II SAB/Ol 83/25

II SAB/Ol 83/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 53a, art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Olsztyna w zakresie kontroli dokonywanej w budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
A. M. (dalej "skarżący") w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. zawarł wniosek o stwierdzenie bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej: "PINB").
W odpowiedzi na wezwanie sądu pismem z 28 grudnia 2024 r. skarżący potwierdził, że w skardze z 25 sierpnia 2024 zakwestionował również bezczynność PINB.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w mieszkaniu właściciela budynku nadal nie rozpoznano takich naruszeń, jak zerwanie i montaż nowych podłóg, izolacja stropu, wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania. Skarżący wskazał, że w piśmie z 4 grudnia 2023 r. opisał powstałe naruszenia prawa, godzące w zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej. Skarżący 4 maja 2024 r. wniósł o rozszerzenie prowadzonego postępowania przez PINB, dołączając skierowane do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
W ocenie skarżącego z urzędu powinno nastąpić wszczęcie postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia obowiązku zgłoszenia oraz kontroli prac, których przeprowadzenie nastąpiło z naruszeniem interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
PINB stwierdził, że w trakcie postępowania administracyjnego nr [...] żaden z wniosków skarżącego nie pozostał bez reakcji organu, gdyż zawiadomieniem z 15 lutego 2024 r. PINB udzielił odpowiedzi na wnioski zawarte w pismach z 4 grudnia 2023 r. i z 25 stycznia 2024 r. Postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówił przeprowadzenia dowodów nr 1-5 i 7 zgłoszonych przez skarżącego 18 stycznia 2024 r., a dowód nr 6 został przeprowadzony 5 marca 2024 r. PINB zaznaczył, że oprócz postępowań znak: [...] i [...] prowadził jeszcze trzy sprawy dotyczące ww. budynku, będące następstwem wniosków skarżącego, w toku których przeprowadzono trzy kontrole na terenie przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z 5 marca 2025 r. WSA w Olsztynie w sprawie II SAB/Ol 150/24 odrzucił skargę A. M. na bezczynność PINB uznając, że nie została ona poprzedzona ponagleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 czerwca 2025 r. w sprawie II OSK 1139/25 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie WSA stwierdzając, że ponagleniem było pismo skarżącego z 4 marca 2024 r., w którym odwoływał się on od decyzji PINB wskazując, że kolejny raz jego wniosek o wszczęcie postępowania uznano za nieuzasadniony, a także wnosił on o wszczęcie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracyjnego jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc załatwienie sprawy.
Sąd w pierwszej kolejności ma na uwadze, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność w sprawach z zakresu prawa budowlanego jest uzależniona od wcześniejszego złożenia ponaglenia do właściwego organu. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu w załatwieniu spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Skarżący spełnił powyższy wymóg o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1139/25.
Podnieść należy, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach prowadzonego przez PINB postępowania administracyjnego ( wszczętego 21 listopada 2023 r. znak [...]) dotyczącego prac budowlanych prowadzonych w maju i czerwcu 2019 r. oraz w 2023 r. w lokalach mieszkalnych w budynku mieszkalno-usługowym przy al. [...] w [...], skarżący pismem z 4 grudnia 2023 r. zwrócił się do organu o rozszerzenie tego postępowania.
W odpowiedzi na powyższe PINB pismem z 15 lutego 2024 r. poinformował skarżącego, że wniosek ten jest nieuzasadniony. Wskazane przez skarżącego roboty budowlane nie są bowiem bezpośrednio powiązane z przedmiotem postępowania, które jest prowadzone w zakresie robót budowlanych wykonanych w obrębie i na potrzeby lokalu usługowego 1U, polegają one na montażu świetlnej reklamy na froncie budynku z instalacją zasilającą tę reklamę oraz dotyczą piecyka na paliwo stałe w lokalu.
Następnie skarżący w dniu 4 marca 2024 r. skierował do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji administracyjnej", w którym wniósł o "wszczęcie postępowania w zakresie określonym w pismach uprzednich" oraz o wszczęcie postępowania co do prawidłowości kontroli przeprowadzonej 22 lutego 2023 r. dotyczącej demontażu podłóg w lokalu nr 1 położonym w ww. budynku, a także o przeprowadzenie dowodów zgłoszonych we wniosku z 24 stycznia 2024 r.
WINB zawiadomieniem o załatwieniu skargi z 8 kwietnia 2024 r., poinformował skarżącego, że jego zarzuty są niezasadne, a rozpoznane zostały w trybie skargowym (art. 227 i nast. k.p.a.). WINB stwierdził ponadto, że PINB podejmował działania w sprawie robót budowlanych prowadzonych w lokalach mieszkalnych w ww. budynku (kontrola 22 lutego 2023 r.) i odpowiedział na pisma skarżącego w ustawowym terminie (pismem z 28 lutego 2023 r.), informując o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Podkreślono, że art. 53a ustawy Prawo budowlane jednoznacznie wyklucza możliwość wszczęcia na wniosek postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących legalności i prawidłowości robót budowlanych (za wyjątkiem uproszczonego postępowania legalizacyjnego).
Stanowisko to należy podzielić, gdyż z art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) jednoznacznie wynika, że postępowania uregulowane w rozdziale 5b "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy" wszczyna się z urzędu. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może wystąpić do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (ust. 2).
W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 29 września 2025 r., podjął uchwałę w sprawie II OPS 2/25, w której stwierdził, że z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy Prawo budowlane nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu. Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Pomimo wyjaśnień ze strony organów obu instancji skarżący ponownie pismem datowanym na 4 maja 2024 r. wniósł o rozszerzenie zakresu postępowania.
W ocenie sądu organy nie miały obowiązku odnoszenia się do kolejnego pisma w zasadzie o identycznej treści i wnioskach co poprzednie wyżej opisane. Skarżący posiadał wiedzę od organu o odrębności prowadzonego dotychczas postępowania i o możliwości wszczęcia kolejnego postępowania wyłącznie z urzędu. Pomimo tego organy w decyzjach z 29 maja 2025 r. i 25 lipca 2025 r. raz jeszcze poinformowały skarżącego o braku podstaw do wszczęcia postępowania, jak i o tym że art. 53a Prawa budowlanego wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w tego typu sprawach na wniosek.
Wydaje się również, że skarżący doskonale zdawał sobie sprawę z powyższego, gdyż w skardze skierowanej do sądu stwierdził on, że wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu powinno nastąpić w celu stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia obowiązku zgłoszenia oraz kontroli prac, których przeprowadzenie nastąpiło z naruszeniem interesu społecznego.
Niezadowolenie skarżącego z tego, że postępowanie administracyjne nie zostało "rozszerzone", czy też wszczęte z urzędu nie jest równoznaczne z tym, że organ pozostaje w bezczynności.
Trafnie w odpowiedzi na skargę PINB podnosi, że w 2023 r., w budynku przy ul. [...] w [...] zostały przeprowadzone cztery kontrole, które pozwoliły organowi na ustalenie wymaganych faktów i załatwienie sprawy.
Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.