II SAB/Po 109/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Kuratora Oświaty do wydania decyzji w sprawie obowiązku szkolnego dzieci, stwierdzając jego bezczynność.
Rodzice złożyli skargę na bezczynność Kuratora Oświaty w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły dotyczących obowiązku szkolnego ich dzieci poza szkołą. Kurator twierdził, że sprawa była już rozstrzygana przez NSA, jednak sąd administracyjny wykazał, że poprzednie postępowania nie dotyczyły wniosku o stwierdzenie nieważności. Sąd uznał skargę za zasadną i zobowiązał Kuratora do wydania decyzji w terminie miesiąca.
Rodzice, działając w imieniu małoletnich dzieci, złożyli skargę na bezczynność Kuratora Oświaty w Poznaniu w związku z nierozpoznaniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej dotyczących spełniania przez dzieci obowiązku szkolnego poza szkołą. Kurator Oświaty twierdził, że sprawa była już dwukrotnie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednak Sąd Administracyjny w Poznaniu wykazał, że poprzednie postępowania sądowe dotyczyły innych kwestii i nie rozstrzygały wniosku o stwierdzenie nieważności. Sąd podkreślił, że organ administracji jest związany granicami sprawy i nie może wkraczać w nowe sprawy. Stwierdzono, że Kurator naruszył zasadę załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Kuratora Oświaty do wydania w terminie miesiąca aktu kończącego postępowanie administracyjne oraz zasądził od Kuratora na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może zobowiązać organ do wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne w sytuacji stwierdzonej bezczynności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ administracji jest zobowiązany do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki i w określonych terminach. W przypadku bezczynności, sąd ma prawo zobowiązać organ do działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swymi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była bądź winna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów.
p.p.s.a. art. 149
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.NSA art. 74
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2 pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność Kuratora Oświaty w rozpoznaniu wniosku. Poprzednie postępowania NSA nie dotyczyły wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Szkoły.
Odrzucone argumenty
Argument Kuratora o rozstrzygnięciu sprawy przez NSA w poprzednich postępowaniach.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Administracyjny jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swymi ocenami prawnym wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była bądź winna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji, Sąd bowiem w tym postępowaniu nie może nakazywać organowi konkretnego sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Rafał Batorowicz
przewodniczący
Ewa Makosz-Frymus
członek
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu administracji publicznej oraz granic kognicji sądu administracyjnego w sprawach o bezczynność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obowiązkiem szkolnym i postępowaniem administracyjnym w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje problem bezczynności organu administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny reaguje na takie sytuacje, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd Administracyjny zmusza Kuratora Oświaty do działania: Kluczowa lekcja o bezczynności organów.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Po 109/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-04-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-12-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Ewa Makosz-Frymus Maciej Dybowski /sprawozdawca/ Rafał Batorowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 614 Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa Skarżony organ Kurator Oświaty Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Protokolant referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi E. i P. B. na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie obowiązku szkolnego ; 1. zobowiązuje [...] Kuratora Oświaty do wydania w terminie 1 ( jednego ) miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku aktu kończącego postępowanie administracyjne 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz skarżących do rąk ich ojca M. B. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ E.Makosz-Frymus Uzasadnienie Małoletni E.B. i P.B., działający przez ojca M.B., złożyli dnia [...] r. ( prezentata- k[...]) skargę na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w P. ( dalej Kurator) w związku z nie rozpoznaniem wniosku M.B. z [...] r. o stwierdzenie nieważności dwu decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. w sprawie spełniania obowiązku szkolnego poza szkołą przez E.B. i P.B. i wnieśli o zobowiązanie tegoż organu do załatwienia sprawy zgodnie z prawem, i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że M.B. wniósł podanie w sprawie dnia [...] r. Po miesiącu oczekiwania na załatwienie sprawy, przedstawiciel ustawowy małoletnich otrzymał pismo z dnia [...] r. wyjaśniające, że sprawy te rozstrzygnął wyrokiem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny. Kurator uchylił się od ustawowego obowiązku wydania decyzji, gdyż w istocie wyrok z dnia [...] dotyczył skargi M.B. na decyzję Kuratora z dnia [...] r., nie zaś decyzji z [...] r. Dnia [...] r. ojciec Skarżących złożył do Ministra Edukacji Narodowej ( dalej Minister) zażalenie na bezczynność Kuratora. Pismem z dnia [...] r. Minister nakazał Kuratorowi załatwienie wniosku z [...] r. zgodnie z prawem i wyznaczył dodatkowy termin dla jego załatwienia do [...] r. Mimo tego Kurator nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy II SA/Po 2496/00 dla ustalenia przedmiotu owego postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Kuratora Oświaty w P. wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Kurator podniósł, że wielokrotnie informował Skarżącego, że wniosek o stwierdzenie nieważności dwu decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. w sprawie spełniania obowiązku szkolnego poza szkołą przez E.B. i P.B., był już dwakroć przedmiotem postępowań przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zakończonych wyrokami: z 25 stycznia 2002 r.- sygn. II SA/Po 1348/00 i z 27.3.2001 r.- sygn. II SA 2071/99. Przedmiotem kontroli Sądu pod kątem zgodności z prawem były także decyzje Kuratora i brak zarzutów uzasadniających naruszenie prawa, a wyroki Sądu dwukrotnie oddalały wniesione skargi. Pismem procesowym z dnia [...] r. Skarżący wnieśli o dowód z akt II SA/Po 1348/00 i II SA 2071/99 dla ustalenia, że żadne z tych postępowań nie dotyczyło decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. W pierwszej kolejności należało odnieść się do żądania odrzucenia skargi z uwagi na rozstrzygnięcie uprzednio wydanymi wyrokami "wniosku o stwierdzenie nieważności dwu decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r." (k. [...] ). Pogląd Kuratora w tej materii nie jest trafny. Zarówno pod rządem ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. 74/95/368 ze zm.), w oparciu o które orzekał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach II SA/Po: 2071/99, 1348/00 i 2496/00, jak i w sprawie niniejszej, Sąd Administracyjny jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swymi ocenami prawnym wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była bądź winna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270- dalej upsa; J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- komentarz" W.Pr. 2004 s. 197 uw. 4). Przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia 27 marca 2001 r. II SA/Po 2071/99 była skarga M.B. na decyzję Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] r.- nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. o wyznaczeniu po raz kolejny terminu egzaminów klasyfikacyjnych uczennicy E.B., spełniającej obowiązek szkolny poza szkołą i uzależnieniu wydania świadectwa ukończenia przez E.B. klasy szóstej od złożenia i wyników egzaminów. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2002 r.- sygn. II SA/Po 1348/00 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę M.B. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] r.- nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. o cofnięciu z dniem [...] r. decyzji własnej z dnia [...] r., zezwalającej E.B. na realizację obowiązku szkolnego poza szkołą; jednocześnie o zobowiązaniu Małoletniej do podjęcia nauki począwszy od dnia [...] r.- rozpoczęcia drugiego semestru roku szkolnego [...]/[...] w klasie piątej w owej szkole lub w innej, wybranej przez rodziców. W uzasadnieniu tego wyroku NSA jednoznacznie wskazał, że "przedmiotem kontroli Sądu pod kątem zgodności z prawem jest wyłącznie zaskarżona decyzja [...] Kuratora Oświaty w P. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r." ( s. 6 uzasadnienia). Przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia [...] r. II SA/Po 2496/00 była skarga M.B. na decyzję Kuratora Oświaty w P. z dnia[...] r.- nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r. o cofnięciu decyzji własnej z dnia [...] r., zezwalającej na realizację przez małoletniego P.B. obowiązku szkolnego poza szkołą i o zobowiązaniu do podjęcia przezeń nauki [...] r w klasie czwartej tejże szkoły- co wyraźnie wskazał Sąd Administracyjny na s. 5 uzasadnienia. W żadnej z tych spraw przedmiotem postępowań sądowoadministracyjnych nie były decyzje Kuratora, rozstrzygające w przedmiocie nieważności decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...] r.; wniosek zatem o odrzucenie niniejszej skargi był bezzasadny. Ustawodawca wprowadził zasadę załatwiania bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 i 2 kpa; Z. Janowicz "Kpa-komentarz" W. Pr .PWN 1999 s.154). W przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej- nie później niż w ciągu dwu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji, Sąd bowiem w tym postępowaniu nie może nakazywać organowi konkretnego sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ( odpowiednio- wyrok NSA z: 13.11.2000- II SAB 115/00, 10.4.2001- I SAB 37/00, akceptowane przez J. P. Tarno- op. cit. s. 216 uw. 3 i 4). Trafnym jest pogląd Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, wyrażony w piśmie z dnia [...] r.- obowiązkiem Kuratora było wydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 1i 2 bądź 3 kpa, a po uznaniu zażalenia za uzasadnione, w terminie określonym w art. 37 § 2 in princ. kpa. Wobec powyższego Kurator winien był wydać : decyzję stwierdzającą nieważność wskazanych we wniosku z dnia [...] r. decyzji ( art. 156 § 1 kpa) czy decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa ( art. 158 § 2 kpa), bądź decyzję o odmowie wszczęcia postępowania ( art. 157 § 3 kpa), nie zaś kierować do Strony pisma z dnia: [...] czy [...] r. Z tych przyczyn na podstawie art. 149, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1271 ze zm., należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd zasądził kwotę [...] zł ( § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu- Dz.U. 163/02/1349, zm. 97/03/888) wraz z [...] zł opłaty od skargi i [...] zł opłaty od pełnomocnictwa ( k. [...] ). Brak było podstaw do uwzględnienia "dwu- lub trzykrotności stawki minimalnej", mimo dojazdu Pełnomocnika z N. nad N., skoro Skarżący nie wykazali dowodem rzeczywiście uiszczonej opłaty w kwocie przenoszącej stawkę minimalną ( odpowiednio- uchwała SN z 23.11.2000- III CZP 40/00- OSNC 5/01/66, akceptowana przez J. Gudowskiego w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2004 t. 1 s. 264 uw. 6), a wzgląd na społeczną potrzebę minimalizacji kosztów i nieskomplikowany charakter sprawy nie przemawiały za uwzględnieniem tak wariantowo wskazanej kwoty z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /- / E.Makosz-Frymus JFS