II SAB/OP 38/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDziennikarz A. P. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w Brzegu z wnioskiem o udostępnienie postanowienia o umorzeniu śledztwa wraz z uzasadnieniem, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej (udip). Prokurator odmówił, twierdząc, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy szczególne Kodeksu postępowania karnego (Kpk), w szczególności art. 156 § 5 i 5b Kpk. Dziennikarz złożył skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego z uzasadnieniem jest dokumentem urzędowym i stanowi informację publiczną. Podkreślono, że przepisy Kpk regulują dostęp do akt dla stron postępowania, ale nie wyłączają stosowania udip w odniesieniu do konkretnych dokumentów zawierających informację publiczną, zwłaszcza gdy postępowanie zostało zakończone. Sąd zobowiązał Prokuratora do załatwienia wniosku w terminie miesiąca, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności udostępniania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej konkretnych dokumentów z akt zakończonych postępowań przygotowawczych, w tym postanowień o umorzeniu śledztwa z uzasadnieniem, mimo istnienia przepisów Kpk regulujących dostęp do akt.
Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy wniosek jest precyzyjnie sformułowany i dotyczy konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy. Dotyczy dziennikarza działającego w ramach prawa prasowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego wraz z uzasadnieniem, żądane przez dziennikarza, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do niego jest wyłączony na rzecz przepisów szczególnych Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego z uzasadnieniem stanowi informację publiczną, a przepisy Kodeksu postępowania karnego nie wyłączają dostępu do tego typu dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza gdy postępowanie zostało zakończone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie o umorzeniu śledztwa z uzasadnieniem jest dokumentem urzędowym i informacją publiczną. Przepisy Kpk regulują dostęp do akt dla stron, ale nie wyłączają stosowania udip do konkretnych dokumentów zawierających informację publiczną, jeśli nie ma odrębnych przepisów wyłączających ten dostęp.
Czy bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pozostawał w błędnym przekonaniu co do podstawy prawnej odmowy udostępnienia informacji, co nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, gdyż nie było oczywistego braku podejmowania czynności czy lekceważenia wniosku.
Przepisy (15)
Główne
udip art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.
udip art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.
udip art. 6 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Ppsa art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu, dokonania czynności lub stwierdza bezczynność.
Ppsa art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Każdemu zapewnia się wolność pozyskiwania, posiadania i rozpowszechniania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Pomocnicze
udip art. 1 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W tym kontekście, przepisy Kpk dotyczące dostępu do akt nie wyłączają stosowania udip do konkretnych dokumentów.
udip art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
udip art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia i terminie udostępnienia, nie dłuższym niż 2 miesiące.
Kpk art. 156 § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje udostępnianie akt stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym w toku postępowania przygotowawczego oraz po jego zakończeniu.
Kpk art. 156 § 5b
Kodeks postępowania karnego
Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
Pusa art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Ppsa art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w przedmiocie bezczynności organów lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Pr art. 3a
Ustawa Prawo prasowe
W zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pr art. 4
Ustawa Prawo prasowe
Dotyczy obowiązku udzielania informacji przez przedsiębiorców i inne podmioty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o umorzeniu śledztwa z uzasadnieniem jest informacją publiczną. • Przepisy Kpk nie wyłączają stosowania udip do udostępniania konkretnych dokumentów zawierających informację publiczną, zwłaszcza po zakończeniu postępowania.
Odrzucone argumenty
Dostęp do postanowienia o umorzeniu śledztwa jest uregulowany wyłącznie przepisami Kodeksu postępowania karnego (art. 156 Kpk) i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
udostępnienie informacji będącej przedmiotem wniosku jest uregulowane w przepisach szczególnych, tj. w art. 156 § 5b Kpk w zw. z art. 156 § 5 Kpk • żądanie udostępnienia jednego z tych dokumentów może mieć miejsce jedynie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego i nie może być uwzględnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej • ustawa ta nie narusza przepisów innych ustaw, w tym przypadku Kodeksu postępowania karnego, art. 156 § 5 Kpk • Kodeks postępowania karnego reguluje kompleksowo dostęp do akt sprawy będącej zarówno w toku, jak i zakończonej wyłącznie w odniesieniu do stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicielom ustawowych. W stosunku do innych osób, w sytuacji gdy postępowanie zostało już ukończone, nie przewiduje żadnych rozwiązań. • W tym nieuregulowanym zakresie, zastosowanie będą więc miały przepisy udip. • wniosek dotyczył określonego, jasno sprecyzowanego dokumentu urzędowego wytworzonego w toku śledztwa.
Skład orzekający
Krzysztof Bogusz
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
sędzia
Beata Kozicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udostępniania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej konkretnych dokumentów z akt zakończonych postępowań przygotowawczych, w tym postanowień o umorzeniu śledztwa z uzasadnieniem, mimo istnienia przepisów Kpk regulujących dostęp do akt."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy wniosek jest precyzyjnie sformułowany i dotyczy konkretnego dokumentu, a nie całych akt sprawy. Dotyczy dziennikarza działającego w ramach prawa prasowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ogólnym prawem do informacji publicznej a przepisami szczególnymi dotyczącymi dostępu do akt spraw karnych, co jest częstym problemem praktycznym dla dziennikarzy i obywateli.
“Czy prokuratura może ukrywać postanowienia o umorzeniu śledztwa przed dziennikarzami? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.