II SAB/OL 72/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w L. W. w przedmiocie wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego legalności wyburzenia części ściany nośnej w lokalu mieszkalnym. Skarżący twierdził, że wniosek o wszczęcie postępowania złożył w październiku 2021 r., a organ jedynie poinformował o braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że kontrola wykazała rozebranie ścianki działowej, ale bez naruszenia elementów konstrukcyjnych, a postępowanie w sprawie naruszeń prawa budowlanego może być wszczęte jedynie z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 72a Prawa budowlanego, postępowanie w sprawach określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (dotyczących zagrożenia życia, zdrowia, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, czy nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu) wszczyna się z urzędu. Oznacza to, że organ sam decyduje o potrzebie wszczęcia takiego postępowania. Sąd wyjaśnił, że w przypadku, gdy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu, wniosek strony nie inicjuje postępowania administracyjnego i nie można zarzucać organowi bezczynności. Skoro PINB nie wszczął postępowania, nie mógł pozostawać w bezczynności w jego zakończeniu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym strona może doprowadzić do wszczęcia postępowania z urzędu poprzez skargę na zaniechanie organu do organu wyższego stopnia lub wystąpienie do prokuratora. W związku z tym, że postępowanie nie zostało wszczęte, skarga na bezczynność została uznana za niezasadną i oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście postępowań wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w prawie budowlanym. Wyjaśnienie relacji między wnioskiem strony a obowiązkiem wszczęcia postępowania z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu. Nie dotyczy spraw, gdzie obowiązuje zasada skargowości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ nadzoru budowlanego pozostaje w bezczynności, jeśli nie wszczął postępowania administracyjnego, które zgodnie z przepisami szczególnymi może być wszczęte jedynie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie wszczął postępowania, które może być wszczęte tylko z urzędu, a organ nie uznał za konieczne jego wszczęcia. W takiej sytuacji nie można przypisać organowi bezczynności w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawach dotyczących zagrożenia życia, zdrowia lub bezpieczeństwa, czy nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, wszczyna się z urzędu. O potrzebie wszczęcia takiego postępowania decyduje organ administracji. Wniosek strony nie inicjuje takiego postępowania, a zatem brak wszczęcia postępowania z urzędu nie stanowi bezczynności organu.
Czy wniosek strony o kontrolę robót budowlanych, które mogą naruszać bezpieczeństwo, może być traktowany jako skuteczne żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie w danej sprawie może być wszczęte tylko z urzędu, wniosek strony o kontrolę nie inicjuje postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Przepisy prawa materialnego (np. Prawo budowlane) przesądzają o tym, czy postępowanie administracyjne może być prowadzone na wniosek strony (zasada skargowości), czy też z urzędu (zasada oficjalności). W przypadku zasady oficjalności, wniosek strony stanowi jedynie źródło informacji dla organu o możliwości podjęcia działań z urzędu, ale nie wszczyna postępowania.
Przepisy (21)
Główne
u.p.b. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 53a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 182
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 229 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 83 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz 259
Dz.U. 2023 poz 682
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie naruszeń prawa budowlanego, w tym dotyczących stanu technicznego obiektu, może być wszczęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek strony. • W przypadku, gdy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu, wniosek strony nie inicjuje postępowania administracyjnego, a tym samym brak wszczęcia postępowania nie stanowi bezczynności organu. • Czynności kontrolne organu nie inicjują automatycznie postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 29 listopada 2021r. informującym, że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. • Postępowanie w sprawie naruszeń prawa budowlanego, którego domaga się skarżący, może być wszczęte jedynie z urzędu, o czym stanowi art. 53a ust. ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. • Właściwy organ samodzielnie rozstrzyga o konieczności wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. • Złożony w takim przypadku wniosek strony, chociażby powołującej się na swój interes prawny, nie może stanowić prawnie skutecznej inicjatywy wszczęcia takiego postępowania, z uwagi na brak podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania. • Dopóki nie zostanie skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne, nie można organowi przypisać bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Skład orzekający
Bogusław Jażdżyk
przewodniczący
Marzenna Glabas
członek
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście postępowań wszczynanych z urzędu, zwłaszcza w prawie budowlanym. Wyjaśnienie relacji między wnioskiem strony a obowiązkiem wszczęcia postępowania z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu. Nie dotyczy spraw, gdzie obowiązuje zasada skargowości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą bezczynności organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego. Pokazuje, jak ważne jest zrozumienie zasad wszczynania postępowań.
“Czy organ milczy, bo nie chce, czy bo nie musi? Sąd wyjaśnia, kiedy brak reakcji nie jest bezczynnością.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.