II SAB/Op 9/07

II SAB/Op 9/07 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2007-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Naumowicz
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Wojewody Opolskiego w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II SA/Op 113/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko – Kozielskiego z dnia [...], nr [...], o odmowie przyznania J. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W punkcie 2 wyroku sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, zaś w punkcie 3 zasądził od Wojewody Opolskiego na rzecz J. B. kwotę 30 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na skutek wyroku sądu, Starosta Kędzierzyńsko – Kozielski ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z dnia 22 lutego 2006 r., nr [...], orzekł o odmowie przyznania J. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji, przez J. B., decyzją z dnia 17 marca 2006 r., nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko – Kozielskiego, o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Pismem datowanym na dzień 21 marca 2007 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o "wydanie klauzuli wykonawczej" do wyroku z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II SA/Op 113/04, co do Wojewody Opolskiego. W odniesieniu do żądania podniosła, iż przedmiotowy wyrok nie został wykonany. Zaznaczyła jednak, iż zgodnie ze w/w wyrokiem, Wojewoda Opolski dokonał zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca określiła, iż w związku z wyrokiem domaga się od Wojewody Opolskiego wypłacenia zasiłku przedemerytalnego wraz z odsetkami (za okres od sierpnia 2000 r. do 12 lutego 2004 r.) oraz wskazała, iż wydanie wnioskowanej klauzuli jest konieczne do dochodzenia żądanej należności na drodze postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, iż żądanie skarżącej jest bezzasadne, bowiem wyrok WSA w Opolu został wykonany. Jak zaznaczył Wojewoda, decyzją z dnia 22 lutego 2006 r. Starosta Kędzierzyńsko – Kozielski odmówił przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego, która to decyzja następnie utrzymana została w mocy decyzją odwoławczą z dnia 17 marca 2006 r. Dodatkowo Wojewoda stwierdził także, iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania skarżącej, bowiem skarga złożona została z przekroczeniem terminu do jej wniesienia.
W dniu 16 kwietnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego poprzez sprecyzowanie, czy domaga się ukarania organu grzywną (art. 154 P.p.s.a.), czy też wniesiona przez nią skarga jest skargą na bezczynność, bądź też skargą innego rodzaju.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 21 kwietnia 2007 r. J. B. wyjaśniła, iż Wojewoda Opolski wykonał wyrok z dnia 25 września 2005 r., tylko w zakresie nałożonego na niego zobowiązania wypłacenia skarżącej kwoty 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i stąd też, wniesiona skarga dotyczy bezczynności Wojewody Opolskiego w wykonaniu pozostałej części wyroku i w związku z tym wypłaty należności przedemerytalnych.
Kolejnym wezwaniem, z dnia 23 kwietnia 2007 r., skarżąca został zobowiązana przez Sąd do wykazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody Opolskiego po wyroku Sądu z dnia 27 września 2005 r., wzywała organ do załatwienia sprawy, stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a.
Odpowiadając na wezwanie skarżąca przesłała do Sądu pismo z dnia 22 marca 2007 r., zawierające wniosek o wykonanie wyroku w pozostałej części, które wystosowała do Wojewody Opolskiego.
Podczas rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w dniu 5 lipca 2007 r., skarżąca oświadczyła, iż przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody Opolskiego po wyroku uchylającym decyzję oraz, iż nie żąda wymierzenia organowi grzywny. Zdaniem skarżącej Wojewoda Opolski winien wykonać w całości wyrok z 27 września 2005 r.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, wskazując iż wyrok został wykonany poprzez wydanie powtórnej decyzji z dnia 17 marca 2006 r. i wypłacenie skarżącej zasądzonych wyrokiem kosztów.
Wobec oświadczenia skarżącej, że przedmiotem postępowania jest skarga na bezczynność Wojewody Opolskiego w załatwieniu sprawy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, Sąd postanowił o zakreśleniu w repertorium SA/Op sygnatury niniejszej sprawy i wpisaniu do repertorium II SAB/Op 9/07, określając przedmiot jako skargę na bezczynność Wojewody Opolskiego w przedmiocie należności przedemerytalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest bowiem legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Tak przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała, iż wniesiona skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, iż podniesiony w skardze przez J. B. zarzut dotyczy niewykonania przez Wojewodę Opolskiego w części wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II SA/Op 113/04, którym uchylono decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko – Kozielskiego z dnia [...], nr [...], o odmowie przyznania J. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego oraz zasądzono od Wojewody Opolskiego na rzecz J. B. kwotę 30 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Żądanie zawarte w skardze nie dotyczy ukarania organu odwoławczego grzywną za bezczynność w rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, lecz dotyczy (w ocenie skarżącej) bezczynności organu w podjęciu oczekiwanej przez nią decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego i jego wypłaty za okres od sierpnia 2000 r. do 12 lutego 2004 r.
W związku z treścią skargi wniesionej w niniejszej sprawie wskazać należy, iż skarga na bezczynność organu w wykonaniu wyroku, uregulowana została w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. i stanowi ona skargę odrębną od tej, w wyniku której wydany został wyrok niewykonany następnie przez organ. Jej istota określona została w art. 154 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do tego, skarga na bezczynność organu w wykonaniu wyroku może zostać wniesiona w dwóch przypadkach tj. w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, bądź w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Jednocześnie istotna różnica pomiędzy skargą z art. 154 P.p.s.a., a skargami przewidzianymi w art. 3 § 2 P.p.s.a. i przepisach szczególnych, odnosi się do zakresu żądania. W świetle zawartego w art. 154 § 1 in fine sformułowania "strona (...) może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny" należy bowiem przyjąć, iż w zakresie tej skargi, skarżący może żądać od sądu administracyjnego wyłącznie wymierzenia grzywny w zawiązku z niewykonaniem przez organ wyroku sądu (por. T. Woś, [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", [red.] T. Woś, s. 481). Celem wskazanej skargi jest zatem zdyscyplinowanie organu w wykonaniu wyroku, poprzez wymierzenie organowi grzywny, której żądanie stanowi istotę skargi z art. 154 P.p.s.a. Jej uwzględnienie polega zaś na orzeczeniu przez Sąd grzywny oraz w zależności od charakteru sprawy, w myśl art. 154 § 2 P.p.s.a., ewentualnym orzeczeniu o istnieniu bądź nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku.
Uwzględniając powyższe, z uwagi na treść skargi wniesionej w niniejszej sprawie, a w szczególności zaś złożone przez skarżącą podczas rozprawy jednoznaczne oświadczenie, iż nie domaga się ona ukarania organu grzywną przyjąć należało, iż przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie była bezczynność organu określona w art. 154 P.p.s.a. Skoro zatem skarżąca nie domagała się zdyscyplinowania organu poprzez nałożenie na niego grzywny, nie można było uznać, iż skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na podstawie art. 154 P.p.s.a.
Na marginesie zauważyć należy, iż nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowa skarga wniesiona została na podstawie art. 154 P.p.s.a., to i tak nie można byłoby zaakceptować twierdzenia, iż Wojewoda Opolski dopuścił się jakiejkolwiek bezczynności w wykonaniu wyroku z dnia 27 września 2005 r. Na mocy powołanego orzeczenia sądu, uchylającego zarówno decyzję organu pierwszej jak i drugiej instancji, Wojewoda w zakresie jego wykonania zobowiązany był jedynie do zwrotu skarżącej kosztów postępowania sądowego, które to zobowiązanie, zgodnie z oświadczeniem stron, wykonał. Uchylenie zarówno decyzji wydanej przez organy administracji w pierwszej jak i drugiej instancji skutkowało bowiem powrotem sprawy, w przedmiocie należności przedemerytalnych, na drogę postępowania administracyjnego. Organem właściwym do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji był Starosta Kędzierzyńsko – Kozielski. To na nim zatem spoczywał, związany z wyrokiem, obowiązek ponownego rozpoznania sprawy. Jednocześnie dostrzec należy to, że sprawa, której dotyczył wyrok, została rozpoznana i rozstrzygnięta zarówno przez Starostę jak i Wojewodę (decyzja Starosty Kędzierzyńsko – Kozielski z dnia 22 lutego 2006 r. o odmowie przyznania J. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego i wydana w następstwie wniesienia odwołania przez J. B., decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 17 marca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko – Kozielskiego). Powyższe wyłącza możliwość uznania, że Wojewoda Opolski pozostawał w bezczynności w zakresie wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 27 września 2005 r.
Na marginesie zauważyć należy, iż inną kwestią, nie podlegającą ocenie sądu w niniejszym postępowaniu, pozostaje respektowanie przez organy oceny prawnej zawartej w wyroku sądu. Taki zatem zarzut skarżącej mógłby być rozpoznany jedynie w drodze postępowania instancyjnego i stanowić podstawę uchylenia decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Niezastosowanie się bowiem do oceny prawnej zawartej w wyroku może być tylko podstawą uchylenia decyzji, oczywiście po ewentualnym zaskarżeniu jej do sądu, natomiast nie może być ocenione jako bezczynność organu, czy też utożsamiane, jak w niniejszej sprawie, z niewykonaniem wyroku sądu.
W związku z tym, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w ustawowych granicach określonych przepisem art. 154 P.p.s.a, a żądanie skarżącej odnosi się do bezczynności organu odwoławczego w zakresie podjęcia oczekiwanych przez skarżącą działań, uznano iż w rozważanym przypadku mamy do czynienia ze skargą na bezczynność organu odwoławczego. Ustalenie przez sąd bezczynności organu w trybie art. art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu wymaga stwierdzenia, że organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie sądu, nie wykonał tego orzeczenia.
Zauważyć przy tym trzeba, iż skargi na bezczynność organu nie wyłącza wydanie wyroku uchylającego decyzję i następnie niezałatwienie sprawy przez organ. W przypadku zarzutu bezczynności po wyroku sądu uchylającym decyzję, stronie przysługuje, bowiem skarga na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. lub na bezczynność w wykonaniu wyroku stosownie do art. 154 P.p.s.a.; w zależności od tego, czy skarga ma doprowadzić do określenia, czy organ zobowiązany jest do podjęcia określonych działań, czy też zmierza do zdyscyplinowania organu w wykonaniu wyroku i nałożenia na organ sankcji w postaci grzywny.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontroli sądowej poddana została bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Stosownie zatem do art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., jeśli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów, która dotyczy: wydania decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1), postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (3 § 2 pkt 2), postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (3 § 2 pkt 3) oraz innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (3 § 2 pkt 4).
Z bezczynnością organów administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ, pomimo ustawowego obowiązku podjęcia określonej czynności, nie podejmuje jej w prawnie ustalonym terminie. Tym samym, organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeśli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub gdy nie podjął działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000 zr, nr 6, poz. 87).
Mając na uwadze powyższe w tym miejscu wskazać przyjdzie, iż wydanie wyroku z dnia 27 września 2005 r., nie skutkowało powstaniem po stronie Wojewody Opolskiego obowiązku podjęcia decyzji w przedmiocie ustalenia i przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego, stanowiącej podstawę wypłacenia zasiłku. Jak już wcześniej wspomniano, powoływany wyrok sądu skutkował powrotem sprawy o przyznanie skarżącej zasiłku do postępowania administracyjnego i koniecznością ponownego jej rozpoznania przez organ I instancji. Obowiązek Wojewody wydania w tym zakresie rozstrzygnięcia, powstał dopiero na skutek wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 22 lutego 2006 r. Wojewoda Opolski jako organ odwoławczy obowiązany był bowiem do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (art. 6c ust. 2 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ).
Dokonując zatem oceny legalności działań Wojewody Opolskiego, w świetle zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego nie można uznać, iż organ pozostawał w bezczynności. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji wydanej w dniu 22 lutego 2006 r. rozpoznał on bowiem ponownie sprawę w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego i wydał decyzję z dnia 17 marca 2006 r. Jednocześnie Wojewoda Opolski nie uchybił również terminowi określonemu w art. 35 K.p.a.
Stosownie do tego stwierdzić należało, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wojewody Opolskiego nie może zostać uwzględniona. Zaznaczyć wszak przyjdzie, iż zgodnie z art. 149 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie, a zatem nie można zobowiązać organu do jego wydania.
Bez znaczenia przy tym, dla dokonanej oceny w przedmiocie bezczynności pozostaje fakt, iż skarżąca nie zgadza się ze sposobem załatwienia sprawy i powołując się na wyrok z dnia 27 września 2005 r. żąda wypłaty zasiłku przedemerytalnego. Zarzuty odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia nie podlegają bowiem ocenie w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Mogą one być rozpoznawane w postępowaniu dotyczącym kontroli legalności decyzji, jednakże nie mają wpływu na ocenę w przedmiocie bezczynności.
Reasumując, należy stwierdzić, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że Wojewoda Opolski, nie wykonał orzeczenia Sądu z dnia 27 września 2005. Niesporne jest bowiem, że w październiku 2005r. Wojewoda dokonał wypłaty na rzecz skarżącej zasądzonych tym wyrokiem kosztów, a w dniu 17 marca 2006r. wydał ponownie decyzję merytoryczną w sprawie. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeżeli zachowa się zgodnie z regułami zapisanymi w art. 35 i 36 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 P.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.