II SAB/Op 97/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2021-12-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymielektroniczna korespondencjazakład karnykoszty postępowania

WSA w Opolu stwierdził bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w udostępnieniu informacji publicznej, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z uwagi na udzielenie informacji po wniesieniu skargi, i orzekł o kosztach.

Skarżący D. T. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kapelana i kosztów jego posługi. Organ twierdził, że wniosek nie wpłynął, ale z ostrożności udzielił odpowiedzi. Sąd stwierdził, że wniosek wysłany e-mailem jest skuteczny, a organ dopuścił się bezczynności, choć nie z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku umorzono z uwagi na udzielenie informacji po wniesieniu skargi.

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. T. była bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o informacje dotyczące kapelana w zakładzie karnym oraz miesięcznych kosztów od stycznia 2020 r. Wniosek został złożony drogą elektroniczną. Po upływie ustawowego terminu do odpowiedzi, skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi wniósł o umorzenie postępowania, twierdząc, że wniosek nie wpłynął, ale z ostrożności udzielił odpowiedzi. Sąd uznał skargę za dopuszczalną i stwierdził, że Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądane informacje mają taki charakter. Sąd podkreślił, że wniosek wysłany pocztą elektroniczną na oficjalny adres organu jest skuteczny, a ryzyko nieodebrania wiadomości obciąża organ. Stwierdzono, że organ uchybił terminowi do udostępnienia informacji, dopuszczając się bezczynności. Ponieważ informacja została udzielona przed wydaniem wyroku, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę problemy techniczne z odbiorem korespondencji i fakt udzielenia informacji. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ciągu 14 dni, co stanowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ryzyko nieodebrania wiadomości e-mail obciąża organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 lit. b

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek złożony drogą elektroniczną jest skuteczny. Organ dopuścił się bezczynności, nie udzielając odpowiedzi w ustawowym terminie. Ryzyko nieodebrania korespondencji e-mail obciąża organ.

Godne uwagi sformułowania

Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania oficjalnych systemów służących do komunikacji, w tym poczty elektronicznej, nie mogą być zaś przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców. Ryzyko nieodebrania przez podmiot zobowiązany wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej tego podmiotu, obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. Do organów administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na jej adres podań, wniosków i pism, wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich drogą elektroniczną.

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

sędzia

Beata Kozicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wniosków składanych drogą elektroniczną i odpowiedzialności organów za ich odbiór."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosków o udostępnienie informacji publicznej i sposobu ich składania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną między obywatelami a urzędami oraz potwierdza ważność prawa do informacji publicznej w kontekście nowoczesnych technologii.

Czy Twój e-mail do urzędu zaginął? Sąd wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Op 97/21 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. T. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Karnego w G. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 12 września 2021 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Dyrektora Zakładu Karnego w G. na rzecz D. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. T. (zwanego dalej skarżącym) jest bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. (dalej zwanego również organem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 12 września 2021 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail), skarżący na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm. - dopisek Sądu]), dalej w skrócie u.d.i.p., wystąpił do organu o udzielenie informacji, czy Zakład Karny w G. korzysta z kapelana, a jeśli tak, to na podstawie jakiej umowy, oraz jakie są miesięczne koszty od stycznia 2020 r. Skarżący wniósł o doręczenie odpowiedzi na wniosek na podany adres e-mail.
Pismem z dnia 19 października 2021 r., nadanym w placówce pocztowej 20 października 2021 r., skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność organu i zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego w G. do załatwienia wniosku z dnia 12 września 2021 r., stwierdzenie, że organ dopuścił się zwłoki w wydaniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach skargi skarżący podniósł, że pomimo upływu 14-dni od dnia złożenia wniosku organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o umorzenie postępowania w sprawie bezczynności jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., oraz nieorzekanie o zwrocie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych, i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że specjalista ds. informatyki dokonał sprawdzenia skrzynki pocztowej Zakładu Karnego w G. i nie odnaleziono tam wniosku skarżącego. Ponadto Dyrektor wskazał, że pełnomocnik organu jest także pełnomocnikiem Aresztu Śledczego w O. i udzielił odpowiedzi w zakresie żądanym przez skarżącego. Powyższe świadczy o tym, że wniosek skarżącego nie wpłynął do Zakładu Karnego w G. Jednocześnie organ stwierdził, że nie można wykluczyć sytuacji, iż system informatyczny potraktował e-mail skarżącego jako zagrożenie cybernetyczne i być może został on jednak wysłany, a w drodze filtracji trafił do spamu. Dlatego też z ostrożności udzielono niezwłocznie żądanej informacji skarżącemu. Nie było natomiast zamiarem organu pozostawać w bezczynności ani dokonywać naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa. Wobec udzielenia odpowiedzi na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania.
Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że pismem z dnia 26 października 2021 r., nr [...], przesłanym w tym samym dniu na wskazany przez skarżącego adres e-mail, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 12 września 2021 r. W piśmie tym, działając na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p., organ podał, że w Zakładzie Karnym w G. pełni posługę religijną trzech księży wyznania rzymsko-katolickiego - na podstawie umowy o wykonywanie posług religijnych, a także jeden pastor Kościoła Zielonoświątkowego - na podstawie podpisanego porozumienia. Wszyscy ww. świadczą posługę nieodpłatnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, złożonego w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej w skrócie: u.d.i.p.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestia sporna między stronami, że Dyrektor Zakładu Karnego w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zakład karny jest niewątpliwie podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064, z późn. zm.), a zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 tej ustawy jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. zakłady karne. Z kolei stosownie do art. 7 pkt 3 omawianej ustawy dyrektor zakładu karnego jest organem Służby Więziennej. Wskazać również trzeba, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa (art. 6 ww. ustawy). Wedle art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 komentowanej ustawy zakładem karnym kieruje dyrektor, zaś do zakresu jego działania należy w szczególności realizacja zadań wynikających z innych ustaw. Dyrektor Zakładu Karnego w G. jest zatem podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53, z późn. zm.) - w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem publicznym zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Ustalenia dalej wymagało, czy objęte żądaniem skarżącego informacje posiadają walor informacji publicznej, a więc, czy został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p. W związku z tym wyjaśnić przyjdzie, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. I tak, informacja może dotyczyć m.in. podmiotów zobowiązanych, w tym ich organizacji (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.) oraz zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone.
Stosownie do powyższego uznać w niniejszej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 12 września 2021 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jako dane, które mieszczą się w pojęciu informacji o podmiocie zobowiązanym oraz zasadach funkcjonowania podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Wyjaśnienia jeszcze wymaga, w związku z argumentacją organu, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż za wniosek pisemny o udostępnienie informacji publicznej uznawać również należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail). Wiąże się z tym obowiązek podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej takiej konfiguracji poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewniony był bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania oficjalnych systemów służących do komunikacji, w tym poczty elektronicznej, nie mogą być zaś przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców. Ryzyko nieodebrania przez podmiot zobowiązany wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej tego podmiotu, obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. Jeżeli zatem wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiłoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli podmiotu zobowiązanego. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji RP), jak też gwarantujące dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Przyjmuje się również, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, iż wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (por. wyroki NSA: z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 380/18; z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2577/17; z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 344/17, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do organów administracji publicznej należy bowiem takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na jej adres podań, wniosków i pism, wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich drogą elektroniczną (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2946/15; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 613/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 207/17 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżący kierując wiadomość na podany oficjalnie na stronie internetowej adres e-mail organu skutecznie złożył wniosek, co potwierdza przedstawiony przez niego wydruk z poczty elektronicznej (k. 7 akt sąd.).
Przesądzenie natomiast, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia ww. wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że organ uchybił ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez skarżącego w dniu 12 września 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin udostępnienia informacji upłynął zatem z dniem 27 września 2021 r. Wnioskowana informacja została natomiast udostępniona skarżącemu przez organ dopiero w dniu 26 października 2021 r., a więc z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co stanowi podstawę do stwierdzania, że organ dopuścił się bezczynności.
Wyjaśnić należy również, że celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów u.d.i.p.
W związku z udzieleniem skarżącemu w dniu 26 października 2021 r. wnioskowanej informacji, tj. przed wydaniem przez Sądu wyroku w sprawie, doszło do ustania stanu bezczynności, który istniał w dniu wniesienia skargi. Tym samym bezprzedmiotowe stało się orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w tym zakresie, orzekając o powyższym w punkcie 1 wyroku.
Natomiast, zdaniem Sądu, okoliczność wystąpienia w organie problemów związanych z odbieraniem korespondencji e-mail, w tym zastosowanie określonych filtrów powodujących brak możliwości udzielenia w ustawowo określonym terminie żądanej informacji, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że organ nie dopuścił się bezczynności. Z uwagi na argumentację organu wyraźnie powiedzieć trzeba, że problemy związane z odbiorem korespondencji nie mogą obciążać wnioskodawcy kierującego swój wniosek na prawidłowy adres e-mail organu. Powtórzenia zatem wymaga, że do organów administracji publicznej należy bowiem takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty, aby zapewnić niezwłoczny odbiór przesyłanych na jej adres podań, wniosków i pism, wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich drogą elektroniczną.
Skoro, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo nie zareagował w terminie na wniosek skarżącego, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalniała Sądu z obowiązku dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Z akt sprawy wynika, że choć z uchybieniem terminu, to jednak organ przesłał skarżącemu informacje żądane we wniosku. Ponadto nie można stwierdzić, aby przyczyną bezczynności organu było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej, skoro do bezczynności doszło z uwagi na problemy techniczne dotyczące odbioru korespondencji. Z tych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 3 wyroku.
Natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł w pkt 4 wyroku o kosztach postępowania. Wysokość tych kosztów obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wpis od skargi uiszczony w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI