II SAB/Ol 30/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Starostę L. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji o środowisku, uznając, że żądane dokumenty (wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów i korespondencja) mają taki charakter.
Skarżąca K. K. wniosła skargę na bezczynność Starosty L. w udostępnieniu informacji o środowisku, dotyczącej wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów przez spółkę A i korespondencji z tym związanej. Organ uznał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji o środowisku. Sąd administracyjny uznał jednak, że wnioskowane informacje, w tym zezwolenie na zbieranie odpadów i korespondencja, dotyczą emisji i działań wpływających na środowisko, a zatem podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W konsekwencji Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na bezczynność Starosty L. w udostępnieniu informacji o środowisku. Skarżąca wniosła o udostępnienie kopii wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów przez spółkę A oraz wszelkiej korespondencji między spółką a Starostą w tej sprawie, powołując się na ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku. Organ uznał, że żądane dokumenty nie są informacją o środowisku, lecz indywidualną sprawą w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła ponaglenie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i Konstytucji RP. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że żądane dokumenty, w tym wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów i korespondencja, mają charakter informacji o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ dotyczą emisji, zanieczyszczeń oraz środków administracyjnych wpływających na środowisko. Sąd podkreślił, że prawo do informacji o środowisku jest gwarantowane konstytucyjnie i ma szeroki zakres. W związku z tym, że organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej, Sąd stwierdził bezczynność organu. Na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał Starostę L. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd ocenił, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ przedstawił swoje stanowisko i nie wykazał złej woli. Na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o udostępnienie kopii wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów oraz korespondencji z nim związanej stanowi informację o środowisku, ponieważ dotyczy emisji, zanieczyszczeń oraz środków administracyjnych wpływających na środowisko.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądane dokumenty dotyczą działań wpływających na środowisko i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, interpretując szeroko pojęcie informacji o środowisku, również w świetle art. 74 ust. 3 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (18)
Główne
u.o.i.ś. art. 4
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą.
u.o.i.ś. art. 8 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych.
u.o.i.ś. art. 9 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Udostępnieniu podlegają informacje dotyczące stanu elementów środowiska, emisji, środków i działań dotyczących środowiska, raportów, analiz gospodarczych oraz stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi w zakresie oddziaływania na środowisko.
u.o.i.ś. art. 15 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Udostępnienie informacji następuje poprzez udzielenie informacji jako czynności o charakterze materialno-technicznym.
u.o.i.ś. art. 16 § ust. 1 i 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Okoliczności uzasadniające odmowę udostępnienia informacji o środowisku.
u.o.i.ś. art. 20 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Odmowa udostępnienia informacji o środowisku następuje w drodze decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 74 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
k.p.a. art. 37
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku.
P.o.ś. art. 3 § pkt 39
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Definicja środowiska jako ogółu elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek skarżącej dotyczy informacji o środowisku w rozumieniu ustawy, a organ dopuścił się bezczynności. Prawo do informacji o środowisku jest gwarantowane konstytucyjnie i ma szeroki zakres.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że żądane dokumenty nie stanowią informacji o środowisku, lecz indywidualną sprawę w rozumieniu k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Istota sporu zatem w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do oceny czy wniosek skarżącej stanowi informację o środowisku, którą organ winien udostępnić, a w konsekwencji czy organ pozostaje w bezczynności. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w ww. przepisie wskazana. Wniosek o zmianę pozwolenia na zbieranie odpadów w swojej treści zawiera informacje dotyczące działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko (...), a zatem powinien być zakwalifikowany jako "zawierający informacje o środowisku".
Skład orzekający
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Marzenna Glabas
przewodniczący
Piotr Chybicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'informacja o środowisku' w kontekście wniosków o udostępnienie dokumentów związanych z zezwoleniami na zbieranie odpadów oraz ocena bezczynności organu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie dokumentów związanych z zezwoleniem na zbieranie odpadów. Ocena rażącego naruszenia prawa może być indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji o środowisku i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu zapewnienia dostępu do tych informacji, nawet gdy organ próbuje odmówić.
“Czy wniosek o udostępnienie dokumentów dotyczących odpadów to informacja o środowisku? WSA w Olsztynie odpowiada.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ol 30/23 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Marzenna Glabas /przewodniczący/ Piotr Chybicki Symbol z opisem 6133 Informacja o środowisku 658 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1029 art. 4, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty L. w udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie I. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku skarżącej K. K. z dnia [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty L. na rzecz skarżącej K. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 18 lipca 2022 r., powołując się na art. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029, dalej: u.o.i.ś.), K. K. (dalej jako: strona, skarżąca), wystąpiła do Starosty Lidzbarskiego (organ) o udostępnienie kopii wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów przez spółkę A oraz wszelkiej korespondencji pomiędzy spółką a Starostą, dotyczącą przedmiotowego wniosku. We wniosku wskazała, że charakter wnioskowanych informacji jest jawny, bowiem nie podlega utajnieniu w myśl art. 16 u.o.i.ś. W odpowiedzi na powyższy wniosek, przy piśmie z 26 lipca 2022 r., organ stwierdził, że kopia wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów przez spółkę A oraz wszelka korespondencja pomiędzy spółką a Starostą dotycząca przedmiotowego wniosku, nie stanowi informacji o środowisku i jego ochronie w rozumieniu art. 9 u.i.o.ś. Organ uznał, że postępowanie w sprawie zmiany niniejszego zezwolenia jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika pismem z dnia 5 września 2022 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z ponagleniem na niezałatwienie przez organ w ustawowym terminie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. Pismem z 14 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie poinformowało skarżącą, że w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a. Niemniej w razie bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji o środowisku polegającej na nie udostępnieniu tej informacji i nie wydaniu decyzji odmownej, podmiotowi który żądał udzielenia informacji służy wprost skarga do sądu. Pismem z 10 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji o środowisku. Zarzucił organowi naruszenie: - art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że wnioskowana przez skarżącą informacja nie ma charakteru informacji o środowisku i jego ochronie w rozumieniu art. 9 u.i.o.ś.; - art. 14 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez nieudostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie pomimo ustawowego zobowiązania organu do udostępnienia wnioskowanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Wskazując na powyższe wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od wydania orzeczenia, wykonania wniosku z dnia 18 lipca 2022 r., poprzez udostępnienie kopii wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów złożonego przez spółkę oraz wszelkiej korespondencji pomiędzy wskazaną spółką a organem, dotyczącej przedmiotowego wniosku; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Należy zatem wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86;). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Mająca w sprawie zastosowanie ustawa reguluje w sposób kompleksowy dostęp do informacji o środowisku i nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść trzeba do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 u.i.o.ś. odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie następuje w drodze decyzji, co oznacza, że przepisy k.p.a. stosuje się wyłącznie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku. W art. 20 ust. 2 u.i.o.ś. prawodawca wskazał natomiast, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (pkt 1); skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (pkt 2). Powyższe oznacza, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a. (tak też NSA w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1391/16, CBOSA). Z podanych wyżej przyczyn wniesiona skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna, spełniała warunki formalne i tym samym podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie następuje w jeden z następujących sposobów: 1) poprzez udzielenie informacji jako czynności o charakterze materialno-technicznym (art. 15 ust. 1 u.i.o.ś.); 2) jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu organu administracji, organ ten niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku: - przekazuje wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja i powiadamia o tym wnioskodawcę; - zwraca wniosek wnioskodawcy, jeżeli nie można ustalić takiego podmiotu (art. 19 ust. 2 u.i.o.ś.); 3) jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, organ niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, udzielając stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku, w szczególności informuje o możliwości skorzystania z publicznie dostępnych wykazów, o których mowa w art. 21 ust. 1. Uzupełnienie wniosku nie wyłącza możliwości odmowy udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 (art. 19 ust. 3 u.i.o.ś.) 4) w przypadku braku możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie w sposób lub w formie określonych we wniosku, organ powiadamia pisemnie podmiot żądający informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazaniem, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona; jeżeli w terminie 14 dni od dnia otrzymania takiego powiadomienia podmiot żądający informacji nie złoży wniosku w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, organ wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 15 ust. 2 i 3 i art. 20 ust. 1 (art. 19 ust. 2 u.i.o.ś.); 5) jeżeli wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy - wydaje decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (art. 20 ust. 1 (art. 19 ust. 2 u.i.o.ś.). Z akt sprawy wynika, że organ poinformował skarżącą, że informacja, o którą wystąpiła we wniosku nie stanowi informacji o środowisku, gdyż jest sprawą indywidualną w rozumieniu k.p.a. Istota sporu zatem w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do oceny czy wniosek skarżącej stanowi informację o środowisku, którą organ winien udostępnić, a w konsekwencji czy organ pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 4 u.i.o.ś. każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 u.i.o.ś.). Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 u.i.o.ś., udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące: 1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami; 2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1; 3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów; 4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska; 5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3; 6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać: a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3. Art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. zawiera niejako definicję informacji o środowisku, wymieniając rodzaje informacji o środowisku podlegających udostępnieniu. W piśmiennictwie podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104). Jak się wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. (v: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r.; sygn. akt I OSK 3483/18, CBOSA). Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w ww. przepisie wskazana. Ustalając zatem zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy także uwzględnić, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, co potwierdza art. 4 u.o.i.ś., wprowadzając powszechny dostęp do tej informacji. Dodać należy również, że ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska nie zawiera własnej definicji pojęcia "środowiska". Pojęcie to zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 39 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem poprzez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Tak więc "wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka". Ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2158/17, CBOSA). Interpretacja art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. uwzględniająca przedstawione wyżej uwagi, w ocenie Sądu, nie została przez organ dokonana w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowy. Uwzględniając bowiem, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym, przyjąć należało, iż informacje o udostępnienie, których zwracała się skarżąca we wniosku co do zasady mają charakter informacji o środowisku (art. 9 ust. 1 pkt 2 i 6 u.o.i.ś.). Przedmiot wniosku skarżącej dotyczył udostępnienia kopii wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów oraz wszelkiej korespondencji pomiędzy spółką a organem, dotyczącą przedmiotowego wniosku. W tym miejscu należy zauważyć, że zezwolenie na zbieranie odpadów jest decyzją administracyjną, jest to akt publicznoprawny, którego zakres przedmiotowy obejmuje udzielenie uprawnień publicznoprawnych, regulowanych przepisami materialnego prawa administracyjnego, jak i publicznego prawa gospodarczego, mającymi na celu ochronę interesu publicznego, a na gruncie niniejszej sprawy stanowi działanie władzy w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego. Semantycznie zwrot "informacja o środowisku" wskazuje oprócz zakresu znaczeniowego opisanego w art. 9 ust. 1 u.o.i.ś. na informację nakierowaną na środowisko, związaną ze środowiskiem. A skoro skarżąca domagała się udzielenia "informacji o środowisku" oznaczonej na gruncie art. 9 u.o.i.ś., to w ocenie Sądu pozyskanie takiej informacji może odbywać się na podstawie i w trybie u.o.i.ś. Żądane we wniosku dokumenty dotyczą bowiem zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w art. 9 pkt 1 pkt 2 u.o.i.ś. oraz dotyczą środków (środków administracyjnych), o których mowa w art. 9 pkt 1 pkt 3 u.o.i.ś. Wniosek o zmianę pozwolenia na zbieranie odpadów w swojej treści zawiera informacje dotyczące działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko (takie jak przykładowo: informacja na temat odpadów i zanieczyszczeń, opis stosowanej metody zbierania odpadów, opis czynności podejmowanych w ramach monitorowania i kontroli działalności objętej zezwoleniem), a zatem powinien być zakwalifikowany jako "zawierający informacje o środowisku". Przyjęcie, że objęta wnioskiem skarżącej informacja stanowi informację o środowisku oznacza, że organ zobowiązany był do załatwienia przedmiotowego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.o.i.ś. W tych okolicznościach organ zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżącej poprzez ewentualne udzielenie informacji jako czynności o charakterze materialno-technicznym (art. 15 ust. 1 u.o.i.ś.); bądź jeżeli wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.o.i.ś. - wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (art. 20 ust. 1 u.o.i.ś.) lub podjęcie czynności, na które wskazano powyżej. W sytuacji zatem, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do "zareagowania" na złożony wniosek o udostępnienie informacji o środowisku w sposób przewidziany przepisami, wbrew tym przepisom nie udostępnił w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 20 ust. 1 u.o.i.ś., dopuszcza się bezczynności w udostępnieniu informacji o środowisku. Na tle poczynionych uwag, uznać należało, że w przedmiotowej sprawie organ uchybił ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez skarżącą informacji. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a zobowiązano organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2022 r. (punkt I sentencji wyroku). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobowiązany był do dokonania oceny, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej kwestii Sąd przyjął, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. W przedmiotowej sprawie natomiast, choć odmówiono skarżącej udostępnienia informacji o środowisku, to jednak nie zachodzi przypadek oczywistego braku rozpoznania wniosku, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego (kwalifikowanego) naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że organ przesłał skarżącej informację, z jakich przyczyn uznał, że wnioskowane informacje nie mają przymiotu informacji o środowisku. Ponadto, nie można przypisać organowi złej woli i stwierdzić, aby przyczyną bezczynności organu było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji, skoro do bezczynności doszło z uwagi na odmienną ocenę prawną wniosku. Z tych też przyczyn, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt II wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w pkt III wyroku Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI