II SAB/Ol 5/16

II SAB/Ol 5/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2016-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1382/16 - Postanowienie NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 149  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 12, art. 35, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w sprawie przywrócenia do służby 1) zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji do zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby T. B. - w terminie 30 dni od zwrotu akt organowi; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Komendanta Powiatowego Policji na rzecz skarżącego kwotę 497 złotych (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że T. B. pismem z dnia 15 grudnia 2015r. wywiódł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w sprawie przywrócenia T. B. do służby na stanowisko równorzędne z zajmowanym w chwili zwolnienia na podstawie rozkazu personalnego z dnia "[...]".
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że rozkazem personalnym z dnia "[...]", Komendant Powiatowy Policji zwolnił skarżącego ze służby. Decyzja ta została zaskarżona do Komendanta Wojewódzkiego Policji, który utrzymał ją w mocy. W konsekwencji pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 23 września 2014 roku, sygn. akt II SA/Ol 728/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 roku skargę kasacyjną organu oddalił.
Skarżący w dniu 8 czerwca 2015 roku złożył Komendantowi Powiatowej Policji oświadczenie o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby. Do chwili jednak złożenia przedmiotowej skargi Komendant Powiatowy Policji nie przywrócił T. B. do służby, ani też nie wydał decyzji o odmowie jego przyjęcia na stanowisko równorzędne z chwilą zwolnienia. Skarżący uznał zatem, że Komendant Powiatowy Policji w sposób rażący narusza terminy wyznaczone do załatwienia sprawy przez kodeks postępowania administracyjnego.
Podkreślono, że wobec braku działania organu T. B. podejmował starania o wyjaśnienie bezczynności Komendanta Powiatowej Policji poprzez złożenie zażalenia z dnia 13 lipca 2015 r., które nie zostało uwzględnione oraz pisma z 18 listopada 2015 r. w odpowiedzi, na które poinformowano skarżącego, że postępowanie sprawdzające zostało zawieszone. Według strony skarżącej Komendant nie miał żadnej podstawy prawnej i faktycznej do podjęcia działania weryfikacyjnego, czy sprawdzającego wobec T. B., który nie jest przecież kandydatem do służby, a policjantem wobec którego decyzja o zwolnieniu go ze służby została uchylona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2015r. Komendant Wojewódzki Policji wydał postanowienie nr "[...]" po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, w którym uznał zażalenie za nieuzasadnione. Powyższe postanowienie skarżący otrzymał w dniu 6 sierpnia 2015 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 7 sierpnia 2008r. Skarga skarżącego została złożona do siedziby organu w dniu 18 grudnia 2015r., a tym samym po upływie terminu do jej wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w rzeczonej sprawie jest zasadna.
Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa, jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie zaś do art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.
Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Na niezałatwienie sprawy w powyższym terminie oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2002 r., II SA/Gd 3920/01, LEX nr 76109, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. T. Woś, Komentarz, Warszawa 2005, s. 87-88).
Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest, zatem wykazanie złożenia przez nią stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub na przewlekłość postępowania nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Strona nie jest też związana 30-dniowym terminem do wniesienia skargi. Dlatego też wniosek organu o odrzucenie skargi nie jest zasadny.
W sprawie skarżący wyczerpał tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem wystąpił ze stosownym zażaleniem do Komendanta Wojewódzkiego Policji, który postanowieniem Nr "[...]" z dnia "[...]" uznał je za nieuzasadnione na podstawie art. 37 oraz art. 123 k.p.a.
Zagadnienie dotyczące terminów załatwiania spraw reguluje również art. 12 k.p.a., zawierający zasadę szybkości postępowania. Zgodnie z tą zasadą ogólną postępowania administracyjnego organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Ustawodawca nałożył także na organ - w myśl art. 36 k.p.a. - obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przy czym organ winien podać przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje, więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 23 września 2014 roku, sygn. akt II SA/Ol 728/14, uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]", którym zwolniono aspiranta T. B. – kontrolera ruchu drogowego Zespołu Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji, ze służby w Policji z dniem 12 marca 2014r. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., w sprawie I OSK 3149/14 Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną organu oddalił.
Akta osobowe T. B. wraz z materiałami postępowania oraz odpisem prawomocnego wyroku z dnia 23 września 2014r. zostały zwrócone Komendantowi Powiatowemu Policji w dniu 3 sierpnia 2015 r. Adnotacja potwierdzająca ten fakt znajduje się w piśmie przewodnim z dnia 28 lipca 2015r. (akta osobowe, k. – 260). Z pisma tego wynika również, że materiały te wpłynęły do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 27 lipca 2015r.
Skarżący zaś w dniu 8 czerwca 2015 roku złożył Komendantowi Powiatowej Policji oświadczenie o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby.
Do dnia rozpoznania skargi organ nie załatwił sprawy skarżącego. Zaznaczyć należy, że w przywołanych wyrokach Sądy nie przesądziły o konieczności przywrócenia do służby skarżącego, zwróciły natomiast uwagę na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Mimo, że upłynęło już ponad pół roku od przekazania akt sprawy właściwemu organowi, nie rozstrzygnął on sprawy skarżącego, pozostając w dalszym ciągu w bezczynności. Podkreślić należy, że nie ma znaczenia przyczyna, z powodu której sprawa strony pozostaje niezałatwiona. Wewnętrzne procedury organu nie mogą zatem mieć negatywnego wpływu na terminowość i szybkość prowadzonych spraw.
W żadnym przypadku takie wewnętrzne instrukcje czy procedury nie mogą usprawiedliwiać łamania ustawowych terminów przewidzianych dla rozstrzygnięcia spraw.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku i zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji do zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby T. B. – w terminie 30 dni od zwrotu akt organowi.
Jednocześnie Sąd stwierdził w pkt 2, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że wydaje się, iż organ był przekonany, że skarga strony podlega odrzuceniu. Poza tym Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu umyślności.
O kosztach orzeczono w pkt 3 stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.