składzie biorąc pod uwagę treść oraz zakres pytań przesłanych przez P. K. do Wójta Gminy, doszedł do przekonania, że nie mogą one być uznane za dotyczące informacji publicznej.
Sprawami publicznymi nie są bowiem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu – w tym wypadku córki skarżącego Z. K.. Pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem pisma (wniosku) skarżącego z 24 lipca 2024 r. jest ochrona interesów (prawnych i faktycznych) córki skarżącego, a poprzez to realizacja lub ochrona indywidualnych interesów osoby, która pismo to składa. W konsekwencji należy stwierdzić należy, że pismo z pytaniami sformułowanymi przez P. K. nie dotyczy sprawy publicznej a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z 20 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1359/18, z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12, z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09, z 7 marca 2012 r., I OSK 2265/11, z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2231/12, z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1500/12 i z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1284/11). W konsekwencji organ administracji publicznej, to znaczy Wójt Gminy nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na tak sformułowane w powyższym zakresie pytania, gdyż nie były one związane z obowiązkami organu administracyjnego do podjęcia określonego działania z zakresu administracji publicznej. Mimo to odpowiadając w dniu 2 sierpnia 2024 r. na pismo P. K. z 24 lipca 2024 r. organ wskazał, że pracownicy Urzędu Gminy R. dopełnili swoich obowiązków służbowych i wykorzystali powzięte przez skarżącego i przekazane do nich informacje, w sposób jaki przewidują to odpowiednie regulacje prawne. W tak określonych okolicznościach, nie można stwierdzić bezczynności Wójta Gminy R..
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.