II SAB/Po 106/23

II SAB/Po 106/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
658
Sygn. powiązane
III OSK 405/24 - Wyrok NSA z 2024-11-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Dnia 14 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi G. D. na bezczynność [...] Inspektora Ochrony Środowiska [...] w przedmiocie podjęcia działań dotyczących hałasu emitowanego z urządzeń i instalacji kościelnych I. zobowiązuje [...] Inspektora Ochrony Środowiska [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 marca 2023 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od [...] Inspektora Ochrony Środowiska [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
G. D. (dalej tez jako skarżący lub strona) wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. (dalej też jako WIOŚ) "w związku z brakiem wydania decyzji przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. a następnie Generalny Inspektorat Ochrony Środowiska [...] i to mimo ponagleń, zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2021.0.1973 dalej p.o.ś.) i wniósł o wydanie wyroku zakazującego używania dzwonu kościoła przy ul. [...] w P. (parafia [...] w P.) poza godzinami sprawowania kultu religijnego.
Skarżący wskazał, że nie występuje przeciwko używaniu dzwonu na potrzeby kultu religijnego. Dzwon używany jest dodatkowo poza wydarzeniami związanymi z kultem religijnym, codziennie co godzinę od rana aż do 21.00, co jest niezgodne z przytoczonym art. 156 p.o.ś. i musi być ograniczone decyzją lub wyrokiem sądu. Skarżący dodał, że tych dodatkowych uderzeń - młotkiem w dzwon i dzwonu - jest kilkaset dziennie. Hałas dzwonów powinien się mieścić w normach głośności, lecz jednocześnie przepisy nie zezwalają by dzwonów używać w dowolnym momencie dnia, poza mszami (np. na Anioł Pański, Apelu Jasnogórskiego, wybijania godziny). Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że dzwon może bić co minutę, byle tylko spełnione były normy głośności.
W odpowiedzi na skargę WIOŚ wniósł o jej odrzucenie a ewentualnie oddalenie.
W ocenie organu skarga powinna podlegać odrzuceniu, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym postępowanie skargowe, włącznie z zawiadomieniem o sposobie rozpatrzenia skargi uregulowane w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm. dalej k.p.a.) nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi, jako pozbawionej podstaw prawnych i faktycznych.
Podczas kontroli udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] wykazano, że użytkowanie instalacji dzwonnicy kościelnej Parafii [...] przy ul. [...], [...]-[...] P. odbywa się bez stosowania urządzeń nagłaśniających.
Prawo nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 ust. 1 p.o.ś., sankcja za naruszenie ww. zakazu została określona w art. 343 ust. 1 ww. ustawy, który mówi: "Kto narusza zakaz używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających określony w art. 156 ust. 1 podlega karze grzywny".
W trakcie kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego inspektora WIOŚ w dniach 05 października 2022 r. – 15 listopada 2022 r. i udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] stwierdzono, że Parafia [...] w P. posiada zewnętrzną instalację nagłaśniającą w postaci 5 głośników zainstalowanych na ścianach wokół kościoła, która uruchamiana jest okazjonalnie wyłącznie w celach związanych ze sprawowaniem kultu religijnego podczas procesji odbywających się podczas oktawy uroczystości kościelnych Bożego Ciała oraz podczas odpustu parafialnego (łącznie do 10 razy w roku), co mieści się w dyspozycji art. 156 ust. 2 p.o.ś.
Podczas kontroli ustalono, że głównym źródłem hałasu jest dzwonnica kościelna, w której zamontowany jest jeden dzwon konwencjonalny, bez użycia dodatkowych środków technicznych służących odtwarzaniu, czy wzmacnianiu dźwięku. Dzwonnica ma konstrukcję stacjonarną, dzwon jest załączany automatycznie. Ponadto w wyniku uderzania młotka w dzwon wybijane są godziny.
W trakcie kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot przestrzega przepisów prawa ochrony środowiska w zakresie ochrony przed hałasem, w związku z powyższym WIOŚ nie ma możliwości podjęcia działań określonych w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2023 r. poz. 824 dalej u.i.o.ś.)
Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. (data wpływu do WIOŚ w P. 06.07.2022 r.) podpisanym przez mieszkańców dzielnicy J. obręb S. w P. został złożony wniosek o przeprowadzenie kontroli interwencyjnej w związku z uciążliwością akustyczną powodowaną przez Parafię [...] w P.. W przedmiotowym wniosku Pan G. D. został wskazany jako przedstawiciel wnioskodawców.
Organ wskazał, że Parafia [...] ul. [...] w P. posiada decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 22 września 2021 r. znak [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego do środowiska.
Zgodnie z ww. decyzją dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w porze dnia wynosi l_AeqD = 55 dB:
- dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego położonych na północ od ww. obiektu, ograniczonych ulicami [...], [...] oraz [...], oraz położonych przy ul. [...] [...] oraz [...];
- dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania i zbiorowego położonych na wschód i południowy wschód od ww. obiektu: budynki przy ulicach [...] [...]-[...] i [...] [...], [...], [...], [...]
i [...];
- dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego położonych na zachód i południowy zachód od ww. obiektu, ograniczonych ulicami: [...], [...] i [...], oraz ulicami [...], [...], [...] i [...].
Zgodnie z ww. decyzją dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w porze dnia wynosi l_AeqD = 50 dB:
- dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej położonych na północny zachód od ww. obiektu, przy ulicach [...] [...], [...], [...], [...], [...] i [...] [...].
W celu oceny klimatu akustycznego w otoczeniu kontrolowanego podmiotu wykonano pomiary hałasu impulsowego, zgodnie z metodyką referencyjną, określoną w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1710 z późn. zm.). Pomiary wykonano w dniu 11 października 2022 r. w dwóch punktach pomiarowych P1 i P2 w porze dnia, w godzinach 10:30-13:10. Pomiary wykonało Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w P. Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, posiadające akredytację nr [...] (data ważności akredytacji 27.09.2025 r.).
W związku z tym, że instalacja pracuje wyłącznie w porze dnia, a Parafia nie posiada decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy, nie przeprowadzano pomiarów w porze nocnej.
Punkty pomiarowe określono na podstawie wizji w terenie oraz ewidencji źródeł hałasu, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyk i usytuowania źródeł hałasu, własności pochłaniających i odbijających terenu, a także sposobu zagospodarowania przestrzennego. Główną zasadą lokalizacji jest ustalenie miejsc o największym oddziaływaniu od źródeł względem terenów chronionych akustycznie. W związku z powyższymi wymaganiami metodycznymi punkty zlokalizowano na granicy terenów mieszkaniowych.
Punkt pomiarowy P1 zlokalizowany był na granicy terenu pierwszej linii zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego względem instalacji powodującej emisję hałasu do środowiska, przy ul. [...] w P.. Punkt pomiarowy P2 zlokalizowany był na terenie pierwszej linii zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej względem instalacji powodującej emisję hałasu do środowiska przy ul. [...] [...] w P.. Pomiar tła akustycznego przeprowadzono w punktach P1 i P2 w czasie przerw w oddziaływaniu instalacji.
Podczas kontroli ustalono, że dzwon bije w taki sam sposób w dni powszednie oraz niedziele i uroczystości kościelne, w takim samym czasie za każdym razem gdy jest uruchamiany. Stwierdzono, że najbardziej niekorzystne oddziaływanie akustyczne występuje w niedziele i uroczystości kościelne od godziny 7:30 do godziny 15:30, w związku z używaniem dzwonu 4-krotnie w ciągu 8 kolejnych godzin w porze dnia, oraz dodatkowo występuje 56 uderzeń młotka w dzwon podczas wybijania godzin. W związku z powyższym czas pracy instalacji został odniesiony do czasu eksploatacji instalacji w niedziele i uroczystości kościelne, gdy jest on maksymalny.
Na granicach najbliższych kontrolowanemu obiektowi terenów chronionych akustycznie otrzymano następujące wartości równoważnych poziomów dźwięku w porze dnia, zawarte w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia 04.11.2022 r:
- w punkcie pomiarowym PI LAeqD = 49,4 dB (dopuszczalna norma I.AeqD = 55 dB),
- w punkcie pomiarowym P2 l_AeqD = 49,7 dB (dopuszczalna norma LAeqD = 50 dB).
WIOŚ stwierdził, że wyniki pomiarów nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych określonych w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 września 2021 r. znak [...] dla terenów zabudowy wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego oraz dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W związku z powyższym organ nie miał podstaw prawnych do podejmowania działań wobec kontrolowanego podmiotu, zmierzających do ograniczenia emisji hałasu do środowiska.
Organ podkreślił, że pomiary emisji hałasu do środowiska zostały wykonane na granicy pierwszej linii terenu chronionego akustycznie sąsiadującego z terenem kontrolowanej Parafii, natomiast nieruchomość Skarżącego położona przy ul. [...] w P. czyli w odległości powyżej 500 metrów od instalacji dzwonnicy kościelnej (załącznik nr [...]), gdzie oddziaływanie akustyczne wskazanego podmiotu jest mniejsze, gdyż fala dźwiękowa wychodząca ze źródła dźwięku słabnie wraz ze wzrostem pokonanej odległości od źródła dźwięku, a ponadto występuje ekranowanie fal akustycznych przez liczne linie zabudowy zlokalizowane pomiędzy wskazaną instalacją zlokalizowaną przy ul. [...] w P., a nieruchomością położoną przy ul. [...] w P..
O ustaleniach przeprowadzonej kontroli pismem z dnia 17.11.2022 r. znak [...] WIOŚ powiadomił skarżącego, informując jednocześnie, że w związku z dotrzymaniem wartości dopuszczalnych emisji hałasu do środowiska przez kontrolowaną Parafie, określonych w decyzji nr [...], organ nie miał podstaw prawnych do podejmowania działań wobec kontrolowanego podmiotu, zmierzających do ograniczenia emisji hałasu do środowiska.
Ponadto poinformowano skarżącego, iż w myśl art. 362 ust. 1 p.o.ś. jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska (w tym przypadku Prezydent Miasta [...]) może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek ograniczenia tego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia i/lub przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
W sytuacji, gdy podczas kontroli udowodniono, że podmiot kontrolowany przestrzega przepisów prawa, WIOŚ nie ma żadnej możliwości nakładania dodatkowych ograniczeń, bądź dodatkowych obowiązków, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie przepisów prawa. W zarządzeniu pokontrolnym organ nie może nałożyć na przedstawiciela kontrolowanego podmiotu żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinien realizować z mocy prawa lub posiadanych decyzji administracyjnych. Ustawa Prawo ochrony środowiska nie przewiduje również wydawania decyzji administracyjnych w wypadku naruszenia art. 156. Sankcją za powyższe naruszenie jest kara grzywny nakładana na winnego powstania naruszenia. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku eksploatacji dzwonnicy parafialnej użytkowanie instalacji nagłaśniającej, o którym mowa w art. 156 ust. 1 p.o.ś., w ogóle nie ma miejsca, emisja hałasu do środowiska następuje bez użycia dodatkowych środków technicznych służących odtwarzaniu, czy wzmacnianiu dźwięku. Wbrew wiec żądaniom strony (np. mailu z 2 marca 2023 r.) nie jest możliwe wydanie decyzji zakazującej używania dzwonu poza godzinami sprawowania obrzędów kultu religijnego.
Organ zgodził się ze skarżącym, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 i pkt 48 p.o.ś. odpowiednio dzwonnica kościelna, w której zainstalowane są dzwony powodujące emisję hałasu do środowiska jest instalacją, a kościół jest zakładem. Jednak całkowicie błędne jest powoływanie się przez skarżącego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 14/19. Ww. sprawa dotyczyła skargi na zarządzenie pokontrolne P.1 Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie ograniczenia emisji hałasu w związku z użytkowaniem przez parafię instalacji nagłaśniającej i codziennym odtwarzaniem melodii pieśni religijnych. Parafia [...] w P. nie posiadała i nie używała takiej instalacji, co potwierdził protokół kontroli.
Skarżący został również pouczony o możliwości dochodzenia swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej.
Organ wskazał, że skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej, w dniu 10 marca 2023 r. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. "skargę na odmowę wydania decyzji przez WIOŚ w P.", wyrażając swoje niezadowolenie z działania WIOŚ.
Z przekazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny akt sprawy wynika, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska udzielił Panu G. D. odpowiedzi na skargę przekazaną przez tut. Organ pismem z dnia 19 maja 2023 r. znak [...] podtrzymując stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Ponadto Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 06 grudnia 2022 r. znak [...] poinformował o wpłynięciu do Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] wniosku interwencyjnego mieszkańców dzielnicy J., w związku z podejrzeniem naruszenia przez Parafię [...] przy ul. [...] w P. art. 156 p.o.ś. Tut. Organ pismem z dnia 12.12.2022 r. znak [...] poinformował Prezydenta Miasta [...] o ustaleniach kontroli przeprowadzonej w dniach od 05.10.2022 r. do 15.11.2022 r. "w szczególności informując, że podczas kontroli jednoznacznie stwierdzono, że źródłem emisji hałasu było używanie przez kontrolowaną Parafię dzwonu konwencjonalnego, natomiast emisja hałasu nie występowała w związku z używaniem instalacji nagłaśniającej, która używana jest wyłącznie do celów związanych z kultem religijnym. Tut. Organ przekazał Prezydentowi Miasta [...] kopię protokołu kontroli nr [...] wraz ze sprawozdaniem z pomiarów nr [...] z dnia 04.11.2022 r.
WIOŚ stwierdził, że nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej, ani zarządzenia pokontrolnego, gdyż podczas kontroli udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] nie stwierdzono naruszenia prawa.
Pismem z 8 grudnia 2023 r. organ, działając przez swojego pełnomocnika, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, dołączając odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w dniu10 października 2023 r., w sprawie sygn. [...], którym NSA rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w P. w ten sposób, ze wskazał Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. jako organ właściwy w sprawie używania dzwonu kościelnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przywołane wyżej przepisy wskazują na niewątpliwą kognicję sądów administracyjnych w rozpatrywaniu spraw o bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 1 – 4 p.p.s.a., a do takich spraw należy postępowanie wywołane wnioskiem. Wbrew wyrażonemu w odpowiedzi na skargę stanowisku organu wniosek skarżącego z 2 marca 2023 r. nie wszczynał postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm. dalej k.p.a.), a zmierzał do podjęcia działań dotyczących hałasu emitowanego w wyniku używania dzwonu kościelnego Parafii [...] przy ul. [...] w P.. Intencją skarżącego było wszczęcie postępowania kontrolnego w sprawie przestrzegania obowiązków wynikających z art. 156 ust. 1 i ust. 2 p.o.ś. i w konsekwencji uzyskanie zakazu używania dzwonu kościoła poza godzinami sprawowania kultu religijnego. W tej sytuacji wniosek organu o odrzucenie skargi był niezasadny.
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a także ze stanowiska organu, WIOŚ w P. w celu oceny klimatu akustycznego w otoczeniu kontrolowanego podmiotu wykonał pomiary hałasu impulsowego, zgodnie z metodyką referencyjną, określoną w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1710 z późn. zm.). Pomiary wykonano w dniu 11 października 2022 r. w dwóch punktach pomiarowych P1 i P2 w porze dnia, w godzinach 10:30-13:10. Pomiary wykonało Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w P. Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, posiadające akredytację nr [...] (data ważności akredytacji 27.09.2025 r.). Po stwierdzeniu, że wyniki pomiarów nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych określonych w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 września 2021 r. znak [...] dla terenów zabudowy wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego oraz dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej organ bezpodstawnie przyjął, że nie ma podstaw prawnych do podejmowania działań wobec kontrolowanego podmiotu, zmierzających do ograniczenia emisji hałasu do środowiska.
Wobec faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 października 2023 r., w sprawie sygn. [...] rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w P. w ten sposób, ze wskazał Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. jako organ właściwy w omawianej sprawie, nie ma żadnej wątpliwości, że WIOŚ powinien podjąć i przeprowadzić czynności mające na celu załatwienie sprawy.
Jak wskazał NSA w cytowanym wyżej postanowieniu "zakaz z art. 156 § 1 p.o.ś. obowiązuje z mocy ustawy i podlega dookreśleniu w drodze aktu normatywnego bądź administracyjnego (zob. M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, Prawo Ochrony Środowiska. Komentarz., Warszawa 2019, Legalis/el). Stosownie do art. 9 ust. 1c. ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 824 ze zm.) przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Kontrola ta obejmuje również przestrzeganie obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody, w tym art. 156 ust. 1 i ust. 2 p.o.ś."
WSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA, że zawężająca wykładnia zwrotu "instalacja lub urządzenia nagłaśniające" nie znajduje prawnego ani logicznego uzasadnienia. Jednym celów regulacji p.o.ś. jest ochrona środowiska przez hałasem, zatem rozróżnienie źródła hałasu ma tu wtórne znaczenie. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że należałoby inaczej traktować sytuacje i podmioty gdzie dźwięk jest mechaniczny a inaczej gdzie jest emitowany z instalacji, podczas gdy uciążliwość dla środowiska jednego i drugiego może być taka sama. W świetle przepisów prawa materialnego nie tylko instalację nagłaśniającą, ale i dzwony kościelne należy uznać za "instalację" w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś., a parafię (kościół), w której się znajdują za "zakład" w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś. (por. wyrok NSA z 4 października 2016 r., II OSK 3250/14, CBOSA).
Należy wskazać, że zakres kontroli przeprowadzonej w dniach 5 października 2022 r. – 15 listopada 2022 r., która ograniczała się jedynie do zbadania, czy nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, nie odpowiada w pełni na uprawnione żądanie wszczęcia postępowania kontrolnego w sprawie przestrzegania obowiązków wynikających z art. 156 ust. 1 i ust. 2 p.o.ś. W tym zakresie zatem organ w załatwieniu wniosku skarżącego pozostaje w bezczynności.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że wniesienie takiej skargi należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony, ponieważ strona skarżąca złożyła dnia 10 marca 2023 r. ponaglenie, które nazwał skargą na odmowę wydania decyzji.
Bezczynnością organu jest niezałatwienie sprawy w terminie. Skoro do chwili rozpoznania sprawy organ nie załatwił sprawy określonej wnioskiem skarżącego, Sąd uznał stawiany zarzut bezczynności za zasadny, o czym orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd stwierdził jednak, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd wziął przy tym pod uwagę to, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ, a bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie wynika z odmiennej oceny prawnej wniosku skarżącego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego 100 zł tytułem wpisu od skargi.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 p.p.s.a.