II SAB/PO 120/24

II SAB/Po 120/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 53 par. 2b, art. 119 pkt 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 167
art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 100c ust. 3, art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 100d ust. 3
Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojny na terytorium tego państwa
Dz.U. 2024 poz 769
art. 210 ust. 1, art. 210 ust. 2, art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz.U.UE.L 2004 nr 16 poz 44 art. 7 ust. 2
Dyrektywa Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotycząca statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami  długoterminowymi.
Sentencja
Dnia 2 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2024 roku sprawy ze skargi D. K. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w [...] Urzędzie Wojewódzkim 7 grudnia 2023 r. D. K. , obywatel [...], wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Zawiadomieniem z 7 grudnia 2023 r., nr [...], Wojewoda poinformował o wszczęciu postępowania, a także wskazał, że do 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się. Organ podał także, że w trakcie rozpatrzenia wniosku strona przebywa w Polsce legalnie.
W dniu 26 czerwca 2024 r. skarżący złożył ponaglenie.
W piśmie z 3 lipca 2024 r., nr [...], Wojewoda poinformował o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania.
W skierowanej do tut. Sądu skardze, zawartej w piśmie z 11 lipca 2024 r., skarżący zaskarżył przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: A. art. 210 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 769, dalej: "u.c.") przez niewydanie decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w terminie 6 miesięcy, podczas gdy organ miał taki obowiązek, a także gdy wszystkie przesłanki wydania zezwolenia zostały spełnione, co obligowało organ do wydania decyzji zezwalającej na pobyt; B. art. 211 u.c. przez brak wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, w sytuacji gdy organ jest zobligowany do jego wydania po dostarczeniu kompletu dokumentów, a także podczas gdy nie zachodzą przesłanki do odmowy wydania zezwolenia, a ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego: C. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a."), przez przewlekłe prowadzenie postępowania, a w konsekwencji nie wydanie decyzji w zakresie złożonego wniosku, m.in. przez niepodejmowanie czynności oraz pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu cudzoziemca, D. art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 1-3 i art. 8 § 1 K.p.a. przez zaniechanie szybkiego i prostego działania w nieskomplikowanym postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, nadmierne komplikowanie tego postępowania i podejmowanie zbędnych czynności wyjaśniających, co doprowadziło do powzięcie niesłusznych wątpliwości organu, a ponadto naraziło skarżącego na straty i zaburzyło zaufanie do organu administracji publicznej.
Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt lub w innym terminie uznanym za właściwy, 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, ewentualnie w innej wysokości uznanej przez Sąd za właściwą, a jeśli Sąd uzna za słuszne o wymierzenie organowi grzywny, 4. zwrot kosztów postepowania.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a., to jest mających za przedmiot w decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W rozpatrywanym obecnie przypadku skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę złożona została w toku toczącego się postępowania administracyjnego i po wniesieniu ponaglenia, zatem z tych powodów musi być uznana za dopuszczalną.
Jak stanowi art. 100c ust. 1 pkt 1 lit c i analogicznie art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 167 ze zm., dalej: "ustawa o pomocy") w okresie odpowiednio do dnia 31 grudnia 2022 r. i 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Ponadto, stosownie do ust. 3 obu tych artykułów w okresie tym: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w rzeczonej sprawie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w tej sprawie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska wyrażanego w części orzecznictwa, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi w powyższym okresie jest ona niedopuszczalna, ponieważ w myśl cytowanych regulacji ustawy o pomocy dochodzi do sytuacji, w której w sprawach z zakresu udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej nie można zastosować przepisów o bezczynności, a więc nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 37 K.p.a. W konsekwencji nie dałoby się wnieść ponaglenia, a następnie, nie można by skutecznie wnieść skargi na bezczynność, gdyż jak Sąd wyjaśnił powyżej, dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania niezbędne jest uprzednie wniesienie ponaglenia (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, powyższa regulacja wykładana w ten sposób stanowiłaby pośrednie wyłączenie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 Konstytucji RP, co uznać należy za niedopuszczalne.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż wniesiona w tej sprawie skarga zarzuca jedną z postaci opieszałości wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., to jest przewlekłe prowadzenie postępowania.
Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 K.p.a.; por. np. wyroki NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18 i z 1 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 2931/18, CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do K.p.a. 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Uzyskanie tego uprawnienia następuje w trybie art. 35 § 4 K.p.a. i art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 u.c., zgodnie z którymi decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wydaje się w terminie sześciu miesięcy.
Stosownie do art. 210 ust. 2 u.c. termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały (tu: zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE) osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2 u.c., lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a u.c.
W niniejszej sprawie wniosek do organu wpłynął 7 grudnia 2023 r. i został on tego samego dnia pozytywnie oceniony pod względem formalnym. Oznacza to, że 6 miesięczny termin wynikający z art. 210 ust. 1 w zw. z art. 233 u.c. upływałby 7 czerwca 2023 r.
Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła jednak w życie kolejna regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepisy art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."
Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została "prolongowana" na kolejny okres – najpierw do 24 sierpnia 2023 r., następnie do 4 marca 2024 r. oraz 30 czerwca 2024 r. – w dodanym 28 stycznia 2023 r., z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., przepisie art. 100d ustawy o pomocy (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 185), następnie znowelizowanym 27 czerwca 2023 r. oraz 22 lutego 2024 r. (zob. odpowiednio art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 1088, oraz art. 1 pkt 1 ustawy z 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 232).
Obecnie, podany termin obowiązywania omawianych przepisów został znów przedłużony do 30 września 2025 r., co nastąpiło w wyniku kolejnej nowelizacji art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy dokonanej tym razem z dniem 1 lipca 2024 r. (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2024 r., poz. 854) – obejmując w konsekwencji łącznie okres ponad trzech lat, licząc od dnia wejścia w życie art. 100c ustawy o pomocy.
Na tle przywołanych przepisów art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy sprawy sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności lub przewlekłości wojewodów w wydawaniu zezwoleń nie są rozstrzygane jednolicie.
W myśl poglądu najdalej idącego przyjmuje się, że z uwagi na brzmienie art. 100c ust. 3 i 4 ustawy o pomocy (odpowiednio jej art. 100d ust. 3 i 4) skarga na bezczynność lub przewlekłość organu w rozpoznawaniu wniosku o udzielenie zezwolenia jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu z wyjątkiem spraw, w których stan bezczynności lub przewlekłości zaistniał przed 15 kwietnia 2022 r. (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 510/23, zob. też postanowienia WSA m.in.: z 4 października 2023 r., sygn. akt III SAB/Lu 35/23, z 19 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 99/23).
Druga grupa rozstrzygnięć o charakterze formalnym obejmuje przypadki, w których sądy orzekają o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego uznając, że konieczność zastosowania art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego (por. np. postanowienia WSA: z 14 września 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 113/23, z 21 września 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 92/23, z 5 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 102/23).
W kolejnym nurcie orzeczniczym prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym choć regulacja art. 100c ust. 4 (odpowiednio art. 100d ust. 4) ustawy o pomocy nie wyłącza dopuszczalności skargi, to jednak ustanowione w art. 100c ust. 1 (odpowiednio art. 100d ust. 1) ustawy o pomocy wstrzymanie (rozpoczęcia) biegu terminu do załatwienia sprawy zezwolenia na pobyt czasowy, a także unormowanie art. 100c ust. 3 (odpowiednio art. 100d ust. 3) ustawy o pomocy wykluczają możliwość zarzucenia (stwierdzenia) w postępowaniu sądowym stanu bezczynności lub przewlekłości organu, co uzasadnia oddalenie skargi (por. np. wyroki WSA: z 3 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 174/22, z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 56/23, z 12 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 333/23).
Wreszcie, spotyka się dość liczną grupę orzeczeń bazującą na zwężającej wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy – ograniczającej ów zakres tylko do spraw z wniosków obywateli Ukrainy, a niekiedy wyłącznie takich obywateli tego państwa, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, którego dotyczy cytowana ustawa. Skutkiem takiej wykładni, jest stwierdzanie bezczynność lub przewlekłość organu w sprawach dotyczących pozostałych cudzoziemców (por. np. wyroki WSA: z 9 marca 2023 r., sygn. akt III SAB/Łd 158/22, z 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Po 43/23, z 10 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 116/23, z 17 października 2023 r., sygn. akt I SAB/Wr 87/23), co do których art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie mają znajdować zastosowania.
Zawężając dalsze uwagi do art. 100d ustawy o pomocy, bowiem jedynie ten przepis może być rozważany w sprawie jako znajdujący zastosowanie z uwagi na granice czasowe wyznaczone przez złożony 7 grudnia 2023 r. wniosek, zastrzec o należy, że Sąd nie podziela przywołanej ostatnio zwężającej wykładni, gdyż przepisy art. 100d znajdują zastosowanie nie tylko do wymienionych w nim spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy (wszystkich, a nie tylko tych, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym), ale i do spraw z udziałem pozostałych cudzoziemców, bez względu na ich obywatelstwo (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22, por. także M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik, w: Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Komentarz, pod red. W. Klausa, Warszawa 2022, uw. 2 do art. 100c, G. Wymysłowski, w: Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. Komentarz z wzorami..., pod red. P. Drembkowskiego, Warszawa 2022, art. 100c, Nb. 6).
Przemawia za tym literalne brzmienie tych przepisów, w których mowa expressis verbis o "cudzoziemcach" bez żadnego dookreślenia (w szczególności zawężającego to określenie tylko do obywateli Ukrainy). Wypada zauważyć, że na gruncie ustawy o pomocy w regulacjach "dedykowanych" wyłącznie obywatelom Ukrainy ustawodawca posługuje się konsekwentnie takim właśnie określeniem ("obywatele Ukrainy"), w przyjętym na potrzeby tej ustawy, nota bene szerszym niż potoczne znaczeniu (por. definicję legalną z jej art. 1 ust. 2). Zarazem analizowana ustawa nie wprowadziła własnej definicji "cudzoziemca" co oznacza, że określenie to należy rozumieć w sposób ustalony w art. 3 pkt 2 u.c. W konsekwencji unormowania art. 100d ustawy o pomocy wypada interpretować jako odnoszące się do wymienionych w ust. 1 tego artykułu kategorii spraw dotyczących nie tylko obywateli Ukrainy, ale "każdego, kto nie posiada obywatelstwa polskiego". Sama zaś okoliczność, że tym sposobem powyżej wskazane unormowania kręgiem adresatów wykraczają poza zakres podmiotowy wyznaczony w tytule ustawy ("...o pomocy obywatelom Ukrainy...") oraz w jej art. 1 świadczy co najwyżej o naruszeniu zasad techniki prawodawczej (por. zwłaszcza § 3 ust. 2 ZTP), które nie daje wszakże dostatecznych podstaw do podważania mocy wiążącej przepisów art. 100d ustawy o pomocy ani do ich odmiennej, zwężającej wykładni.
Wobec normatywnej treści art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy stwierdzić należy, że bieg terminu na załatwienie sprawy skarżącego nie rozpoczął się i stan ten trwać będzie, w świetle aktualnie obowiązującego brzmienia tej regulacji, do 30 września 2025 r., co oznacza, że w tym zakresie nie można zarzucić organowi opieszałości w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (por. wyrok NSA z 16 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 370/24).
Powyższe nie świadczy jednak o niedopuszczalności skargi, a jedynie o jej ewentualnej bezzasadności, przy czym istota występującego w sprawie problemu prawnego sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy istnieją przesłanki dla odmowy zastosowania w realiach konkretnej sprawy art. 100d ustawy o pomocy, ze względu na jej sprzeczność z aktami prawnymi wyższego rzędu.
W tym miejscu wskazać należy, iż przy wykładni omawianym przepisów trzeba mieć na względzie cel, jaki przyświecał ustawodawcy w przyjęciu ww. zapisów.
Choć ustawodawca nie określił jasno tego celu choćby w uzasadnieniu do ustawy o pomocy, to jednak warstwa normatywna wskazuje na to, co chciał osiągnąć. Bieg terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, co nie oznacza, że pozycja prawna obywateli Ukrainy jest przez to gorsza niż wszystkich innych obywateli, czy to polskich, czy to innych cudzoziemców. Ustawa o pomocy ma na celu zalegalizowanie ex lege pobytu Ukraińców oraz przyznanie im szerokiej gamy świadczeń dla zabezpieczenia ich pobytu w Polsce w związku z trwającą na Ukrainie wojną (wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 1411/22, CBOSA).
Warto w tym miejscu zestawić treść art. 1 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 2 ustawy o pomocy z przepisami u.c. o zezwoleniu na pobyt rezydenta długoterminowego UE, ale także z pkt 2 preambuły do dyrektywy Rady 2003/109/WE z 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. Urz. UE Seria L z 2004 r. Nr 16, s. 44 ze zm.).
Jak wskazuje się w tejże preambule: "Rada Europejska podczas szczególnego szczytu w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. oświadczyła, że status prawny obywateli państw trzecich powinien zostać zbliżony do statusu obywateli Państw Członkowskich oraz że osoba, która zamieszkiwała legalnie na terytorium Państwa Członkowskiego przez określony czas i która posiada zezwolenie na pobyt długoterminowy, powinna uzyskać w tym Państwie Członkowskim zestaw jednolitych praw, jak najbardziej zbliżonych do praw przyznanych obywatelom Unii Europejskiej".
Celem wskazanej ostatnio dyrektywy jest m.in. ustanowienie zbioru zasad regulujących procedury rozpatrywania wniosków o przyznanie statusu rezydenta długoterminowego.
Jak wskazano w pkt 10 preambuły w/w dyrektywy procedury te powinny być skuteczne i możliwe do zrealizowania, uwzględniając zwykłe obciążenie pracą administracji Państw Członkowskich, jak również powinny być przejrzyste i sprawiedliwe w celu zapewnienia właściwej pewności prawnej danym osobom.
Powyższy cel w okresie wyłączenia biegu terminu załatwienia spraw z uwagi na art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy, został - co prawda czasowo – osiągnięty ze względu na samą treść ustawy o pomocy jak i ustawy o cudzoziemcach.
Zauważyć bowiem należy, iż chociaż z przyczyn proceduralnych skarżący nie może przejściowo otrzymać wnioskowanego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, to jednak ustawodawca wprowadził regulacje, które z mocy prawa przyznają mu na czas rozpoznawania jego wniosku status zbliżony do tego, o jaki starania podjął jako obywatel państwa trzeciego.
W myśl art. 223 u.c. do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stosuje się między innymi przepisy art. art. 206-210 tej ustawy.
Zgodnie zaś z art. 206 ust. 1 pkt 2 jeżeli wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały został złożony w czasie jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie zawiera braków formalnych pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały stanie się ostateczna.
Z uwagi na powyższe nie sposób odmówić stosowania w niniejszej sprawie art. 100d ustawy o pomocy jako sprzecznego z art. 7 ust. 2 zd. pierwsze dyrektywy Rady 2003/109/WE z 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi i co za tym idzie nie można stwierdzić, że przewlekłość, jaka była zarzucana Wojewodzie, miała miejsce, kiedy rzeczywiście terminy do załatwienia sprawy zostały przez ustawodawcę wstrzymane.
Sąd miał nadto na uwadze, iż omawiana dyrektywa 2003/109/WE w art. 7 ust. 2 zdanie drugie przewiduje przedłużenie terminu do wydania decyzji w konkretnej sprawie z uwagi na złożony charakter sprawy.
W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie znalazł żadnych przesłanek, które mogłyby doprowadzić do stwierdzenia istnienia po stronie Wojewody przewlekłości postępowania.
Stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.