II SAB/OL 66/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-09-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprawo administracyjnepozwolenie na brońpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneskarga na bezczynnośćpolicjazawieszenie postępowania

WSA w Olsztynie umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mimo opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku o zawieszenie postępowania.

Skarga została wniesiona na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd uznał, że mimo opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku, które nastąpiło po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę A.S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania, który miał być rozpatrzony do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Sąd stwierdził, że organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek skarżącego nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, a postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania zostało wydane dopiero po wniesieniu skargi do sądu. Jednakże, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy organ załatwił sprawę po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Ponadto, sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oceniając opóźnienie jako wynik braku zdecydowania organu, a nie złej woli. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek skarżącego nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, a postanowienie zostało wydane dopiero po wniesieniu skargi.

Uzasadnienie

Organ nie rozpatrzył wniosku o zawieszenie postępowania w terminie ustawowym, a postanowienie zostało wydane po wniesieniu skargi na bezczynność. Mimo to, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, ponieważ sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje bezczynność i przewlekłość postępowania oraz prawo do ponaglenia.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje skutki uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zawiadomienia o przyczynach zwłoki i wyznaczenia nowego terminu.

k.p.a. art. 33 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych, w tym pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje umorzenie postępowania w przypadku, gdy organ załatwi sprawę po wniesieniu skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 200

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 205 § § 2

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania w terminie ustawowym. Postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania zostało wydane po wniesieniu skargi na bezczynność.

Odrzucone argumenty

Organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa organ pozostawał w bezczynności postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Glabas

sędzia

Piotr Chybicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi na bezczynność, w szczególności umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ załatwi sprawę po wniesieniu skargi, oraz ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie organ załatwił sprawę po wniesieniu skargi. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i skargi na bezczynność organu, co jest istotne dla prawników procesowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących bezczynności i jej konsekwencji.

Bezczynność organu: kiedy skarga do sądu nie kończy sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ol 66/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Glabas
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1 a, art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie na rzecz A. S. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej jako: "organ", "Komendant") pismem z 2 lutego 2024 r. zawiadomił A.S. (dalej jako: strona", "skarżący") o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.
Wnioskiem w formie dokumentu elektronicznego, w dniu 18 lutego 2024 r. radca prawny P.B. powołując się na posiadane pełnomocnictwo załączone do wniosku, złożył w imieniu strony wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym w jego ocenie jest kwestia rozpatrzenia kasacji od [...] wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt [...]. Do wniosku załączona została kopia pełnomocnictwa. Podpis dokumentu został prawidłowo zweryfikowany, karta 22 akt adm.
Pismem z 28 lutego 2024 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z pytaniem, czy w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w sygn. akt [...] z dnia 30 listopada 2022 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt [...] strona wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
W dniu 5 marca 2024 r. do organu wpłynęło potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, zaś kolejnymi postanowieniami z dnia 6 marca 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi 07.03.2024 r.) oraz 8 kwietnia 2024 r. Komendant wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, odpowiednio do 8 kwietnia 2024 r. i 8 maja 2024 r.
W dniu 9 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęła odpowiedź Sądu Rejonowego
w [...] z 2 kwietnia 2024 r., informująca, że w kasacji do Sądu Najwyższego obrońca zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kary.
Pismem z 23 kwietnia 2024 r. organ wezwał pełnomocnika strony do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Przesyłkę doręczono za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 29 kwietnia 2024 r., karta 26 akt adm.
Pismem z 24 kwietnia 2024 r., przesłanym drogą elektroniczną, pełnomocnik strony wyjaśnił, że pisma organu nie są kierowane do właściwego adresata. Doprecyzował, że pismo z 2 kwietnia 2024 r. zawiera błędną informację, bowiem obrońca nie złożył wniosku o wstrzymanie wykonania kary, lecz wniosek o wstrzymanie wykonani orzeczenia SO w [...]. Zawnioskował o wystąpienie do Sądu Okręgowego w [...] o udzielenie wyjaśnień w tym zakresie, czy został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, jak też wskazał że wniosek obecny stanowi ponaglenie w rozumieniu art. 37 kpa na przewlekłe prowadzenie postepowania w zakresie wniosku o zawieszenie postępowania.
W dniu 6 maja 204 r. wystosowano do pełnomocnika strony pismo informujące, że do czasu przesłania oryginału pełnomocnictwa dalsza korespondencja będzie kierowana do samej strony postepowania. Natomiast wszelkie wnioski kierowane do organu będą rozpatrzone po usunięciu braków formalnych związanych z wymaganym pełnomocnictwem. Korespondencję doręczono w dniu 13 maja 2024 r.
W dniu 16 maja 2024 r. do organu wpłynął oryginał pełnomocnictwa strony i tego samego dnia wydano postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
W dniu 27 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego, drogą elektroniczną ePUAP, złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską do celów łowieckich z uwagi na zagadnienie wstępne w postaci rozpoznania wniosku przez Sąd Najwyższy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Podał, że do dnia sporządzenia skargi organ nie przesłał mu ani samej stronie "decyzji" w przedmiotowej sprawie. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania aktu oraz zasądzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi oraz przeprowadzenie rozprawy. Wskazał, że wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi strony 7 czerwca 2024 r. Powołał się też na, wydane w odpowiedzi na złożone przez stronę ponaglenie, postanowienie Komendanta Głównego Policji z 31 maja 2024 r., stwierdzające, że Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wyjaśniono, że wskazanie przez pełnomocnika linku do sprawy w Sądzie Najwyższym, gdzie zapadnie decyzja w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia nie jest orzeczeniem pozbawiającym prawomocności wyroku, a tym samym brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na zagadnienie wstępne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przedmiotową sprawę Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a." W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepis sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie skarżący zarzuca Komendantowi Wojewódzkiemu Policji bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o zawieszenie postepowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską z uwagi na zagadnienie wstępne w postaci rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Rozpoznając zasadność tak skonstruowanej skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, że co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Odnosząc się więc do wymogów formalnych wniesionej skargi umożliwiających jej merytoryczną ocenę, Sąd uznał, że zostały one spełnione, tj. skarżący poprzedził wniesienie tej skargi złożeniem ponaglenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572). Zgodnie z treścią tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie służy ponaglenie (§ 1) wnoszone do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie (§ 3).
Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1659/18 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http:// orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że skarga może zostać wniesiona po wniesieniu ponaglenia, przy czym obowiązek sądu do rozpoznania skargi na bezczynność lub przewlekłość nie jest uzależniony od wydania przez organ wyższego stopnia postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia ani dochowania terminu załatwienia sprawy wynikającego z tego postanowienia albo terminu wskazanego przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy wskazanego w zawiadomieniu o niemożliwości dotrzymania ustawowego terminu załatwienia sprawy. Nadto wyjaśnić pozostaje, że skoro sposób rozpatrzenia ponaglenia nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to w konsekwencji należy przyjąć, że także oczekiwanie na wypowiedzenie się co do zasadności ponaglenia nie może być warunkiem dopuszczalności skargi w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dn. 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 3092/19, dostępny w CBOSA).
W rzeczonej sprawie skarżący 24 kwietnia 2024 r. wystąpił z ponagleniem na bezczynności Komendanta w rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania, zaś Komendant Główny Policji postanowieniem z 31 maja 2024 r. stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postepowania, zatem wyczerpana została przesłanka warunkująca skuteczność skargi do sądu na bezczynność tego organu skierowana w dniu 27 maja 2024 r.
Przystępując do rozpoznania skargi wskazać pozostaje, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej przy rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne także jest, że zainicjowana skargą kontrola sądowa dokonywana jest na dzień jej wniesienia. W konsekwencji, sąd bada zachowanie organu (bezczynność) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi, chociaż uwzględnia także okoliczności, które mają miejsce po dacie wniesionej skardze, jeśli dotyczą one podjęcia aktu co do którego zgłoszono skargę na bezczynność organu.
W aktualnym stanie prawnym bezczynność i przewlekłość postępowania organu zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 k.p.a. Z definicji tych wynika, że są to dwa stany zaniechania organu w wyniku których konkretna sprawa indywidulana nie zostaje załatwiona w terminie. Bezczynność zachodzi, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Bezczynność to brak aktywności organu w danej sprawie, w tym również, gdy nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.
Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, dostępny w CBOSA).
Aby ocenić, czy organ administracji dopuścił się bezczynności, należy dokonać analizy przepisów regulujących kwestie terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Wynika z nich, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Organ administracji powinien prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako wskazówkę, by określone w nim terminy załatwienia sprawy traktować jako terminy maksymalne. Należy też mieć na uwadze, że wobec zróżnicowania przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy ze względu na stopień jej skomplikowania, nie każde ich przekroczenie przez organ oznacza, że pozostaje on w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Przy czym nie ulega wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko. (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17, dostępne w CBOSA).
W rzeczonej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że skarżący złożył w dn. 18 lutego 2024 r. przez ePUAP wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym w ocenie strony pozostaje rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie przez Sąd Najwyższy wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpatrzenia kasacji przez SN. Wniosek ten posiadał załącznik stanowiący pełnomocnictwo skarżącego do działania dla ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Z analizy przebiegu postępowania wynika, że organ 28 lutego 2024 r. wystąpił do SR w [...] o przedstawienie informacji, czy w związku ze złożoną kasacją wystąpiono o wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia w przedmiotowej sprawie. W dniu 5 marca 2024 r. do organu wpłynęło potwierdzenie uiszczenia opłaty kancelaryjnej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r. Komendant poinformował pełnomocnika skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania do dnia 8 kwietnia 2024 r. przesyłając powyższą informację na adres pełnomocnika (karta 14 akt adm.). Wyjaśniono, że powodem przedłużenia postępowania jest fakt oczekiwania na informację z Sądu Rejonowego w [...]. Zatem w tym zakresie organowi nie można zarzucić bezczynności bowiem wyznaczenie nowego terminu było umotywowane oczekiwaniem na stanowisko innego podmiotu. Jedynie na marginesie wskazać pozostaje, że do chwili podejmowania tego rozstrzygnięcia organ nie miał żadnych wątpliwości co do nadesłanego pełnomocnictwa w tej sprawie, bowiem nie zażądano jego uwierzytelnienia czy też nadesłania w innej formie, skoro przesłany załącznik do wniosku z 28 lutego 2024 r. nie był podpisany podpisem zaufanym. Kolejnym postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego, wskazano nowy termin załatwienia sprawy do dnia 8 maja 2024 r. uzasadniając to dalszym oczekiwaniem na stanowisko SR w [...]. Następnie pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi 29 kwietnia 2024 r. - karta 26 akt adm., poinformowano pełnomocnika, że we wniosku przesłanym w dniu 20 lutego 2024 r. znajduje się kopia udzielonego pełnomocnictwa, wobec czego na podstawie art. 33 § 3 k.p.a. wezwano do dołączenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa.
W dniu 24 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego drogą elektroniczną ePUAP złożył ponaglenie na bezczynność Komendanta w rozpoznaniu wniosku o zawieszenie postępowania.
Z przekazanych akt sprawy wynika, że Komendant postanowieniem z dn. 16.05.2024 r. odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich doręczając to rozstrzygnięcie pełnomocnikowi strony w dniu 7 czerwca 2024 r., nadanie przesyłki zaś nastąpiło w dniu 6 czerwca 2024 r. (karta 102 akt adm.).
Skarga w rzeczonej sprawie wniesiona została do Sądu w dniu 27 maja 2024 r.
Przedstawiony przebieg czynności postępowania - nie sporny pomiędzy stronami - wskazuje, że wniesiona skarga jest zasadna. Sąd dostrzega, że co prawda w dniu 16 maja 2024 r. organ wydał postanowienie w przedmiotowej sprawie odmawiając skarżącemu zawieszenia postępowania w sprawie, jednak na dzień wniesienia skargi, tj. 27 maja 2024 r. postanowienie to nie zostało doręczone skarżącemu.
W sytuacji więc, gdy skarżącemu nie doręczono rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku tamującego prowadzone postępowanie ma on prawo podjęcia środków prawnych zwalczania bezczynności organu. Stanowisko to odpowiada wykładni przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. według której, celem dyspozycji wynikającej z tego przepisu powinno być takie ukierunkowanie działania organów administracji publicznej aby strona nie była pozbawiona, bez własnej winy, narzędzi prawnych do zwalczania bezczynności (por. NSA w wyroku z dn. 24 lutego 2021 r. sygn. II OSK 1845/20, z dn.12 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 675/16, CBOSA).
Analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie wskazuje, że zachowanie organu w kontrolowanym okresie oceniane z punktu widzenia powołanych wcześniej przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności norm dotyczących definicji bezczynności i terminów załatwiania spraw, spełniało przesłanki bezczynności. W świetle ogólnej regulacji wynikającej z art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania po otrzymaniu informacji z Sądu Rejonowego w [...] z dn. 2 kwietnia 2024 r., wpływ do organu 9 kwietnia 2024 r., powinien być rozpatrzony niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca, czyli do dnia 9 maja 2023 r., natomiast ewentualne braki w zakresie złożonego pełnomocnictwa winny być zauważone niezwłocznie po jego złożeniu przy wniosku z 18 lutego 2024 r. Jednak organ z obowiązku tego się nie wywiązał i dopiero po upływie dwóch miesięcy ( w dniu 7 czerwca 2024 r.) przesłał rozstrzygnięcie w sprawie, postanowienie z 16 maja 2024 r. Powyższa sprawa nie mogła zostać uznana za szczególnie skomplikowaną, skoro po informacji z Sądu Rejonowego w [...] organ powinien podjąć stosowne rozstrzygnięcia, tymczasem dopiero wówczas, pismem z 23 kwietnia 2024 r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 29 kwietnia 2024 r., zażądano nadesłania oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu. Organ pozostawał zatem w bezczynności gdyż, sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a., zaś w tym zakresie pozostawał w bezczynności.
W świetle przedstawionych okoliczności Sąd stwierdził, że zachowanie organu spełnia przesłanki bezczynności, gdyż sprawa nie została załatwiona w terminie ustawowym. Sytuacja procesowa w tej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu w dn. 7 czerwca 2024 r. doręczono wydane postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania z 16 maja 2024 r. rozpoznając wniosek skarżącego z 18 lutego 2024 r. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego, to postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec późniejszego rozpoznania wniosku i wydania postanowienia przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, dostępny w CBOSA). Wobec powyższego w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku, Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć pozostaje, że organ wydał, wprawdzie po dwóch miesiącach, postanowienie rozpoznające wniosek skarżącego, co nie może być oceniane jako przejaw złej woli organu, wbrew stanowisku skarżącego, lecz jako przejaw braku zdecydowania co do dalszego toku prowadzonego postępowania.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt III sentencji wyroku stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie (480 zł) radcy prawnego, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI