II SAB/Łd 179/14

II SAB/Łd 179/14 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1174/15 - Postanowienie NSA z 2016-04-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 782
art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 50 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 30 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 roku przy udziale --- sprawy ze skargi redaktora naczelnego dziennika "A" na bezczynność Zarządu A w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. LS
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 października 2014 r. P. G. – redaktor naczelny dziennika "A" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. dziennikarz dziennika "A" K. M., wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A na podstawie art. 4 ust.1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r Nr 5, poz. 24 ze zm.) o udzielenie informacji dotyczącej ostatniego, przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowowstępujących do Polskiego Związku A, poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić każdy z nich. Skarżący oświadczył, że do dnia dzisiejszego wnioskowana informacja nie została mu udzielona, ani organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie, o których mówi ustawa o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), dalej powoływana jako "u.d.i.p.". Wskazał, że w świetle art. 3a tejże ustawy udostępnianie informacji prasie odbywa się w trybie u.d.i.p. W ocenie redaktora naczelnego dziennika "A" Polski Związek A jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawodawca w art. 34 ustawy Prawo łowieckie przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej. Zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny, dlatego informacja o działalności jego organów, określonych w ustawie, winna być udzielana na wniosek tak prasy, jak i każdego obywatela RP na podstawie przepisów u.d.i.p. Działalność Polskiego Związku A obejmuje m.in. ustalanie wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie na uprawnienia do wykonywania polowania, zaś Związek uwzględnia przy tym poniesione koszty. Skarżący podkreślił, że domaga się wskazania przez organ wysokości poszczególnych kosztów szkolenia i egzaminu uprawniającego do wykonywania polowania, a zatem jego wniosek dotyczy informacji na temat zadań mieszczących się w ramach działalności wykonywanej przez Polski Związek A w imieniu państwa. Redaktor dodał, iż Polski Związek A wydaje państwowe uprawnienia do polowania, które muszą zostać poprzedzone ukończeniem szkolenia i zdaniem egzaminu, organizowanych przez Związek. Informacje w tym zakresie stanowią informacją publiczną. W związku z powyższym Redaktor wniósł o nakazanie udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. w ciągu 14 dni oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. wniósł o jej odrzucenie, wskazując że na obecnym etapie skarga jest przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. Wyjaśnił, że pismem z dnia 26 września 2014 r. [...] Okręgowy Polskiego Związku A w S. zwrócił się do redaktora naczelnego o podanie, czy K. M. - osoba podająca się za dziennikarza "A", która to złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pozostaje w stosunku pracy z redakcją, albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. Jednocześnie K. M. został wezwany do nadesłania stosownego upoważnienia, zaznaczając, że z chwilą jego otrzymania odpowiedź zostanie udzielona. Redakcja nie przesłała jednak odpowiedzi na przedmiotowe pismo. Zarząd wskazał, że w myśl art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe w razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, a to dopiero otwiera termin do wniesienia skargi do sądu. W niniejszej sprawie nie podjęto rozstrzygnięcia o odmowie udzielenia żądanej informacji. Dopiero na żądanie redaktora naczelnego zostałaby sporządzona odmowa z zachowaniem wszelkich wymagań przewidzianych prawem prasowym, która jest zaskarżalna. W ocenie Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A, jeśli pytający powołuje się na ustawę Prawo prasowe, która ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób, to uzyskanie informacji na temat, czy dana osoba należy do tej właśnie kategorii należy traktować jako zagadnienie wstępne wymagające wyjaśnienia. Niczym nieuzasadnione jest bowiem stanowisko, że każdy może żądać dostępu do informacji w trybie prawa prasowego, jeśli tylko posługuje się papierem wyglądającym na firmowy, używając podpisu "redaktor".
Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. redaktor naczelny dziennika "A" P. G. podniósł, że Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. w dniu otrzymania skargi do sądu administracyjnego na bezczynność w udzieleniu informacji nie mógł mieć już wątpliwości, że wniosek z dnia 8 września 2014 r. pochodził od K. M. a tym samym winien rozpatrzyć wniosek w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.". Zakres przedmiotowy skarg na bezczynność wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ostatniej ustawy. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest więc możliwe tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne 2010, s. 70). O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek lub osobę przez tenże podmiot upoważnioną. Ponadto żądana informacja mieć charakter informacji publicznej.
W pierwszej kolejności należy ustalić, czy Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Natomiast stosownie do art. 32 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1226, ze zm.), Polski Związek A jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. Polski Związek A posiada osobowość prawną i działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku A. Stosownie do art. 34 ustawy Prawo łowieckie do zadań Polskiego Związku A należy m.in. prowadzenie gospodarki łowieckiej, współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących, organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelnictwa myśliwskiego, realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Polski Związek A ma także zagwarantowane ustawowo prawo wyrażanie opinii do projektów aktów prawnych przygotowywanych przez ministra właściwego do spraw środowiska w określonych sprawach. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że ustawodawca przekazał zrzeszeniu, jakim jest Polski Związek A, na podstawie art. 34 ustawy Prawo łowieckie, do realizacji niektóre zadania z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji Polski Związek A jako podmiot wykonujący zadania publiczne jest objęty regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Podkreślić należy, że zadania z zakresu administracji publicznej Związek realizuje również przez swoje organy wymienione art. 32 a ustawy Prawo łowieckie oraz w Statucie Polskiego Związku A, stanowiącym załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku A z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku A. W świetle § 98 przedmiotowego Statutu zarządy okręgowe są organami Polskiego Związku A, co oznacza, że są również zobowiązane do udzielania informacji publicznych i ich bezczynność w tym zakresie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.
Następną kwestią wymagającą rozważenia jest okoliczność, czy skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Sąd rozpoznając skargę z urzędu bada, czy została ona wniesiona przed podmiot posiadający interes prawny. Jednakże ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje zwolnienie od wymogu wykazania interesu prawnego. Stosownie bowiem do treści art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Powyższe oznacza, że zbadanie interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a w sprawach ze skarg na bezczynność oznacza jedynie konieczność ustalenia, czy skarżący jest tym podmiotem, który złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony przez K. M. na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, w świetle których dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji o działalności przedsiębiorców i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że art. 3a Prawa prasowego stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zatem osoba, która w celach dziennikarskich żąda udostępnienia informacji publicznej ma takie same prawa, jak każda inna osoba występująca z takim żądaniem do podmiotu zobowiązanego do udzielania takich informacji (por. wyrok WSA: w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 159/14, LEX nr 1500436; w Lublinie z dnia 23 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 372/12, LEX nr 1234349).
Wskazać należy, że K. M., występując z wnioskiem o udostepnienie informacji publicznej nie udokumentował w żaden sposób uprawnienia do występowania imieniu dziennika "A". Zasada określona w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. mówiąca, iż każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej nie oznacza, że osoba zgłaszająca żądanie nie musi wykazywać upoważnienia do działania w imieniu innego podmiotu.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Zatem słusznie Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A w S. pismem z dnia 11 września 2014 r. wezwał do wykazania, iż osoba która złożyła przedmiotowy wniosek jest dziennikarzem dziennika "A". W tym miejscu podkreślić należy, że redakcja dziennika "A" nie udzieliła odpowiedzi w tym zakresie.
Z uwagi na powyższe nie jest możliwe przyjęcie, iż wniosek o udostępnienie informacji został złożony przez redakcję dziennika "A" i reprezentującego ją redaktora naczelnego P. G. Nie jest bowiem zasadne uznanie, iż samo powołanie się na status dziennikarza oznacza, że osoba taka działa w imieniu danej redakcji. Status dziennikarza winien być wyraźnie wykazany przy dokonywaniu czynności na rzecz redakcji, nie jest wystarczające domniemanie w tym zakresie.
Z kolei, jeśliby przyjąć, że wniosek z dnia 8 września 2014 r. pochodzi od K. M. jako osoby prywatnej, wykonującej zawód dziennikarza, prawo do wniesienia skargi na bezczynność przysługiwałoby wyłącznie K. M. W takim przypadku składający wniosek winien oświadczyć, iż nie działa z upoważnienia redaktora naczelnego dziennika "A" i we własnym imieniu winien złożyć skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że redaktor naczelny P. G. nie występował do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku A w S. o udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nie posiadał uprawnienia do wystąpienia ze skargą na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2014 r., co obligowało do oddalenia skargi. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane we wcześniejszych wyrokach tutejszego Sądu zapadłych w analogicznym stanie faktycznym, w tym m.in. w wyroku z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 159/14, z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 161/14, z dnia 29 stycznia 2015 r. o sygn. akt II SAB/Łd 178/14, dostępne w CBOSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.
Końcowo zauważyć trzeba, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje stanowisko zawarte w piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2014 r., w którym strona skarżąca stwierdziła, iż od dnia otrzymania skargi redaktora naczelnego dziennika "A" na bezczynność w udzieleniu informacji Zarząd Okręgowy Polskiego Związku A winien zyskać pewność, iż K. M. jest dziennikarzem redakcji dziennika "A" . Z tego względu w ocenie strony skarżącej podmiot zobowiązany winien udzielić tejże informacji w terminie 14 dni. Sąd podkreśla, że wniosek o udzielenie informacji pochodził od K. M., zaś skarga od P. G. W tej sytuacji w żadnym razie nie można uznać, że skarga zawierała upoważnienie dla dziennikarza w zakresie złożenia wniosku czy też sama zainicjowała nową sprawę z zakresu dostępu do informacji publicznej, którą sąd byłby władny rozstrzygnąć.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
A. P.