II SAB/Ol 3/25

II SAB/Ol 3/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Anna Janowska
Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust.1, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par.1, art. 149 par.1a, art. 161 par.1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska Sędzia WSA Przemysław Krzykowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. w udostępnieniu informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. na rzecz skarżącego D. R. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Wnioskiem z 21 maja 2024 r. D. R. (dalej jako: skarżący, strona) zwrócił się do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie wynagrodzenia brutto i netto wszystkich pracowników PWiK spółka z o.o. w O. (dalej: Spółka), członków zarządu oraz członków rady nadzorczej poprzez wskazanie listy imion i nazwisk, za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy.
Decyzją z 3 czerwca 2024 r. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. (dalej jako: organ, prezes PWiK) odmówił udostępnienia informacji publicznej. Po rozpatrzeniu skargi, WSA w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II SA 604/24 uchylił ww. decyzję.
Z uwagi na ignorowanie przez prezesa PWiK wyżej wymienionego wyroku z 8 października 2024 r. skarżący pismem z 31 grudnia 2024 r. wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 21 maja 2024 r.
W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – u.d.i.p.) poprzez uchybienie obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek;
- art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez uchybienie terminom do udostępnienia informacji publicznej;
- art. 54 ust.1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej;
- art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez ignorowanie prawa do informacji i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ pomimo prawomocnego wyroku nadal nie rozpatrzył w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. wniosku z 21 maja 2024 r. Wskazała, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, znajdujących się w jej posiadaniu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, że wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Informacją publiczną są zaś wszelkie informacje o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników, w tym też szczegółowe dane dotyczące wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia konkretnej grupy pracowników.
W związku z powyższym strona wniosła o:
- stwierdzenie, że prezes PWiK dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),
- zobowiązanie prezesa PWiK do wydania mi wnioskowanej informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
-stwierdzenie, iż bezczynność prezesa PWiK miała miejsce z rażącym naruszeniem z uwagi na całkowite zignorowanie prawomocnego wyroku
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 października 2024
r.,
- wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,
- przyznanie na rzecz strony sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,
- zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.
W dniu 22 stycznia 2025 r., Spółka wysłała drogą mailową odpowiedź na żądanie skarżącego, w tym, listę wszystkich pracowników z wykazem stanowisk bez podania imienia i nazwiska. Poinformowała, że pracownicy podpisali oświadczenie o niewyrażaniu zgody na podawanie ich danych osobowych.
W dniu 7 lutego 2025 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o:
1. umorzenie postępowania;
2. rozstrzygnięcie w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności i jej charakteru
3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 §2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Wyjaśnić trzeba, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 §1 p.p.s.a., który stanowi, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 §1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Stosownie zaś do treści art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postepowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z 21 maja 2024 r. na podstawie przepisów u.d.i.p. wniósł o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia brutto i netto wszystkich pracowników PWiK Sp. z o.o. w O., członków zarządu oraz członków rady nadzorczej poprzez wskazanie imion i nazwisk za okres od 1.01.2024 r. do 30.04.2024 r. z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy.
Następnie prezes PWiK wydał decyzję z dnia 3 czerwca 2024 r., w której odmówił skarżącemu udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 21 maja 2024 r. Wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II SA 604/24 WSA w Olsztynie uchylił decyzję z 3 czerwca 2024 r.
Z uwagi na ignorowanie przez prezesa PWiK wyżej wymienionego wyroku z 8 października 2024 r. skarżący złożył skargę, która wpłynęła na biuro podawcze PWiK Sp. z o.o. w dniu 31 grudnia 2024 r.
W dniu 22 stycznia 2025 r., a więc już po wpłynięciu skargi do WSA w Olsztynie, PWiK Sp. z o.o. wysłała drogą mailową odpowiedź na żądanie skarżącego.
W dniu 7 lutego 2025 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o:
4. umorzenie postępowania;
5. rozstrzygnięcie w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności i jej charakteru
6. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przechodząc do oceny zakresu i sposobu wywiązania się przez organ z obowiązku udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, sąd stwierdził, że organ udzielił 22 stycznia 2025 r., w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej 21 maja 2024 r., informacji publicznej, pozostawał zatem wobec tego wniosku w oczywistej bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu (tj. w dniu 02 stycznia 2025 r. - data nadania skargi w placówce pocztowej). Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udostępnił on wnioskowaną informację w dniu 22 stycznia 2025 r. Skarżący po uzyskaniu informacji publicznej sam wystąpił do Sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania pismem z dnia 7 lutego 2025 r.
Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że stosownie do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 przepis art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem pomimo, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z 5 października 2024 r.
Stosownie zaś do obowiązku wynikającego z treści art. 149 §1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność dyrektora PWiK nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W ocenie sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezczynność organu nie przejawia cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205 §1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis przez skarżącego od skargi w kwocie 100 zł.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.