II SAB/Ol 72/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie zobowiązał Kuratora Oświaty do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie skarg i przemocy rówieśniczej, stwierdzając jednocześnie brak rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca I.G. wniosła skargę na bezczynność Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty w Olsztynie w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej skarg oraz przemocy rówieśniczej w szkole. Sąd uznał, że Kurator nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na te pytania, kwestionując jednocześnie, że informacje o skargach nie stanowią informacji publicznej. WSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził koszty postępowania.
Skarżąca I.G. zwróciła się do Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej statutu szkoły, skarg, wyroków sądowych, sposobu odnotowywania frekwencji, zapewnienia szafek oraz informacji o przemocy rówieśniczej i mobbingu. Kurator udzielił odpowiedzi na część pytań, kwestionując jednocześnie, czy informacje o skargach i przemocy stanowią informację publiczną. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w zakresie pytań dotyczących skarg i przemocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że Kurator nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na te pytania, a informacje o skargach stanowią informację publiczną. Sąd zobowiązał Kuratora do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacje dotyczące skarg wniesionych do Kuratorium oraz dotyczące przemocy rówieśniczej, mobbingu lub bullyingu na terenie szkoły stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje o skargach dotyczą zasad funkcjonowania organu władzy publicznej i prowadzonych rejestrów, a tym samym podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Podobnie informacje o przemocy rówieśniczej, mobbingu czy bullyingu, jeśli dotyczą sprawowania nadzoru przez organ, również są informacją publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (28)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacje o skargach wniesionych do Kuratorium stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 7 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Dz.U. 2022 poz 902
k.p.a. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § 2
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje dotyczące skarg wniesionych do Kuratorium Oświaty stanowią informację publiczną. Kurator Oświaty nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pytania dotyczące skarg i przemocy rówieśniczej.
Odrzucone argumenty
Kurator Oświaty argumentował, że informacje o skargach nie stanowią informacji publicznej. Kurator Oświaty argumentował, że skarżąca nie posiada legitymacji skargowej z uwagi na anonimowy wniosek.
Godne uwagi sformułowania
Dotyczy ona bowiem zasad funkcjonowania organu władzy publicznej, w tym prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz sposobu i zasad udostępniania danych w nich zawartych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Nie można zatem uznać, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Glabas
sędzia
Grzegorz Klimek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście skarg i danych dotyczących przemocy w szkołach, a także ocena bezczynności organu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Kuratora Oświaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej, a także kwestii bezpieczeństwa w szkołach (przemoc rówieśnicza). Pokazuje, jak sądy interpretują zakres informacji publicznej i bezczynność organów.
“Czy skargi na szkołę i informacje o przemocy to tajemnica? WSA wyjaśnia prawo do informacji publicznej.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 72/24 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2024-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek Marzenna Glabas Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Kurator Oświaty Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, 2, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 63 par. 1, art. 64 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 par. 1 pkt 1, 3, par. 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi I. G. na bezczynność Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty w Olsztynie do rozpoznania pkt. 2 i 6 wniosku skarżącej z [...] - w terminie 14 dni; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty w Olsztynie na rzecz skarżącej I. G. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I.G. (dalej: "skarżąca") w dniu 8 lutego 2024 r. zwróciła się do Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty w O. (dalej: "Kurator") o udostępnienie, na wskazany adres mailowy, informacji dotyczącej sprawowanej przez Kuratorium kontroli nad Szkołą Podstawową w K. (dalej: "Szkoła"), mianowicie: 1. obowiązującego na dzień otrzymania wniosku kopii treści Statutu Szkoły wraz z wykazem wprowadzonych zmian regulacji oraz daty wprowadzenia nowych zapisów od terminu 2 lat wstecz od daty otrzymania wniosku, znajdujących się w obowiązującym Statucie; 2. udzielenie informacji o skargach wniesionych (biorąc pod uwagę treść pisma, a nie formę) do Kuratorium oraz organów Szkoły, w tym dyrektora, z informacją którego pracownika Szkoły skarga dotyczy i jakie przedstawiono mu zarzuty, oraz czy i jakie podjęto czynności naprawcze; wskazanie także skarg ustnych/telefonicznych; 3. udzielenie informacji o prawomocnych i nieprawomocnych wyrokach sądu administracyjnego ciążących na ww. organie wraz z podaniem treści orzeczenia i sygnatury akt, a także skarg i zażaleń czekających na rozpatrzenie; 4. udzielenie informacji o sposobie odnotowywania frekwencji ucznia, tj. nieobecności, spóźnień oraz zwolnień z przedmiotów obowiązkowych i nieobowiązkowych wraz z oznaczeniem czasowym po jakim czasie oznaczane jest spóźnienie, a po jakim nieobecność; 5. sposobie realizacji przez Szkołę obowiązku zapewnienia uczniowi od 1 marca 2019 r. szafki na podręczniki i przybory szkolne; 6. udzielenie informacji o tym, czy do Kuratorium wpłynęły skargi/informacje rodziców/opiekunów prawnych dotyczące przemocy rówieśniczej mające miejsce na terenie placówki, a także mobbingu, bullyingu lub innych form przemocy wywieranej na uczniach również ze strony nauczycieli, pracowników szkoły, a jeśli tak, to: jakie formy przemocy zgłaszano, wobec jakiego nauczyciela, czy i jakie podjęto kroki oraz czynności naprawcze? W odpowiedzi Kuratorium w piśmie z dnia 22 lutego 2024 r. udzieliło informacji co do pytań oznaczonych jako 1, 3, 4 ,5. Odpowiadając na pytanie z pkt 2 Kuratorium wyjaśniło, iż skargi oraz dokumentacja pozyskana w toku postępowania skargowego nie stanowią informacji publicznej i w związku z tym treści w nich zawarte nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.". Ponadto Kurator wyjaśnił, iż nie gromadzi skarg wnoszonych do organu prowadzącego szkołę lub dyrektora Szkoły. Z kolei w odpowiedzi na pytanie 6 Kurator wskazał, że w bieżącym roku szkolnym w Szkole odbyły się 3 kontrole doraźne dotyczące realizacji zaleceń wydanych podczas wcześniejszej kontroli. Oprócz tego wpłynęła informacja zawierająca zarzut wykluczenia jednej z uczennic z możliwości uczestnictwa we wspólnym wyjściu klasowym. W tej sytuacji przeprowadzono kontrolę, w ramach której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące procedury wydatkowania środków pieniężnych z tzw. funduszu klasowego. Wydano także dyrektorowi zalecenia wzmocnienia nadzoru pedagogicznego nad pracą nauczycieli w zakresie zapewnienia wszystkim uczniom równych szans uczestniczenia w zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych, równego traktowania oraz w przypadku pozostawania przez nich w trudnej sytuacji ekonomicznej lub życiowej prawa do pomocy materialnej i stypendialnej. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazanej w pkt 2 i 6 złożonego wniosku. W skutek bezczynności organu zarzuciła naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, poprzez niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji publicznej, co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieudostępnienie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na wniosek; - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że po złożeniu przez nią w dniu 8 lutego 2024 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej, została jej udostępniona żądana informacja w zakresie pytań: 1, 3, 4, 5. Odnośnie do pytania 2. informacja nie została jej udostępniona, a do pytania 6 – otrzymała informację w ograniczonym zakresie, tj. ostatnią informację zawartą w korespondencji jaką otrzymał Kurator od skarżącej. Zatem tylko częściowo udostępniono na jej wniosek żądaną informację. W odpowiedzi na skargę Kurator wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Organ zarzucił, iż skarżąca nie posiada legitymacji skargowej, gdyż skarga na bezczynność jest następstwem anonimowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten został wysłany z maila o nazwie: [...] i nie został podpisany. Jednocześnie Kurator wyjaśnił, że w dniu 22 lutego 2024 r. udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku z dnia 8 lutego 2024 r. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w odpowiedzi na pytanie nr 2 nie wskazano informacji dotyczących skarg wniesionych do kuratorium na Szkołę, ponieważ wszystkie informacje dotyczące Szkoły, które wpływały do organu nadzoru pedagogicznego, były rozpatrywane w trybie nadzoru pedagogicznego, a zatem nie były traktowane jako skargi w rozumieniu k.p.a. Ponadto Kurator wyjaśnił, że w ostatnim czasie nie wpłynęły do kuratorium skargi, w tym dotyczące występowania przemocy rówieśniczej w Szkole (także występowania mobbingu, bullyingu) zatem w odpowiedzi skierowanej do skarżącej nie wskazano skarg rozpoznawanych przez organ nadzoru pedagogicznego w tym zakresie. Skarżącej przekazano natomiast informację dotyczącą załatwienia sprawy związanej z wykluczeniem jednej z uczennic z możliwości uczestnictwa we wspólnym wyjściu klasowym. Nie była to odpowiedź ograniczona, bowiem zawierała ona kompletne informacje w żądanym zakresie. Kurator wyjaśnił również, że na wniosek skarżącej z dnia 15 maja 2024 r. udostępniono jej kopie 12 protokołów z kontroli doraźnych, przeprowadzonych w Szkole w latach 2019-2024. Udostępnione dokumenty zawierają zakres i przyczyny podejmowanych czynności kontrolnych, ustalenia i zobowiązania dyrektora do podjęcia działań naprawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 259) – zwanej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, zgodnie z art.149 § 2 p.p.s.a., sąd - w przypadku, o którym mowa w § 1- może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12 – dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Udostępnianie informacji publicznych następuje m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, względnie udostępniania jest na wniosek, bądź w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego- tzw. "portal danych" (art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.d.i.p.). Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi zaś, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Należy podkreślić, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom, nie stanowi on bowiem podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi dotyczące wniosku o udzielenie informacji publicznej muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Tylko w sytuacji, gdy organ zmierza do wydania decyzji administracyjnej (o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o umorzeniu postępowania), wniosek powinien zostać podpisany (art. 64 § 2 k.p.a.), nie może być wówczas wątpliwości, kto jest wnioskodawcą, a tym samym, o czyim uprawnieniu rozstrzyga organ i do kogo należy skierować decyzję administracyjną. Zatem w świetle przepisów u.d.i.p. wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć, kierując go w formie wiadomości e-mail na adres poczty elektronicznej, a zyskuje on walor podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. dopiero z chwilą powzięcia przez organ zamiaru wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział zaś w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Ma to zatem miejsce w sytuacji, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r. I OSK 39/15, dostępny w CBOSA). W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, czyli Kurator Oświaty należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przechodząc kolejno do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie powyższego, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, dostępne w CBOSA). W kontrolowanej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia 8 lutego 2024 r. zwróciła się do Kuratora o udostępnienie informacji publicznej. Kurator na ten wniosek zareagował pismem z dnia 22 lutego 2023 r. Jednak, w ocenie skarżącej, Kurator pozostaje w bezczynności w zakresie żądania sformułowanego w pkt 2 wniosku, z kolei na żądanie zawarte w pkt 6 organ udzielił informacji w ograniczonym zakresie. Należy zauważyć, że odpowiadając na wniosek skarżącej w piśmie z dnia 22 lutego 2024 r. Kurator zakwestionował, aby żądana przez nią informacja w pkt 2, dotycząca skarg wniesionych do Kuratorium, stanowiła informację publiczną. Sąd stanowiska organu nie podziela. Dotyczy ona bowiem zasad funkcjonowania organu władzy publicznej, w tym prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz sposobu i zasad udostępniania danych w nich zawartych (por. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.). Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, formułując przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Ugruntowane jest stanowisko, w myśl którego informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, jak również odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., I OSK 1975/18, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu, treść pytania z pkt 2 wniosku jest jasna i nie wymaga skomplikowanej odpowiedzi - chodzi bowiem o skargi wniesione do Kuratorium (także ustne/telefoniczne), jak również podanie, którego pracownika szkoły skarga dotyczy i jakie przedstawiono mu zarzuty, oraz czy i jakie podjęto czynności naprawcze. Zasadnie skarżąca podniosła, że na to pytanie nie uzyskała odpowiedzi. W tym miejscu dostrzec wypada, iż informacja o ww. skargach jest możliwa do wytworzenia chociażby poprzez przejrzenie każdej z tych skarg, które wpłynęły do organu. Zatem w tym przypadku żądanie skarżącej może dotyczyć informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji przetworzonej jest nieostre i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, zaś niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Innymi słowy, informacja przetworzona jest przygotowywana specjalnie dla wnioskodawcy wedle podanych przez niego kryteriów. Z kolei odnośnie pytania z pkt 6 – udzielenie informacji o tym, czy do Kuratorium wpłynęły skargi/informacje rodziców/opiekunów prawnych dotyczące przemocy rówieśniczej mające miejsce na terenie placówki, a także mobbingu, bullyingu lub innych form przemocy wywieranej na uczniach również ze strony nauczycieli, pracowników szkoły, a jeśli tak, to: jakie formy przemocy zgłaszano, wobec jakiego nauczyciela, czy i jakie podjęto kroki oraz czynności naprawcze, w odpowiedzi Kurator wskazał, że wpłynęła informacja zawierająca zarzut wykluczenia jednej z uczennic z możliwości uczestnictwa we wspólnym wyjściu klasowym. W tym przypadku przeprowadzono kontrolę, w ramach której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące procedury wydatkowania środków pieniężnych z tzw. funduszu klasowego. Wydano także dyrektorowi zalecenia wzmocnienia nadzoru pedagogicznego nad pracą nauczycieli w zakresie zapewnienia wszystkim uczniom równych szans uczestniczenia w zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych, równego traktowania oraz w przypadku pozostawania przez nich w trudnej sytuacji ekonomicznej lub życiowej prawa do pomocy materialnej i stypendialnej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ w odpowiedzi na wniosek wskazał jedynie 1 sytuację, o której dowiedział się, co wynika ze skargi, od samej skarżącej. Jeżeli organ takich informacji nie posiada, to takiej odpowiedzi powinien skarżącej udzielić. Odpowiedź na omawiane pytanie zamieszczona w piśmie z 22 lutego 2024 r. nie wyjaśnia w żaden sposób, czy były zgłaszane formy przemocy rówieśniczej w Szkole, czy też nie, oraz wobec jakiego nauczyciela, a także czy i jakie podjęto kroki oraz czynności naprawcze. Dlatego udzielonej odpowiedzi nie można uznać za wystarczającą. Mając na uwadze okoliczność, że Kurator nie zrealizował pkt 2 i 6 wniosku skarżącej z dnia 8 lutego 2024 r., Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do uzupełnienia udzielonej skarżącej informacji publicznej w zakresie wskazanym w punkcie 1 sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując wniosek w tym zakresie, organ rozważy, które z żądanych przez skarżącą informacji mają charakter prosty, tzn. można je udostępnić w oparciu o posiadane rejestry, a które – przetworzony. W razie kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego, jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do tego rodzaju informacji publicznej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten - składając wniosek - może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku, adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA w z dnia 22 listopada 2023 r., III OSK 2819/21, dostępny w CBOSA). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przemawia za tym fakt, że organ w sprawie nie pozostawał bierny, albowiem po wpłynięciu wniosku wystosował do skarżącej pismo z dnia 22 lutego 2024 r. Jakkolwiek organ nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, to jednak celem organu nie było zlekceważenie wniesionego do niego podania, lecz jego rozpoznanie. W sytuacji sporu prawnego, który został rozstrzygnięty dopiero w toku postępowania sądowego nie można zatem uznać, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Należy przypomnieć, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. W ocenie Sądu, taka sytuacja szczególna - z przyczyn, o których była mowa wyżej – nie zaistniała w badanej sprawie. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI