II SAB/Ol 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie zobowiązał Wójta Gminy E. do rozpoznania wniosku K. L. w sprawie przywrócenia stosunków wodnych, oddalając skargę w pozostałym zakresie i zasądzając koszty postępowania.
Skarga K. L. dotyczyła bezczynności Wójta Gminy E. w rozpatrzeniu wniosku z 16 lutego 2024 r. o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na sąsiednich działkach. Sąd stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności od [...] r., naruszając przepisy k.p.a. i prawa wodnego, jednakże uznał, że nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę w pozostałym zakresie oddalono, zobowiązano Wójta do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca i zasądzono koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę K. L. na bezczynność Wójta Gminy E. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na sąsiednich działkach, zgodnie z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Skarżący podnosił, że od 2020 r. Wójt pozostaje bierny w tej sprawie, ignorując jego pisma i wnioski. Sąd uznał skargę za zasadną w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności, stwierdzając, że Wójt dopuścił się bezczynności od [...] r. poprzez niezałatwienie wniosku z 16 lutego 2024 r. w ustawowym terminie. Sąd podkreślił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw i obowiązku zawiadamiania o zwłoce. Niemniej jednak, sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę podjęte przez Wójta czynności wyjaśniające, choć wadliwe prawnie. W związku z tym, skargę w pozostałym zakresie oddalono, a Wójta zobowiązano do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca. Sąd nie przyznał skarżącemu żądanej rekompensaty pieniężnej ani nie zastosował instytucji sygnalizacji o istotnych nieprawidłowościach, uznając brak podstaw prawnych i faktycznych. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, Wójt Gminy dopuścił się bezczynności od [...] r. poprzez niezałatwienie wniosku z 16 lutego 2024 r. w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wniosek z 16 lutego 2024 r. inicjował postępowanie administracyjne, a Wójt nie załatwił sprawy w ciągu miesiąca, nie zawiadamiając strony o zwłoce, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 i § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności i zobowiązuje organ do dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę w pozostałym zakresie, jeśli nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna postępowania administracyjnego.
u.p.w. art. 234 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku zmian stanu wody na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie.
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna postępowania przed sądami administracyjnymi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ działa na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy stoją na straży praworządności, podejmują czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ działa wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 35 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Sprawy powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca (lub dwóch miesięcy w sprawach skomplikowanych).
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólny przepis dotyczący terminów załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i nowy termin.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do wniesienia ponaglenia w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzje w sprawach indywidualnych rozstrzyganych na podstawie przepisów ustawy.
p.p.s.a. art. 52 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie ponaglenia otwiera drogę do sądowej kontroli bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 155 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może poinformować właściwe organy o stwierdzonych istotnych naruszeniach prawa w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
Zaliczenie do niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez stronę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z 16 lutego 2024 r. Wójt naruszył przepisy k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw i obowiązku zawiadomienia o zwłoce.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyznanie skarżącemu żądanej kwoty 30 000 zł rekompensaty za szkody. Zastosowanie instytucji sygnalizacji o istotnych nieprawidłowościach. Zasądzenie kosztów obsługi prawnej w kwocie 1 200 zł.
Godne uwagi sformułowania
z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Występowanie w związku z tym szkoda nie może stać się zatem podstawą żądań w postępowaniu prowadzonym obecnie przed tut. Sądem.
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
przewodniczący
Anna Janowska
członek
Jolanta Strumiłło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji publicznej, w szczególności w kontekście Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Określenie przesłanek stwierdzenia bezczynności oraz oceny jej rażącego charakteru."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego wniosku i stanu faktycznego, a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna. Brak przyznania rekompensaty pieniężnej może ograniczać jej wykorzystanie w sprawach o podobne żądania bez mocniejszego uzasadnienia szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organu administracji i procedurę jego zwalczania przez sądy administracyjne. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem administracyjnym.
“Bezczynność Wójta Gminy: Jak sąd administracyjny zmusił organ do działania w sprawie problemów z wodą?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 37/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-06-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Brzuzy /przewodniczący/ Anna Janowska Jolanta Strumiłło /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Zobowiązano organ do dokonania czynności, w pozostałym zakresie skargę oddalono Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 35, art. 36, art. 37 § 1 pkt 1, art. 61 § 4, art. 104 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2023 poz 1478 art. 234 ust. 3. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na bezczynność Wójta Gminy E. w rozpatrzeniu wniosku z [...] I. stwierdza, że Wójt Gminy E. dopuścił się bezczynności od dnia [...], która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. zobowiązuje Wójta Gminy E. do rozpoznania wniosku K. L. z dnia [...] w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Wójta Gminy E. na rzecz K. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Skarga K. L. (dalej jako strona, wnioskodawca, skarżący) dotyczy bezczynności Wójta Gminy E. (dalej jako Wójt, organ) w rozpatrzeniu wniosku z [...] r. Z załączonego do skargi pisma z [...] r. wynika, że skarżący złożył je w odpowiedzi na wezwanie Wójta w sprawie złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami na nieruchomości gruntowej położonej w gminie E., obręb [...] nr [...]. W treści pisma wnioskodawca nawiązał do rozmowy z pracownikiem Urzędu Gminy E. o problemie podnoszenia sąsiedniego terenu i wskazał, że jego grunty nie zostały zalane jedynie ze względu na małą intensywność opadów. Pismami z 7 stycznia 2021 r., skierowanymi zarówno do Wójta, jak też do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) w E., skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli okolicznych działek stale podwyższanych przywożonym gruzem i ziemią (k. 33, 42 akt sądowych). Pismem z 4 marca 2021 r. zwrócił się w tej samej sprawie do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej jako WIOŚ) w [...] (k. 45). Pismem z 16 lutego 2024 r. skarżący wniósł o wydanie przez Wójta decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na sąsiednich działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] do stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionego gruzu i innych materiałów, które w znaczący sposób podniosły teren tych działek (potwierdzony za zgodność z oryginałem wydruk pisma wniesionego elektronicznie pozostaje w nienumerowanych aktach organu, kopia: k. 55 akt sądowych). W związku z żądaniem strony Wójt przeprowadził 11 kwietnia 2024 r. oględziny, z których sporządzono tego dnia protokół. Następnie skarżący złożył 6 marca 2025 r. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako SKO, Kolegium), podnosząc bezczynność Wójta w załatwieniu sprawy, załatwione postanowieniem Kolegium z 18 kwietnia 2025 r. (k. 109 akt sądowych). Pismem z 20 marca 2025 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność Wójta w zakresie wydania decyzji w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne. Zarzucił rażące naruszenie prawa, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 w związku z art. 61 § 1 i art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.), oraz w zw. z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Podniósł, że od 5 lat jest zbywany przez Wójta, który nie załatwił sprawy. Na tej podstawie wniósł o: 1. zobowiązanie Wójta do formalnego wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji we wskazanej sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie, że Wójt dopuścił się bezczynności, 3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zobowiązanie Wójta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 5. wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, 6. zasądzenie od Wójta na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 30 000 zł tytułem rekompensaty za poniesione szkody wskutek braku rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, trwającej od blisko 5 lat, 7. zasądzenie od organu Wójta na rzecz skarżącego zwrotu wszelkich kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia moich praw, w tym także zwrotu kosztów w kwocie 1 200 zł, poniesionych przeze stronę w związku z udzieloną pomocą prawną. W obszernej skardze podniesiono, że skarżący od maja 2020 r. informuje Wójta oraz pracowników Gminy – pismami, telefoniczne, osobiście – o składowaniu i magazynowaniu odpadów budowlanych i innych nieczystości na sąsiednich działkach, które następnie wykorzystano do znacznego podniesienia terenu na tych gruntach oraz zmiany spływu wód opadowych ze szkodą dla jego działki. Wójt nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w odniesieniu do podwyższania powierzchni sąsiednich działek. Nie wydano żadnej decyzji, a wszystkie pisma strony kierowane do Wójta w tej sprawie, jak też na wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, pomimo ponaglenia do SKO – pozostają bez odpowiedzi. Świadczy to o całkowitej bierności i bezczynności organu, stanowiąc jednocześnie o rażącym naruszeniu prawa ze strony Wójta. Organ ignoruje wszelkie próby uzyskania informacji na temat przyczyn takiego stanu rzeczy. Nigdy nie zrealizował obowiązku zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wyznaczeniem nowego terminu. Jak podał skarżący, po zalaniu jego działki skierował do Wójta także wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, choć już w 2021 r. pozostałe organy administracji publicznej sygnalizowały Wójtowi konieczność wszczęcia tego postępowania przekazując mu wnioski strony. Jednakże od 2020 r. na żadne pismo skarżącego organ nie odpowiedział. Bezczynność Wójta trwa już 5 lat, co stanowi wysoce rażące naruszenie porządku prawnego i uzasadnia wniosek o wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a. Kierowaną do skargę WSA w Olsztynie Wójt nadesłał przy piśmie z 27 marca 2025 r. wraz z aktami sprawy (k. 7-8 i 103 akt sądowych). W piśmie z 16 kwietnia 2025 r. Wójt poinformował m.in., że wskazane pismo z 27 marca 2025 r. stanowi odpowiedź na skargę (k. 29-30). Skarżący w piśmie procesowym z 14 maja 2025 r. podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na jego skargę do Sądu i wniósł o jej doręczenie (k. 123-125). Dołączył ponadto pismo podpisane elektronicznie 27 marca 2025 r. (k. 129-133) na okoliczność, gdyby oprócz pisma z 27 marca 2025 r. organ nie przedstawił innej odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie żądania i argumentacja skarżącego zasługiwały na uwzględnienie. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7, § 2a i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2013 r., II OSK 2142/13; wyrok NSA z 14 marca 2025 r., III OSK 3383/23) powszechnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. W tym zakresie nie jest zatem istotne czy opieszałość organu była przez organ zawiniona, czy też wynikała jedynie z błędnego przekonania co do sposobu załatwienia danej sprawy. Skarga na bezczynność w rozpoznawanej sprawie dotyczy wydania decyzji w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne. Na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), dalej jako u.p.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W sprawie mają wobec tego zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a.", co też nie jest przedmiotem sporu między stronami i nie wymaga przedstawiania dalszej wykładni. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniesionej w niniejszej sprawie skargi Sąd stwierdził, że spełnia ona wymogi formalne, gdyż została poprzedzona ponagleniem wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W świetle art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Wniesienie ponaglenia oznacza, że wyczerpano przewidziane w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia, co otwiera drogę do sądowej kontroli bezczynności organu (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są do załatwiania spraw w następujących terminach: bez zbędnej zwłoki w przypadku spraw, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 1 i 2); nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania w przypadku spraw wymagających postępowania wyjaśniającego (§ 3). Stosownie do treści art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569 i 1002), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1); ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (zob. np. wyrok NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1420/17; wyrok WSA w Białymstoku z 22 września 2005 r., II SAB/Bk 43/05). W zaistniałym stanie faktycznym Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że dopiero wniosek skarżącego z 16 lutego 2024 r. inicjował wszczęcie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wcześniejsze pisma strony kierowane do Wójta z [...] r. i z 7 stycznia 2021 r. nie dawały podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie nakazania przywrócenia stosunków wodnych na sąsiednich działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] do stanu poprzedniego. W pismach tych strona nie domagała się nakazania przywrócenia stosunków wodnych. Żądania dotyczyły złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami i wnioskodawca jedynie nawiązał do rozmowy z pracownikiem Urzędu Gminy E. o problemie podnoszenia sąsiedniego terenu (pismo z [...] r.), jak też przeprowadzenia kontroli okolicznych działek w zakresie ich podwyższania przywożonym gruzem i ziemią (pismo z 7 stycznia 2021 r.). Przy czym żądanie przeprowadzenia kontroli skarżący skierował także do PINB w E. i WIOŚ w Olsztynie odpowiednio pismami z 7 stycznia 2021 r. i z 4 marca 2021 r. Rozpoznając skargę Sąd ma na uwadze, że po otrzymaniu 16 lutego 2024 r. wniosku strony Wójt przeprowadził 11 kwietnia 2024 r. oględziny, z których sporządzono tego dnia protokół. Wystosował wcześniej zawiadomienia 13 i 21 marca 2024 r. o wyznaczeniu terminu wizji lokalnej skierowane do podmiotów "wg rozdzielnika". Z treści zawiadomień wynika, że organ prowadził postępowanie wyjaśniające. Nie wiadomo jednak kogo organ zawiadomił skoro poza sformułowaniem: "wg rozdzielnika" – nie przedstawiono wykazu stron postępowania oraz nie nadesłano w aktach sprawy dowodów doręczenia zawiadomień. Przede wszystkim akta organu nie potwierdzają okoliczności wszczęcia postępowania, na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący, a do czego Wójt jest zobligowany na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie". Nie ma więc podstaw aby uwzględniać oględziny z 11 kwietnia 2024 r. wśród czynności dokonanych przez Wójta przy ustaleniu dopuszczenia się bezczynności przez organ. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że Wójt nie załatwił sprawy w ciągu miesiąca, do czego był zobowiązany na podstawie art. 35 § 3 k.p.a. Termin na załatwienie wniosku z 16 lutego 2024 r. upływał z dniem [...] r. [...]. Organ nie zawiadomił też strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, zgodnie z wymogami art. 36 k.p.a. Wobec tego Wójt dopuścił się bezczynności licząc od [...] r. Organ naruszył w ten sposób: art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa; art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 8 § 1 k.p.a., gdyż winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; art. 12 k.p.a. wobec tego, że nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak też nie załatwił sprawy bez zbędnej zwłoki nie później niż w ciągu miesiąca w myśl art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z art. 104 k.p.a. w powiązaniu z art. 234 ust. 3 u.p.w., o ile nie wystąpią okoliczności skutkujące załatwieniem sprawy w inny sposób wynikający z przepisów prawa. Ponadto naruszono art. 61 § 4 k.p.a., co omówiono już wyżej. Niemniej trudno Wójtowi przypisywać celowość w nieefektywnym prowadzeniu postępowania. Wykonywanie czynności przez wystosowanie zawiadomień i przeprowadzenie oględzin, choć wadliwe prawnie, to jednak skłania do uznania, że organ zareagował na wniosek strony. Okoliczności te przemawiają za uznaniem, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe uzasadnia orzeczenie w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Skargę w pozostałym zakresie należało oddalić wobec omówionego wyżej stwierdzenia, że dopiero wniosek skarżącego z 16 lutego 2024 r. inicjował wszczęcie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Sąd orzekł o tej kwestii w pkt II sentencji wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a. mając również na uwadze, że oczekiwanie strony skarżącej zobowiązania organu do "ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie" wykracza poza normatywnie określony zakres wypowiedzi Sądu w sprawie na bezczynność (przewlekłość) – określony w art. 149 p.p.s.a. Ponadto nie ma podstaw aby przyznać skarżącemu od organu sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec uznania przez Sąd bezczynności Wójta od [...] r. odpadła argumentacja strony, że bezczynność organu trwa od 5 lat, co ma wpływ na załatwienie żądania skarżącego przyznania od organu kwoty 30 000 zł. Fakt stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii wyłącznie fakultatywne działanie sądu bez jednoczesnego doprecyzowania przesłanek w ustawie oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Rozważając możliwość przyznania skarżącemu sumy pieniężnej Sąd miał na względzie, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. np.: wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., II OSK 2197/17; WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r., III SAB/Gl 72/19; WSA we Wrocławiu z 30 stycznia 2018 r., III SAB/Wr 40/17). Wobec tego nie ma podstaw aby uznać, że Wójt celowo unika załatwienia sprawy, jak też, że w wyznaczonym przez Sąd w pkt III sentencji niniejszego wyroku terminie jednego miesiąca nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni ponadto funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi (zob.: wyroki NSA z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17 i z 3 lipca 2018 r., II OSK 2954/17). Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją (tak NSA a wyroku z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3094/19). W tym zakresie skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej z uwzględnieniem jej funkcji kompensacyjnej. Sama podnoszona w skardze zmiana spływu wód opadowych i jej konsekwencje stanowią okoliczności dopiero wymagające oceny Wójta. Występująca w związku z tym szkoda nie może stać się zatem podstawą żądań w postępowaniu prowadzonym obecnie przed tut. Sądem. Zdaniem Sądu w realiach analizowanej sprawy nie ma także podstaw do zastosowania instytucji sygnalizacji o istotnych nieprawidłowościach, o której mowa w art. 155 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Artykuł 155 § 1 p.p.s.a. znajdzie więc zastosowanie, gdy organ dopuści się naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a nie w toku postępowania prowadzonego przed organami administracyjnymi. Dotyczy on zatem wyłącznie dostrzeżonych w związku z rozpoznawaną sprawą istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, które odnoszą się do naruszeń prawa w toku jego stosowania (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 15 lutego 2018 r., II SAB/Wr 77/17). Tym samym nie zostały wypełnione przesłanki wymienione w powołanym wyżej przepisie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w zakresie żądania zasądzenia zwrotu kosztów obsługi prawnej, gdyż z akt sprawy nie wynika aby skarżący był reprezentowany przed Sądem przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze wymienioną w żądaniu kwotę 1 200 zł za usługi prawne Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Sąd w niniejszej sprawie nie ma podstaw do orzekania o zwrocie kosztów usług prawnych poniesionych przez skarżącego poza postępowaniem sądowym. Końcowo, nawiązując do kwestii podniesionych przez skarżącego w piśmie procesowym z 14 maja 2025 r. Sąd wyjaśnia, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do doręczania stronie innej odpowiedzi na skargę niż pismo z 27 marca 2025 r., uznane przez Wójta za odpowiedź na skargę w piśmie z 16 kwietnia 2025 r. (k. 123-125, k. 29-30 akt sądowych). Bez względu na treść pisma organu z 27 marca 2025 r., przedstawione przez skarżącego stanowisko z 27 marca 2025 r. (k. 129-133) również nie wpłynęło w istotny sposób na rozpoznanie sprawy przez Sąd. Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI