II SAB/Op 27/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-11-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusamorząd gminnyOrlikkoszty utrzymaniawpływy z najmuprawo administracyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie w części, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa przez organ w zakresie bezczynności i odrzucił skargę w pozostałej części, zasądzając koszty od organu.

Skarżący X Y zarzucił Burmistrzowi Kietrza bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej kosztów i wpływów z najmu obiektu Orlik. Sąd umorzył postępowanie w części, w której organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a dalsza część skargi została odrzucona. Zasądzono koszty postępowania od organu.

Przedmiotem skargi X Y była bezczynność Burmistrza Kietrza w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej kosztów i wpływów z najmu obiektu Orlik w latach 2019-2022. Skarżący domagał się udostępnienia informacji w formie elektronicznej. Po wniesieniu skargi, organ udzielił częściowej odpowiedzi, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym fakt, że organ dysponował informacjami tylko do połowy 2021 roku, a dalsza część wniosku dotyczyła okresu, za który informacje posiadał inny podmiot. Skarga w pozostałej części została odrzucona. Sąd zasądził od Burmistrza Kietrza na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, jednak nie z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Organ nie udostępnił informacji w ustawowym terminie 14 dni, a także nie powiadomił o opóźnieniu w terminie 2 miesięcy. Jednakże, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym częściowe udzielenie informacji po wniesieniu skargi i fakt, że część wniosku dotyczyła informacji posiadanych przez inny podmiot, bezczynność nie została uznana za rażącą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (27)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 23 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 23a § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.s.g. art. 11a § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 60 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 60 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.f.p. art. 5 § 1

Ustawa o finansach publicznych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie udostępnił informacji w ustawowym terminie. Część wniosku dotyczyła informacji, które powinny być udostępnione przez inny podmiot.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa dalej idącą skargę odrzucono nie każde naruszenie terminów udzielenia informacji publicznej stanowi podstawę do uznania, że ma ono charakter rażący rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy

Skład orzekający

Krzysztof Bogusz

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Judecki

sędzia

Elżbieta Kmiecik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, ocena rażącego naruszenia prawa oraz umorzenie postępowania w przypadku udzielenia odpowiedzi po wniesieniu skargi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności związanych z podziałem kompetencji między organem gminy a instytucją kultury oraz okresem, za który żądano informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest częstym zagadnieniem w sądownictwie administracyjnym. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' oraz umorzenie postępowania po udzieleniu odpowiedzi po wniesieniu skargi są istotne dla praktyków.

Bezczynność organu: kiedy sąd umarza sprawę, a kiedy stwierdza rażące naruszenie prawa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Op 27/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku w części
Dalej idącą skargę odrzucono
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 11a ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 2 pkt 3 i 4, art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 23 ust. 1, art. 23a ust. 1,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 4, art.134 § 1, art. 149 § 1 pkt 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi X Y na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Kietrza do załatwienia wniosku z dnia 24 lutego 2023 r. w części odnoszącej się do informacji za okres od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r., 2) stwierdza, że bezczynność Burmistrza Kietrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) dalej idącą skargę odrzuca, 4) zasądza od Burmistrza Kietrza na rzecz skarżącego X Y kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi X Y (dalej też: skarżący) jest bezczynność Burmistrza Kietrza w udostępnieniu informacji publicznej.
X Y we wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. nie zawierającym adresata, a zatytułowanym "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej", domagał się na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.) dalej w skrócie też: "u.d.i.p.", udostępnienia informacji w zakresie dotyczącym:
"1. Jakie koszty generował Orlik w Kietrzu w latach 2019, 2020, 2021, 2022.
2. Kwot wpływów z tytułu najmu obiektu Orlik w Kietrzu w latach 2019, 2020, 2021, 2022.
3. Kopii faktur z tytułu najmu Orlik w Kietrzu w latach 2019, 2020, 2021, 2022".
Jednocześnie wskazał, że oczekuje przekazania informacji pocztą elektroniczną na adres: [...], w formie pliku komputerowego i skanu dokumentów.
WSA w Opolu wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia do kogo skierował wniosek datowany 20 lutego 2023 r., w szczególności czy do Burmistrza Kietrza i dlatego nadał go na elektroniczny adres Urzędu Miejskiego w Kietrzu (data wpływu 24 luty 2023 r.), czy też jego zamiarem było skierowanie wniosku do Dyrektora Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu. Ponadto wezwano skarżącego do podania jaki organ zaskarżył zarzucając mu bezczynność skoro w treści skargi użył określenia, że zaskarża "Urząd Miejski w Kietrzu".
W odpowiedzi (k. 24 akt) skarżący oświadczył, że "zapytanie w sprawie złożył do Burmistrza Kietrza i Dyrektora Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu". Zaznaczył, że Urząd Gminy w Kietrzu w dniu 8 maja 2023 r. udzielił mu częściowej odpowiedzi, gdyż "podał tylko kwotę wydatków w poszczególnych latach nie wykazując faktur" a "kierując zapytanie do Urzędu Miejskiego w Kietrzu ma na myśli Burmistrza a więc zaskarża Burmistrza Kietrza". Wyjaśnił też jaką odpowiedź otrzymał od Dyrektora Centrum Kultury i Sportu.
W związku z tą odpowiedzią wezwano skarżącego zarządzeniem z dnia 13 lipca 2023 r. do nadesłania oryginału wniosku o udostępnienie informacji wraz z dowodem doręczenia wniosku Burmistrzowi Kietrza jako organowi wezwanemu. Po wykonaniu tego wezwania przez skarżącego przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2023 r. okazało się, że wniosek datowany 20 lutego 2023 r. został przesłany do organu 24 lutego 2023 r. o godz. 8.42 na adres poczty elektronicznej: sekretariat@kietrz.pl. Jednocześnie skarżący załączył do pisma procesowego e-mail z dnia 22 listopada 2022 r. nie dotyczący rozpatrywanej sprawy sądowej o sygn. akt II SAB/Op 27/23 i korespondencję elektroniczną prowadzoną z adresatem: sekretariat@tkalniakietrz.pl w okresie luty – kwiecień 2023 r. oraz odpowiedź Dyrektora Centrum Kultury i Sportu z dnia 1 marca 2023 r., która częściowo dotyczyła wniosku skierowanego do Burmistrza Kietrza.
Dyrektor Centrum Kultury i Sportu w piśmie z dnia 1 marca 2023 r. wyjaśnił skarżącemu, że Centrum powstało w dniu 1 marca 2021 r. a administrowanie nad obiektem boisk wielofunkcyjnych "ORLIK" przejęło z dniem 1 lipca 2021 r. W związku z tym przekazano informację za okres od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.
Z kolei Burmistrz Kietrza, reprezentowany przez Kierownika Referatu Oświaty i Kultury Urzędu Miejskiego w Kietrzu, w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., przesłanym pocztą elektroniczną na adres skarżącego, wskazał wydatki poniesione przez Gminę związane z funkcjonowaniem ORLIKA w latach 2019, 2020 i I-VI 2021 r. Jednocześnie zaznaczył, że Gmina Kietrz nie pobierała opłat za najem boisk ORLIK i nie wystawiała faktur za najem.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że zarówno Burmistrz Kietrza, jako organ gminy reprezentowany przez upoważnionych urzędników Urzędu Miasta, jak i Dyrektor Centrum Kultury i Sportu przeprowadzili szereg rozmów telefonicznych ze skarżącym, w których wyjaśniono wątpliwości skarżącego i umawiano wizyty celem wydania dokumentów z żądanymi informacjami, lecz do spotkania nie doszło.
W skardze z dnia 4 kwietnia 2023 r. X Y zarzucił Burmistrzowi Kietrza bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej o treści jak wyżej wskazana we wniosku, czym organ naruszył według strony:
– art. 61 ust. 1 Konstytucji przez nieudostępnienie informacji na wniosek;
– art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniana w BIP, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni.
Skarżący domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 24 lutego 2023 r. i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skarżący, poza treścią wniosku, wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ ma 14 dni na załatwienie wniosku i termin ten upłynął a organ do daty złożenia skargi odpowiedzi nie udzielił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, względnie umorzenie postępowania bez obciążania kosztami sądowymi przy uwzględnieniu nieznacznego opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
I. Na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.).
II. Skarga X Y jest tylko częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
III. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Stwierdzić trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
IV. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie czy dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p, oraz czy jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Zatem w odniesieniu do skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
V. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Burmistrz Kietrza jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Stosownie do treści art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.), dalej u.s.g. burmistrz jest organem gminy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy do zadań burmistrza należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym oraz wykonywanie budżetu.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy burmistrz odpowiada za prawidłową gospodarkę finansową gminy i przysługuje mu wyłączne prawo dokonywania wydatków budżetowych. Kwoty wydatkowane z budżetu gminy są środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, ze zm.).
Wnioskowana informacja jest informacją publiczną. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (w tym majątku, którym dysponują) a także informacja o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) i pkt 4 u.d.i.p.).
Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone.
VI. Skoro informacja żądana wnioskiem stanowi informację publiczną a Burmistrz Kietrza jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej to podmiot ten zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., ale tylko za okres od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r.
Ponownie powołać trzeba regulację art. 134 § 1 P.p.s.a., w myśl której sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniosek określa granice sprawy administracyjnej. Te granice kontroluje także sąd administracyjny i tylko w nich się porusza. Dlatego przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarżący wezwał dwa różne podmioty do udzielenia tej samej zakresowo informacji publicznej. Pierwszym z nich był Burmistrz Kietrza jako organ Gminy Kietrz a drugim Dyrektor Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu, które jest gminną samorządową instytucją kultury, działającą na podstawie uchwały Nr XXII/271/2020 Rady Miejskiej w Kietrzu z dnia 19 sierpnia 2020 r. w sprawie przyjęcia Statutu samorządowej instytucji kultury – Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu. Zgodnie z § 11 Statutu stanowiącym załącznik do cytowanej uchwały dyrektor zarządza działalnością Centrum, reprezentuje je na zewnątrz i odpowiada za całokształt jego działalności, w tym za całość gospodarki finansowej. Oba wezwane podmioty stanowią odrębne organy w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., prowadzą samodzielne czynności przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej i mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego.
Po ostatecznym sprecyzowaniu treści skargi Sąd oceniał bezczynność jednego tylko z wymienionych podmiotów, a to Burmistrza Kietrza. Organ ten, w związku ze zmianami strukturalnymi i organizacyjnymi w zakresie zarządzania i administrowania zespołem boisk wielofunkcyjnych ORLIK dysponował informacjami za okres do 1 lipca 2021 r. Prawidłowo zatem, choć z uchybieniem terminu załatwienia sprawy z u.d.i.p. Burmistrz Kietrza udzielił skarżącemu informację w posiadanym zakresie za okres od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r. Organ uczynił to, ale dopiero w piśmie z dnia 8 maja 2023 r., czyli po wniesieniu skargi.
Jeżeli organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku złożonego w organie w dniu 24 lutego 2023 r. (pkt 1 wyroku). Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
VII. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do ust. 2 art. 13 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że organ w niniejszym przypadku nie dochował terminów ustawowych przewidzianych na udzielenie informacji, co oznacza, że dopuścił się bezczynności.
Dlatego orzekając w sprawie Sąd miał też obowiązek dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej kwestii Sąd przyjął, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty.
W orzecznictwie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jawnego natężenia braku woli organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 59/19). Nie każde naruszenie terminów udzielenia informacji publicznej stanowi podstawę do uznania, że ma ono charakter rażący.
W przedmiotowej sprawie, choć informacja publiczna nie została udostępniona w terminie, to jednak nie zachodzi po stronie organu przypadek oczywistego braku woli rozpoznania wniosku skarżącego, jego lekceważenia, czy działania pozbawionego racjonalnego uzasadnienia, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego (kwalifikowanego) naruszenia prawa.
Mimo uchybienia terminu organ przesłał skarżącemu właściwą część żądanych we wniosku informacji. Nie można zatem stwierdzić, aby przyczyną bezczynności organu było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej.
Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. też wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był szczególnie długi. Wcześniej mimo uzgodnień skarżący nie stawił się w organie celem zapoznania z dokumentami. W efekcie organ udzielił informacji z kilkumiesięcznym uchybieniem terminu, także dlatego, że przyjął wadliwe założenie o załatwieniu całego wniosku przez Dyrektora Centrum Kultury i Sportu. Natomiast w rozumieniu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Burmistrz Kietrza nie dysponował żądaną informacją za okres od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r., co więcej przed wniesieniem skargi skarżący otrzymał żądaną informację od organu ją posiadającego. Skarga w tej części podlegała odrzuceniu.
VIII. W zakresie ewentualnego wymierzenia z urzędu organowi grzywny lub przyznania stronie sumy pieniężnej Sąd uwzględnił, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a sam skarżący nie wykazał, że doznał negatywnych skutków nieudostępnienia żądanej informacji w ustawowym terminie.
IX. Na marginesie już tylko zwrócić należy uwagę, że skarżący jako radny winien znać uchwały Rady Miejskiej oraz strukturę organizacyjną jednostek samorządowych i mimo, że jak każdy w rozumieniu art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. ma prawo – niezależnie od uprawnień radnego wynikających z art. 24 ust. 2 u.s.g. do uzyskania informacji publicznych bez wykazywania interesu faktycznego i prawnego, to jednak korzystając z uprawnień u.d.i.p. winien wykazać się szczególną starannością i znajomością spraw gminnych, w tym struktury jej jednostek organizacyjnych. Skoro bowiem obowiązkiem radnego wynikającym z art. 23 ust. 1 u.s.g. jest kierowanie się dobrem wspólnoty samorządowej gminy, a składając ślubowanie zobowiązuje się obowiązki radnego sprawować (...) rzetelnie, mając na względzie dobro gminy i jej mieszkańców (art. 23a ust. 1 u.s.g.), to obowiązki te każdy radny winien uwzględniać w każdym przejawie swej działalności, nawet wówczas, gdy – pomijając funkcję radnego – chce skorzystać z uprawnienia przysługującego "każdemu" mieszkańcowi gminy według art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Ta uwaga związana jest z tym, że radny działający nawet jako osoba fizyczna, winien odróżniać przy kierowaniu żądań odrębność wzywanych podmiotów a nie kierować identyczne żądania za lata 2019 – 2022 do Burmistrza Kietrza i Centrum Kultury i Sportu, przez co sam przyczynił się do braku niezwłocznej, pełnej odpowiedzi przez właściwy podmiot.
X. Z kolei na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził w punkcie 4 wyroku od organu na rzecz strony uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI