II SAB/Po 109/22

II SAB/Po 109/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
659
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12, art. 35 par. 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1100
art. 10a
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2, art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. P. J. na przewlekłość Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku opisanego w punkcie I sentencji III. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 397 zł (trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2021 r. P. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K. P. J. (dalej tez jako strona lub skarżący), zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o wydanie zezwolenia typ A na pracę cudzoziemca: B. K. na stanowisku "magazynier". Wniosek został przesłany za pośrednictwem portalu praca.gov.pl i opatrzony potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.
Do wniosku załączone zostało: oświadczenie o którym mowa w art. 88j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2021 poz. 1100 – dalej jako "u.p.z."), opatrzone potwierdzonym podpisem zaufanym ePUAP przez Pana P. J., kopia dokumentu podróży Cudzoziemca, skan dowodu osobistego skarżącego i pełnomocnictwo.
W dniu 16 lutego 2022 r. Skarżący przesłał do organu potwierdzenie uiszczenia opłaty od wniosku.
Pismem z dnia 21 maja 2022 r. (nadanym w tym samym dniu) P. J., reprezentowany przez radcę prawnego A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość Wojewody, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") poprzez prowadzenie postępowania w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, gdyż wykonywane czynności były podejmowane w dużych odstępach czasu.
W uzasadnieniu podkreślono, że niewydanie przez organ rozstrzygnięcia – pomimo zebranego w całości materiału dowodowego narusza art. 35 § 3 k.p.a. Zaznaczono, że wniosek dotyczy obywatela [...], wobec których została wyłączona możliwość zatrudnienia w oparciu o oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy. Dalsza zwłoka powoduje znaczne utrudnienia w funkcjonowaniu firmy, gdyż blokuje możliwość zatrudnienia pracowników. W ocenie Skarżącego postępowanie w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pracę znacząco przekracza normy regulujące czas trwania postępowania, zaś tak znaczna zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa
W dniu 23 maja 2022 r. zostało wydane zezwolenie typu A nr [...], na podstawie wydanego zezwolenia cudzoziemiec może podjąć zatrudnienie od 23.05.2022 r. do 01.01.2025 r., na stanowisku magazynier na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem brutto w wysokości [...] PLN miesięcznie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej nieuwzględnienie i po krótkim opisaniu stanu faktycznego sprawy wskazał, że decyzja w sprawie (zezwolenie na pracę) została już wydana. Wojewoda wyjaśnił, że na czas trwania postępowań toczących się przed Wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma wpływ zarówno stale rosnąca liczba składanych wniosków, jak i braki kadrowe organu. Dodatkowo sytuacja związana z pandemią COVID w okresie rozpatrywania wniosku również wpływała niekorzystnie na wykonywanie zadań, tak jak i późniejsza sytuacja konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Zdaniem Wojewody w sprawie nie można mówić aby przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ czynności podjęte zostały w możliwie najkrótszym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W niniejszej sprawie istotne jest jednak to, że w myśl art. 10a u.p.z., dodanym z dniem 13 lipca 2021 r. przez art. 4 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. z 2021 r. poz. 1162) – "Przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach (...) wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m. Regulacja ta znajdowała zastosowanie w kontrolowanej sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 16 grudnia 2021 r., a skarga dla swej dopuszczalności nie musiała być poprzedzona ponagleniem.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłość w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście zaistniała, a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Wobec powyższego należy w pierwszej kolejności zauważyć, że przed rozpoznaniem przez Sąd niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pracę został załatwiony i zezwolenie na pracę dla B. K. zostało wydane. Oznacza to, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku należało umorzyć jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (punkt I sentencji wyroku).
Wydanie przez organ decyzji przed datą wyrokowania przez Sąd w przedmiocie przewlekłości skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, jednak nie zwalnia Sądu od zbadania i orzeczenia czy w sprawie zaistniała przewlekłość organu, a jeżeli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego.
W ocenie Sądu Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do zadań Wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.p.z. zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi (art. 88a ust. 1 i ust. 2 u.p.z.). Wskazać należy również na treść art. 88j ust. 1 u.p.z., w jakim ustawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, w których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca obowiązują terminy procesowe określone w k.p.a.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. W myśl art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wskazać również należy, że w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Powyższy obowiązek organu wynika z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a.
W analizowanej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 16 grudnia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pracę typu A, który wpłynął do organu tego samego dnia, został załatwiony decyzją z 23 maja 2022 r., a więc po upływie ponad 5 miesięcy od daty wpływu wniosku do organu. Niewątpliwie zatem organ dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku. Z przewlekłością mamy bowiem do czynienia wówczas gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że wniosek po uzupełnieniu go o opłatę (co strona uczyniła sama z siebie k. [...]-[...] akt) był kompletny, skoro organ nie wzywał już później skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, a pierwszą czynnością procesową było wydanie decyzji w sprawie. Przyjąć więc należało, ze wniosek był gotowy do rozpoznania 16 lutego 2022 r., a mimo to organ wydał decyzję dopiero 23 maja 2022 r. z przekroczeniem terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji organu należy zauważyć, że kwestie ewentualnych problemów kadrowych, dużej ilości spraw, znacznego obciążenia pracowników oraz wielości napływających wniosków nie wyłączają możliwości stwierdzenia, iż organ dopuścił się przewlekłości. Stan przewlekłości jest bowiem sytuacją obiektywną i jest konsekwencją prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzuconej mu przewlekłości, o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania wymaga również dokonania oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie ocena powyższej kwestii nie wymaga szerszych rozważań. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, w skardze nie domagał się uznania, że przewlekłość Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd uwzględnił, że stwierdzona przewlekłość Wojewody nie trwała szczególnie długo, a ponadto w jej przyczynach nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu. Ostatecznie też dzień po wniesieniu skargi zezwolenie na pracę zostało wydane. Doszło zatem do zwłoki w załatwieniu wniosku skarżącego, jednakże okoliczność ta w sama w sobie nie świadczy o rażącej przewlekłości organu. Mając to na uwadze Sąd w punkcie III sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 280 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, rozstrzygnięto zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a.(pkt Iv sentencji wyroku). Przyczyną miarkowania kosztów zastępstwa procesowego był fakt, że działający w imieniu skarżącego ten sam zawodowy pełnomocnik wniósł już kilka skarg w takich samych sprawach, dotyczących przewlekłego prowadzenia postępowania przez ten sam organ (np. w sprawach o sygn.. II SAB/Po [...], II SAB/Po [...], II SAB/Po [...], II SAB/Po [...], II SAB/Po [...]). Treść każdej ze skarg jest tożsama, napisana według tego samego wzoru. W przekonaniu Sądu tak zasądzone wynagrodzenie pokrywa całościowe nakłady pracy i koszty pełnomocnika poniesione w związku z reprezentacją skarżącego.