II SAB/Wa 303/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidostęp do informacjiuniwersytetpostępowanie karnekodeks postępowania karnego

WSA w Warszawie zobowiązał Rektora Uniwersytetu do rozpoznania części wniosku o informację publiczną, stwierdzając bezczynność, ale nie rażące naruszenie prawa.

Skarżący M.G. złożył skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kradzieży w bibliotece i bezpieczeństwa zbiorów. Sąd uznał, że Rektor dopuścił się bezczynności w części punktów wniosku, zobowiązując go do ich rozpoznania w terminie 14 dni. Sąd odrzucił jednak zarzut rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w zakresie punktu 11 wniosku z powodu jego ogólności.

Skarżący M.G. wniósł skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kradzieży w bibliotece uniwersyteckiej i bezpieczeństwa zbiorów. Rektor częściowo udostępnił informacje lub odmówił ich udostępnienia, powołując się na toczące się postępowanie karne i art. 156 K.p.k. jako podstawę wyłączającą zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Rektor jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Sąd stwierdził bezczynność organu w zakresie punktów 1-4, 7-9 wniosku, zobowiązując go do ich rozpoznania w terminie 14 dni. W zakresie punktów 5 i 6 stwierdzono, że organ już udzielił informacji, a w zakresie punktu 10 wydał decyzję odmowną, dlatego w tych częściach stwierdzono jedynie bezczynność bez zobowiązania do działania. Punkt 11 wniosku został oddalony z powodu zbyt ogólnego sformułowania. Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym oddalił wniosek o grzywnę i zasądzenie sumy pieniężnej. Zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Rektor dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu części wniosku.

Uzasadnienie

Organ nie udostępnił informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie dla części żądań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (31)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.p.s.w.n. art. 17 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 23 § 2

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

K.p.k. art. 156 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 4 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 13 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 16 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 13 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 14 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.p.s.w.n. art. 366 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 365

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

K.p.k. art. 156 § 5

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

K.p.k. art. 156 § 5b

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rektor dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu części wniosku. Żądane informacje podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a nie są wyłączone przez K.p.k. Wniosek skarżącego był skonkretyzowany w zakresie żądanych informacji.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącego w punkcie 11 był zbyt ogólny i niewykonalny. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niezasadne jest wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

Akta spraw są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi (np. K.p.k.) w kontekście żądania informacji dotyczących toczących się postępowań, a także wymogi dotyczące precyzji wniosków o informację publiczną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której żądane informacje nie były bezpośrednio aktami sprawy karnej, a dotyczyły działań organu w związku z tym postępowaniem. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej i konfliktu z przepisami wyłączającymi dostęp w toku postępowań karnych. Pokazuje, jak sądy interpretują te zasady.

Czy Rektor musi ujawnić informacje o kradzieżach w bibliotece, mimo toczącego się śledztwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 303/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 218/25 - Wyrok NSA z 2025-08-26
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 § 1 - 2, art. 154 § 6, art. 149 § 1 pkt. 1 i 3 , art. 151, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 3, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 1 ust. 2, art. 6 ust. 1. art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 742
art. 17 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 23 usdt. 2 pkt. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 37
art. 156
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu [...] do rozpoznania punktów: 1, 2, 3, 4, 7, 8 i 9 wniosku skarżącego M.G. z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Rektor Uniwersytetu [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktów: 5, 6 i 10 wniosku skarżącego M.G. z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punktach 1 i 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego M.G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. G. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] (dalej, jako: Rektor lub organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu [...] kwietnia 2024 r. skarżący wystąpił do Uniwersytetu Warszawskiego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wnosząc o:
1. informacje od kogo władze U[...] dowiedziały się o kradzieżach w Bibliotece Uniwersyteckiej w [...] (dalej: BU[...]) dokonanych w latach 2022-2023,
2. dostarczenie listy ukradzionych druków,
3. dostarczenie treści komunikatu z ostrzeżeniem od policji, jaki BU[...] miał otrzymać w grudniu 2022 roku, a także dostarczenie całej korespondencji w tej sprawie, między BU[...]-em, U[...] a policją,
4. dostarczenie pełnej wersji raportu komisji powołanej do sprawy zbadania kradzieży w BU[...]-ie i wszelkiej dokumentacji związanej z pracą tej komisji,
5. dostarczenie listy imion, nazwisk i tytułów naukowych członków ww. komisji oraz zaproszonych do niej ekspertów,
6. informację ile razy zebrała się komisja, kiedy, w jakich godzinach, ile trwały spotkania i proszę o dostarczenie list obecności tej komisji,
7. dostarczenie wszelkich protokołów z zebrań tej komisji,
8. dostarczenie wszelkich uchwał tej komisji,
9. informacje o tym, jakie inne działania podjęło U[...] w związku z ww. kradzieżą ze wskazaniem dat tych działań,
10. informacje o tym, jakie działania podjęło U[...] w związku z bezpieczeństwem zbiorów BU[...], ze wskazaniem dat tych działań,
11. dostarczenie wszelkiej dokumentacji dotyczącej kradzieży w BU[...]-ie - i bezpieczeństwa zbiorów tej biblioteki - jaka stanowi informację publiczną i jaka może zgodnie z prawem zostać dostarczona,
12. dostarczenie dokumentu określającego kompetencje Rady Bibliotecznej w U[...]: zarządzenie, regulamin, statut,
13. dostarczenie regulaminu i statutu Muzeum U[...],
Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. organ podał skarżącemu linki do stron, na których znajdują się dokumenty wskazane w pkt 12 i 13, a także komunikaty dotyczące prac komisji i informacji o stanie faktycznym sprawy. W odniesieniu do pozostałych żądanych informacji wnioskodawcy wyjaśniono, że nie mogą one zostać udostępnione ze względu na toczące się postępowanie karne. Rektor wyjaśnił, że w świetle art. 1 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.) w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a art.156 Kodeksu postepowania karnego (dalej, jako: K.p.k.).
W dniu [...] kwietnia 2024 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący zażądał stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z pkt 1 do 11 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r., wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiał szeroką argumentację przemawiającą, jego zdaniem, za zasadnością skargi na bezczynność i zawartych w niej wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podniósł, że Rektor Uniwersytetu [...] w dniu [...] maja 2024 r. udzielił skarżącemu informacji w zakresie pkt 5 i 6, a w dniu [...] maja 2024 r. wydał decyzję odmawiającą udostępniania informacji publicznej żądanej w pkt 10, tj. działań podjętych przez U[...] w związku z bezpieczeństwem zbiorów BU[...].
Organ uznał, że w pozostałym zakresie skarga na bezczynność jest niezasadna. Organ podkreślił, że w sprawie będącej przedmiotem zapytania skarżącego toczy się postępowanie karne, a żądane przez niego informacje są przedmiotem badania i oceny Policji i Prokuratury.
Rektor wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Takimi przepisami są m.in. przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5b K.p.k. Kwestia relacji pomiędzy przepisami u.d.i.p. i K.p.k. była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13) wskazał, że przepis art. 156 § 1 K.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza jego treść, z której wynika, że akta, za zgodą prezesa sądu, mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (wykroczeniowego) i znajdujących się w nich informacji publicznych na każdym etapie postępowania (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja K.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Przy czym w powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na jeszcze jedną istotną okoliczność, a mianowicie na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego (wykroczeniowego) dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego u.d.i.p. Uznał w związku z tym, że przyjęcie, że strona postępowania karnego (wykroczeniowego), której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w K.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Skoro art. 156 § 1 K.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, to u.d.i.p. nie może być wykorzystywany przez osoby zainteresowane do pozyskiwania informacji objętych postępowaniem karnym od innych niż Policja/Prokuratura podmiotów.
W ocenie Rektora Uniwersytetu [...] niedopuszczalne jest stosowanie przepisów u.d.i.p., gdy żądane informacje są udostępniane w innym trybie, w szczególności na podstawie K.p.k. Przepisy u.d.i.p. nie wyłączają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji. Wręcz przeciwnie - pierwszeństwo ma ustawa szczególna - tu: K.p.k. Jeśli przepisy innych niż u.d.i.p. ustaw określają tryb i zasady dostępu do informacji, to nieracjonalne byłoby twierdzenie, że obok nich funkcjonują przepisy u.d.i.p., które stanowią ich "obejście" lub podstawę do niezastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Rektor Uniwersytetu [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jest to bowiem organ uczelni publicznej, uprawniony do jej reprezentacji i zarządzania z mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.). Działalność uczelni publicznej jest finansowana ze środków publicznych, o czym stanowią art. 366 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 365 ww. ustawy. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że Rektor zalicza się do podmiotów reprezentujących jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne – Uniwersytet [...] kształci studentów, wykorzystując do tego publiczne środki (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22).
W rozpoznawanej sprawie istota sporu między stronami dotyczy tego, czy spełniony został zakres przedmiotowy u.d.i.p., a więc czy żądana przez skarżącego we wniosku informacja ma charakter informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie powołanej ustawy.
W ocenie Sądu, wadliwa jest ocena organu że informacje, o które skarżący wnioskował nie podlegają przepisom u.d.i.p. zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Oceniając charakter żądanej informacji, należy przypomnieć, że zasady dostępu do akt toczącego się postępowania karnego, czy postępowania przygotowawczego nie jest regulowany poprzez unormowania u.d.i.p. Obowiązuje tu inny tryb dostępu (o czym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), zasadniczo regulowany przepisami ustawy z dnia 6 sierpnia 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 37 ze zm.), w tym art. 156 K.p.k.
Nadto w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13, że żądanie udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Akta spraw są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta są więc pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne odnoszące się zarówno do jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości jest zatem żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym uwzględnić, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich.
W wyroku z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1119/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaaprobowanie odmiennego poglądu w praktyce powodowałoby niemożność prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie akt w sposób wymagany przez ustawę. Różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby bowiem każdorazowo od podmiotu dysponującego aktami ich szczegółowej analizy, a następnie "wyodrębnienia" tych z nich, które mają charakter publiczny od tych które takiego charakteru nie mają, przy czym chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników czyli dokumentów. Informacje niemające charakteru publicznych jako niepodpadające pod tryb objęty ustawą wymagałyby odmowy udostępnienia w formie pisma. Te publiczne z kolei, w zależności od ich rodzaju, wymagałyby bądź udostępnienia w formie czynności materialnotechnicznej, bądź wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia w przypadkach określonych w art. 5 u.d.i.p., a najczęściej obu tych form działania. Uznanie, że w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej można wnioskować o dostęp do całości akt, czy o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów zawartych w aktach, czy tylko kopii dokumentów z akt "zawierających" informację publiczną bez sprecyzowania o jaką informację w istocie chodzi (poza wskazaniem że publiczną) każdorazowo nakładałoby na organ konieczność nie tylko analizy całości akt, ale również konieczność jednoczesnego podjęcia wielu różnych rozstrzygnięć dostosowanych odpowiednio do poszczególnych informacji, co nie wydaje się ani prawidłowe, ani też z praktycznego punktu widzenia możliwe. Przedmiotem regulacji ustawy jest informacja publiczna pojmowana jako pewna wiedza, wiadomość, fakt, rzeczywistość. Zatem wniosek złożony w trybie tej ustawy musi wskazywać o jaką informację tak naprawdę chodzi i co ma być jej przedmiotem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2289/12). Z kolei uznanie, że akta jako zbiór pewnych dokumentów i informacji nie stanowią informacji publicznej w całości nie ogranicza prawa do informacji. Wnioskodawcy bowiem nie interesują wszystkie informacje zawarte w aktach, tylko ich część, którą może wskazać i określić we wniosku, co pozwoli zobowiązanemu podmiotowi udzielić tej informacji lub wydać decyzję o odmowie. Warunkiem skorzystania z uprawnienia do uzyskania informacji w oparciu o przepisy u.d.i.p. jest skonkretyzowanie tzw. wniosku dostępowego.
Wyjaśnić zatem trzeba, że przepis art. 156 K.p.k. w sposób pełny reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, wyłączając w tym zakresie uregulowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wymaga jednak podkreślenia, że chodzi w nim o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lutego 2018 r.; sygn. akt: I OSK 2078/16; z dnia 26 czerwca 2019 r.; sygn. akt I OSK 3656/18 oraz z dnia 23 września 2022 r.; sygn. akt III OSK 1975/21).
W ocenie Sądu, przepis art. 156 K.p.k. nie jest normą absolutnie wyłączającą stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zależy to od stanu faktycznego konkretnej sprawy oraz od zakresu żądanej informacji publicznej.
Przenosząc powyższe rozważania w realia rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nie dotyczył dostępu do akt sprawy ani nawet żądania konkretnie oznaczonego dokumentu z takich akt. Wniosek został bowiem skonkretyzowany, zawierał precyzyjne wskazanie żądanej informacji odnoszącej się do działań i czynności Rektora Uniwersytetu [...] w związku z określonymi zdarzeniami tj. kradzieżami z lat 2022 -2023.
Wobec powyższego, nie znajduje zatem uzasadnienia twierdzenie, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Skarżący w skardze zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 3 kwietnia 2024 r. w zakresie pkt 1 do 11.
Sąd uznał, iż organ dopuścił się bezczynności w zakresie punktów: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. Sąd zobowiązał jednak organ do rozpoznania jedynie punktów: 1, 2, 3, 4, 7, 8, i 9 wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy albowiem decyzją z dnia [...] maja 2024 r. znak [...] organ odmówił udostępnienia informacji publicznej żądanej w pkt 10 wniosku, zaś w piśmie z dnia [...] maja 2024 r. organ udział skarżącemu żądanej w pkt 5 i 6 wniosku informacji (odpowiedź organu czyni zadość żądaniu skarżącego). Brak zatem podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w tej części. Dlatego też Sąd – uznając, iż organ podjął ww. czynności po terminie wynikającym z u.d.i.p. - ograniczył się w tym zakresie do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności.
Natomiast w zakresie pkt 11 wniosku należy wskazać, iż żądanie zostało sformułowane w sposób zbyt ogólny. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych z uwagi choćby na to, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują procedury wzywania wnioskodawcy do sprecyzowania żądania, zakreślając jednocześnie bardzo krótki czas na udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. W przypadku zbyt ogólnego sformułowania żądania, niemożliwą jest prawdziwa i realna ocena charakteru żądanych danych. Skarżący w pkt 11 wniosku wniósł o dostarczenie wszelkiej dokumentacji dotyczącej kradzieży w BU[...]-ie - i bezpieczeństwa zbiorów tej biblioteki - jaka stanowi informację publiczną i jaka może zgodnie z prawem zostać dostarczona. Skarżący nie żąda zatem określonej, konkretnej informacji czy dokumentów, a wybór co do zakresu uwzględnienia żądania pozostawia organowi. Taki sposób sformułowania wniosku w trybie u.d.i.p. powoduje, iż jest on niewykonalny. W tym zatem zakresie skarga podlega oddaleniu.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek skargi o wymierzenia organowi grzywny i zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – jako taki został więc oddalony. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Stwierdzenie bezczynności organu nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a, art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu zwrot kosztów postępowania sądowego, które objęły uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 złotych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI