II SAB/Ol 6/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2026-02-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejprawo administracyjneskarżącyorgan administracjidokumentacjaspór cywilnynadużycie prawa

WSA w Olsztynie zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Spółka R. sp. z o.o. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie w sprawie udostępnienia dokumentacji dotyczącej modernizacji budynku. Organ odmówił udostępnienia, uznając wniosek za nadużycie prawa w związku z toczącym się sporem cywilnym. Sąd uznał, że organ powinien był wydać decyzję odmowną, a nie pismo, i zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Spółka R. sp. z o.o. zwróciła się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie o udostępnienie dokumentacji związanej z modernizacją budynku administracyjno-biurowego. Organ odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, ponieważ informacje te miały służyć celom prywatnym w toczącym się sporze cywilnym między stronami. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że organ, odmawiając udostępnienia informacji publicznej z powodu domniemanego nadużycia prawa, powinien był wydać decyzję administracyjną, a nie jedynie pismo informujące o odmowie. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym sąd orzekł o niewymierzeniu grzywny i nieprzyznaniu sumy pieniężnej, a zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet w przypadku uznania wniosku za nadużycie prawa.

Uzasadnienie

Przepis art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, niezależnie od podstawy odmowy, w tym nadużycia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli uzna wniosek za nadużycie prawa.

Odrzucone argumenty

Organ nie musi wydawać decyzji administracyjnej w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej, wystarczy pismo.

Godne uwagi sformułowania

nadużycie prawa do informacji publicznej bezczynność organu rażące naruszenie prawa decyzja administracyjna

Skład orzekający

Beata Jezielska

sędzia

Ewa Osipuk

sędzia sprawozdawca

Tadeusz Lipiński

sędzia przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymóg wydania decyzji administracyjnej przez organ w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, nawet przy podejrzeniu nadużycia prawa przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych związanych z dostępem do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa dostępu do informacji publicznej – procedury odmowy udostępnienia informacji i konsekwencji błędnego jej zastosowania przez organ.

Organ odmówił udostępnienia informacji, ale sąd uznał, że zrobił to w niewłaściwy sposób!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ol 6/26 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 5, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w G. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. orzeka o nieprzyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej; V. zasądza od Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie na rzecz strony skarżącej R. Sp. z o. o. w G. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 31 października 2025 r., R. Sp. z o.o. w G. (dalej jako: "Spółka", "skarżąca"), powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września
2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."), zwróciła się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie (dalej jako: "organ", "ZDW") o udostępnienie pełnej dokumentacji za okres 2020-2025, związanej ze zleceniem firmie Przedsiębiorstwo Budowlane P. z siedzibą w T. oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w O., wykonania robót budowlanych w zakresie modernizacji budynku administracyjno-biurowego, zlokalizowanego przy ul. P. w O., należącego do organu, w tym dokumentacji projektowej, przetargowej i innej, na podstawie której został wyłoniony wykonawca, umów, faktur, dokumentacji wykonawczej, odbiorowej, korespondencji prowadzonej między zamawiającym a wykonawcą, analiz, wyliczeń, uzgodnień, itd.
Pismem z 5 grudnia 2025 r., organ poinformował Spółkę, że wnioskowane informacje i dokumenty nie mogą być udostępnione, ponieważ nie służą celom publicznym, tylko wykorzystaniu ich na potrzeby toczącego się procesu, którego skarżąca jest stroną, wobec czego wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Dodał, że dokumentacja związana z zamówieniami publicznymi jest dostępna do pobrania z platformy przetargowej organu, dostępnej w Biuletynie Informacji Publicznej.
Organ wyjaśnił, że skarżąca realizowała na zlecenie ZDW przebudowę klatki schodowej nr 2 w nieruchomości, na którą wskazuje wniosek. Podczas odbioru robót ZDW stwierdził wady wykonanej balustrady i nakazał wykonanie robót poprawkowych, czego Skarżąca nie uczyniła. Wobec tego wykonano ekspertyzę, naprawienie balustrady zlecono innemu podmiotowi, a skarżącej naliczono kary
i zatrzymano pieniądze stanowiące gwarancję należytego wykonania. Spór pomiędzy ZDW a skarżącą jest przedmiotem dwóch toczących się postępowań przed sądem powszechnym. W kontekście ww. toczących się postępowań organ stwierdził, że wnioskowane informacje i dokumenty mają służyć gromadzeniu materiału dowodowego w prowadzonych postępowaniach; nie będą one służyć dobru ogólnemu, tylko zostaną wykorzystane do realizacji własnych interesów.
Organ skonkludował, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie prywatnych potrzeb w postaci uzyskiwania informacji, co prawda publicznych, ale przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby trwających postępowań sądowych, a ustawa ma służyć interesowi publicznemu i uniwersalnemu dobru powszechnemu. Podkreślił, że przedmiotowy wniosek stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej.
W związku z powyższym nie zachodzi konieczność skorzystania z trybu przewidzianego w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., który mówi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w przypadku z art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji.
W przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej decyzja nie jest wydawana.
Pismem z 22 grudnia 2025 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich
w Olsztynie, zarzucając mu naruszenie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie informacji zgodnie z żądanym zakresem w piśmie wnioskodawcy
z 31 października 2025 r.
W oparciu o powyższy zarzut Spółka wniosła o:
1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,
w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6;
4) zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że do dnia jej wniesienia organ nie udzielił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. Przytoczyła definicję informacji publicznej i podkreśliła, że wnioskowane dokumenty stanowią dokumenty urzędowe, które podlegają udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Spółka podniosła, że nie jest zasadne uznanie przez organ, iż wnioskodawca nadużył prawa do informacji publicznej. Co prawda pomiędzy skarżącą a organem toczy się cywilne postępowanie w sprawie o zapłatę. ZDW nie przedstawił stronie dokumentów będących podstawą do żądanych kwot, dlatego Spółka wystąpiła w trybie u.d.i.p. o ich udostępnienie. Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Powołując orzecznictwo skarżąca dodała, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem
o uzyskanie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że
w przypadku nadużycia prawa nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej. Odnosząc się do prowadzonych postępowań stwierdził, że gdyby nie te spory to Spółka w ogóle nie interesowałaby się przedmiotowymi informacjami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym,
w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem stosownej czynności (zob. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, LEX/el.). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, uw. 34 do art. 3). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonej czynności.
Natomiast sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, o czym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona
w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób
i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji
w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują
w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji – niebędących organami władzy publicznej – przepisy art. 16 u.d.i.p.
o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu,
o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 u.d.i.p.).
Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się jej nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę – gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02, niepubl.). Również
w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji
o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Lu 507/02, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nas.gov.pl, CBOSA).
Ostatecznie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W przepisie art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Podkreślić należy, że przedmiotem regulacji zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. są dane obiektywne, fakty, wydarzenia czy wiadomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2149/16, CBOSA). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej
i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Analiza treści art. 6 u.d.i.p. wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy (zob. WSA w Gdańsku z 17 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 97/14, LEX
nr 1534479). Co jednak istotne, prawo do informacji publicznej nie jest prawem nieograniczonym. Ograniczenie tego prawa przewiduje wprost art. 5 u.d.i.p. Natomiast "nawet jeśli żądana informacja zawiera dane chronione ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa to nie oznacza to, że informacja taka traci charakter informacji publicznej. Informacja taka nadal pozostaje informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 u.d.i.p. prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom" (wyrok NSA z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 1040/25, LEX nr 3996464).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich, jako organ jednostki samorządowej dysponującej środkami publicznymi, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Stwierdzić również należy, że co do zasady wniosek strony dotyczy informacji publicznej, ponieważ odnosi się on do sfery majątku publicznego. Zauważyć jednak należy, że organ nie negował tego, że żądana informacja jest informacją publiczną, ani tego że jest on podmiotem zobowiązanym do udzielania takich informacji.
Podstawową kwestią, którą należało ocenić jest więc słuszność stanowiska ZDW, że w przypadku uznania przez organ, iż miało miejsce nadużycie prawa do informacji publicznej nie jest konieczne wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić z niżej wskazanych względów.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który tutejszy Sąd podziela
i przyjmuje jako własny, że z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać
z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12, CBOSA). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. np. wyrok NSA z 5 lutego 2026 r., sygn. akt III OSK 707/25, LEX nr 4020989 czy wyrok NSA z 19 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 1203/25, LEX nr 4014074). Zgodnie bowiem z przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W przepisie tym została zawarta norma określająca formę działania organu, właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Powyższa norma nie wiąże jednak formy decyzji z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wobec tego należy przyjąć, że dotyczy ona wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej informacji. Również judykatura stoi na stanowisku, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej
w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, powinna następować poprzez wydanie decyzji
o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. m.in. wyrok NSA z 12 lipca
2024 r., sygn. akt III OSK 2604/23; wyrok NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 2916/22, CBOSA czy wyżej powołane wyroki z 5 lutego 2026 r. i 19 grudnia 2025 r.).
W świetle powyższych rozważań nie budzi więc wątpliwości, że organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej, powinien to uczynić w formie decyzji administracyjnej, a nie – jak w rozpoznawanej sprawie – pisma, w którym powołuje się na nadużywanie prawa do udostępnienia przedmiotowej informacji.
Zajęcie powyższego stanowiska przez tutejszy Sąd czyni oczywistym to, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądza tego czy treść wniosku może być uznana za nadużycie prawa, ani tego czy żądana informacja powinna zostać udostępniona Spółce zgodnie z wnioskiem, czy np. po anonimizacji pewnych danych, czy też powinna nastąpić odmowa jej udostępnienia poprzez wydanie decyzji administracyjnej z innych przyczyn.
Z tego względu, na podstawie art. 149 § 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z 31 października 2025 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych organowi.
W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego lekceważenia wniosku strony
i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy, gdyż stwierdzona bezczynność spowodowana była brakiem wiedzy organu, co do sposobu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ udzielił bowiem Spółce odpowiedzi na wniosek, odmawiając udzielenia informacji z uwagi na nadużycie prawa, w formie pisma
z 5 grudnia 2025 r. Brak było więc podstaw, by zwłoce organu administracji w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej przypisać charakter rażący.
Te same okoliczności Sąd wziął pod uwagę również przy odmowie wymierzenia grzywny (pkt III wyroku) i odmowie przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (pkt IV wyroku).
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika Spółki, będącego radcą prawnym, i opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w pkt V wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.
z 2026 r. poz. 118).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI