II SAB/Ol 24/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2025-04-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuumowymajątek publicznyochrona danych osobowychprywatnośćsamorząd terytorialnykontrahentanonimizacja

WSA w Olsztynie zobowiązał Wójta Gminy do udostępnienia części wnioskowanej informacji publicznej (porozumienia w sprawie wycinki drzew), umorzył postępowanie w pozostałej części i zasądził koszty, stwierdzając bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Stowarzyszenie A. zaskarżyło bezczynność Wójta Gminy W. w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej umów na wycinkę drzew i sprzedaży drewna, w tym danych kontrahenta. Sąd uznał, że dane te nie podlegają ochronie prywatności i zobowiązał organ do ich udostępnienia. W pozostałym zakresie, dotyczącym trybu udzielania zamówień i dowodów księgowych, postępowanie umorzono z uwagi na udzielenie odpowiedzi przez organ. Sąd stwierdził bezczynność, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.

Stowarzyszenie A. wniosło skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w udostępnieniu informacji publicznej, w tym umów na wycinkę drzew i sprzedaż drewna, a także danych kontrahenta. Wójt udostępnił porozumienie, ale zanonimizował dane usługobiorcy, powołując się na ochronę prywatności. Stowarzyszenie zarzuciło organowi bezczynność w tej części oraz w zakresie odpowiedzi na pytania dotyczące trybu zamówień publicznych i dowodów księgowych. Sąd administracyjny w Olsztynie uznał, że dane kontrahenta jednostki samorządu terytorialnego, dotyczące majątku publicznego, nie podlegają ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, organ dopuścił się bezczynności, nie udostępniając pełnej treści porozumienia. Sąd zobowiązał Wójta do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni. W pozostałym zakresie, dotyczącym trybu zamówień i dowodów księgowych, postępowanie umorzono, ponieważ organ udzielił odpowiedzi po złożeniu skargi. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, wskazując na błędne przekonanie organu co do konieczności anonimizacji danych. Zasądzono również koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dane te nie podlegają ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ dotyczą one gospodarowania majątkiem publicznym i nie można oczekiwać anonimowości przy korzystaniu z takiego majątku.

Uzasadnienie

Dane kontrahentów jednostek samorządu terytorialnego, związane z majątkiem publicznym, nie podlegają ochronie prywatności w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Prawo do informacji publicznej, jako prawo do kontroli organów władzy publicznej nad zarządzaniem majątkiem publicznym, ma priorytet w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane kontrahenta jednostki samorządu terytorialnego, dotyczące majątku publicznego, nie podlegają ochronie prywatności na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Anonimizacja danych, które nie podlegają ochronie, prowadzi do bezczynności organu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że dane kontrahenta podlegają ochronie prywatności na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Organ podniósł, że działania skarżącego noszą znamiona nadużycia prawa do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

nie można oczekiwać zachowania anonimowości przy korzystaniu z majątku publicznego prawo do informacji publicznej jako prawo obywateli do kontroli organów władzy publicznej koncepcja nadużycia prawa do informacji publicznej musi być stosowana z dużą ostrożnością

Skład orzekający

Anna Janowska

sprawozdawca

Jolanta Strumiłło

członek

Katarzyna Górska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku udostępniania danych kontrahentów jednostek samorządu terytorialnego w ramach informacji publicznej, nawet jeśli dane te dotyczą osób fizycznych, oraz ograniczeń w stosowaniu anonimizacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania umów dotyczących majątku publicznego. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnych okoliczności sprawy i rodzaju danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i konfliktu między prawem do prywatności a interesem publicznym w kontroli wydatkowania środków publicznych. Pokazuje, że nawet dane osobowe kontrahentów mogą być jawne.

Czy dane wykonawcy umowy z gminą są tajemnicą? Sąd wyjaśnia, kiedy anonimizacja jest niedopuszczalna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Ol 24/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska /sprawozdawca/
Jolanta Strumiłło
Katarzyna Górska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. w zakresie bezczynn. organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska (spr.) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Wójta Gminy W. w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Wójta Gminy W. do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej udostępnienia porozumienia w sprawie wycinki drzew - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy W. do załatwienia wniosku skarżącego z [...] w pozostałej części; 3) stwierdza, że Wójt Gminy W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa; 4) zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie A. z siedzibą w W. (dalej jako: "strona", "skarżący", "stowarzyszenie") zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie bezczynność Wójta Gminy W. (dalej jako: "organ", "Wójt Gminy") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wnosząc w skardze o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, strona w jej uzasadnieniu podniosła, że 10 stycznia 2025 r. złożyła za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, polegający na udostępnieniu umów na wycinkę drzew i krzewów oraz sprzedaży drewna zrealizowanych w 2024 r. z działki nr [...] obręb [...], stanowiącej własność Gminy W. (dalej jako: "Gmina"). Ponadto stowarzyszenie wniosło o udzielenie odpowiedzi na pytanie: w jakim trybie w rozumieniu ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz zarządzenia Wójta w sprawie zasad oraz trybu postępowania jednostek organizacyjnych w Gminie w zakresie udzielania zamówień publicznych o wartości nieprzekraczającej kwotę 130.000 zł zostały zawarte ww. umowy wraz z udostępnieniem dokumentacji postępowania o udzielenie tego zamówienia, a ponadto wniosło o udostępnienie dowodów księgowych w rozumieniu ustawy o rachunkowości związanych z realizacją ww. umów.
Organ pismem z 22 stycznia 2025 r. poinformował, że zostało zawarte porozumienie w sprawie wycinki drzew pomiędzy Gminą a usługobiorcą. W załączeniu przekazał dokument oznaczony numerem [...] zatytułowany "Porozumienie w sprawie wycinki drzew". W dokumencie tym jednak utajniono dane usługobiorcy, co - zdaniem strony - sprawia, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia tej części umowy, która odnosi się do danych kontrahenta Gminy. W tym zakresie organ nie wydał także decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."). W ocenie strony, organ w zupełności pominął drugą część wniosku, co sprawia, że w tym zakresie również pozostaje w bezczynności.
Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący wskazał, że dane kontrahentów władzy publicznej nawet w przypadku, gdy są osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, podlegają udostępnieniu, gdyż należy je traktować jako osoby pełniące funkcje publiczne. Przedstawiona argumentacja znajduje uzasadnienie także w orzecznictwie sądów powszechnych, w tym Sądu Najwyższego, który w wyroku z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, wprost wskazał, że: "ujawnienie przez jednostkę samorządu terytorialnego imienia i nazwiska osoby, która zawarła z nią umowę cywilnoprawną, nie narusza prawa do prywatności tej osoby", o którym stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Podniósł, że ustawodawca w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zdecydował się na zhierarchizowanie dwóch prawnie chronionych wartości: prywatności osoby fizycznej oraz wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, dając prawu do ochrony prywatności pierwszeństwo przed prawem dostępu do informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie organ dokonał anonimizacji danych (imienia i nazwiska) strony porozumienia, która to czynność nie pozbawiła dokumentu waloru informacyjnego. Działanie organu było nie tylko prawnie dopuszczalne, ale zasadne i konieczne. Stanowiło realizację obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p. Anonimizacja danych strony porozumienia nie wymagała przy tym wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Odnosząc się do dalszej część skargi podniesiono, że w odpowiedzi na wniosek stowarzyszenia z 10 stycznia 2025 r., pismem z 22 stycznia 2025 r. organ odpowiedział, w jakim trybie zawarte zostało porozumienie (w drodze porozumienia stron). Organ nie wskazał trybu zawarcia umowy w rozumieniu ustawy Prawo, zamówień publicznych i zarządzenia Wójta Gminy, gdyż nie miały one zastosowania, a co za tym idzie, organ nie posiadał też dokumentacji postępowania, które się nie odbyło, ani dowodów księgowych. Co istotne, kolejnym e-mailem z 23 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się z kolejnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentacji związanej z wyłonieniem usługobiorcy i protokołu odbioru usługi. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z 4 lutego 2025 r. W związku z treścią wniosku skarżącego z 23 stycznia 2025 r., złożenie przez niego skargi na bezczynność organu jest całkowicie niezrozumiałe. Skarżący otrzymał bowiem odpowiedź na wnioski z 10 i z 23 stycznia 2025 r., przy czym drugi z tych wniosków był konsekwencją odpowiedzi udzielonej na pierwszy wniosek.
Ponadto wskazując na nadużycie prawa do informacji publicznej, organ podniósł, że w okresie od maja 2024 r. do lutego 2025 r. prezes stowarzyszenia, działając w imieniu stowarzyszenia oraz w imieniu własnym, złożył łącznie 30 wniosków o udostępnienie informacji publicznych, których liczba, częstotliwość i treść, wskazują, że nie mieszczą się one w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej, bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. i obejmuje m.in. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.). Pojęcie majątku publicznego obejmuje wydatkowanie środków publicznych, do których należy zaliczyć środki gminy oraz jednostek organizacyjnych gminy, jak również obejmuje inne formy wydatkowania środków publicznych mające na celu przysporzenie korzyści majątkowych innym podmiotom.
Dla porządku dalszych wywodów w pierwszej kolejności należy wskazać, że bezspornym jest, że Wójt Gminy jest podmiotem, który ustawowo jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz że informacje, których dotyczył wniosek skarżącego stanowią informację publiczną. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadzała się natomiast do rozstrzygnięcia innego zagadnienia, tj., czy informacje dotyczące osoby fizycznej - kontrahenta organu jednostki samorządu terytorialnego (imię, nazwisko), w przypadku żądania ich udostępnienia podlegają ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga na wstępie ustalenia, czy do jego zbadania może dojść w ramach skargi na bezczynność organu, czy też kwestia ta mogłaby być badana jedynie w ramach kontroli decyzji o odmowie udostępnienia żądanych danych wydanej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W tej kwestii w orzecznictwie sądowym można spotkać pogląd, że "kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "przy okazji" udostępnienia informacji publicznej" (wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3149/18; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądowe powołane poniżej). I wprawdzie, stosując powyższe kryterium, które można określić jako kryterium charakteru żądania wniosku (wprost czy "przy okazji"), można by w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać, że w sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna, tym niemniej, jak wskazał NSA w wyroku z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2111/22, względy ekonomiki procesowej przemawiają przeciwko takiemu załatwieniu sprawy. Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie organ zastosował technikę anonimizacji wyłącznie do danych osobowych wykonawcy umowy, którą udostępnił na żądanie skarżącego, to problem prawidłowości tej anonimizacji ze względu na ochronę prywatności mógł być przesądzony w ramach skargi na bezczynność.
Przechodząc zatem do istoty spornego zagadnienia, należy stwierdzić, że informację publiczną definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Charakter taki mają dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy. Treść umów i porozumień wraz z załącznikami, jeżeli dotyczą majątku publicznego stanowią informację publiczną (vide: wyroki NSA: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1741/13, z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 916/12; z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 213/14, z 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14; oraz wyrok SN z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, Nr 5, poz. 67).
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że anonimizacja danych osobowych w dokumentach stanowiących informację publiczną ma na celu ich ochronę jako wchodzących w skład szeroko rozumianego prawa do prywatności i spełnia analogiczną rolę, jak decyzja o odmowie ich udostępnienia. Jednakże informacje o podmiotach (przedsiębiorcach, osobach fizycznych) zawierających umowy z podmiotami publicznymi, m.in. jednostkami samorządu terytorialnego, dotyczące majątku tych podmiotów, nie podlegają ochronie w oparciu o przesłankę prywatności. Przemawia za tym charakter prawa do informacji publicznej jako prawa obywateli do kontroli organów władzy publicznej. Kontrola społeczna dokonywana za pomocą prawa dostępu do informacji publicznej wiąże się przede wszystkim z kontrolą zarządzania majątkiem publicznym. Obywatele godzą się bowiem na ponoszenie ciężarów publicznych, ale w zamian powinni posiadać możliwość rzeczywistej kontroli nad sposobami gospodarowania majątkiem publicznym przez podmioty publiczne, w tym jednostki samorządu terytorialnego.
W praktyce orzeczniczej sądów co do zasady jawność danych osobowych podmiotów będących stronami umów zawieranych z podmiotami publicznymi, korzystających z majątku publicznego, nie jest kwestionowana (por. wyroki NSA z: 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2060/16; 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2317/14; 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2563/14; 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3217/14; 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2153/14; 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 531/14; 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14 oraz I OSK 546/14). Formułuje się bowiem tezę, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, zważywszy, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu podmiot (w tym osoba fizyczna), zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, z którą wiąże się wydatkowanie środków publicznych, nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności.
W związku z powyższym należy uznać, że dane osób (imiona i nazwiska), które zawarły umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, nie podlegają ochronie wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ takie działanie wiąże się bezpośrednio z gospodarowaniem majątkiem publicznym. Osoba zawierająca umowę z podmiotem publicznoprawnym nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia pozostanie anonimowa i zachowa prawo do prywatności. Analogicznie w niniejszej sprawie dane osoby, która zawiera umowę cywilnoprawną z jednostką samorządu terytorialnego na wycinkę drzew w zamian za pozyskane w wyniku tej wycinki drewno, nie podlegają ochronie w oparciu o przesłankę prywatności. Decydując się na zawarcie umowy z podmiotem publicznoprawnym, osoba taka musi liczyć się z tym, że jej imię i nazwisko może być ujawnione właśnie w trybie dostępu do informacji publicznej. Informacja o tym, kto konkretnie wykonuje daną umowę na rzecz Gminy mieści się w pojęciu informacji publicznej, gdyż jest informacją o majątku jednostki samorządu terytorialnego i sposobie jego rozdysponowywania.
Nie jest zatem zasadne stanowisko organu, że dane strony umowy cywilnoprawnej podlegały ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Rację ma organ, że co do zasady prawo do informacji publicznej doznaje ograniczenia ze względu na prywatność, tym niemniej samo już pojęcie "prywatności" pozostaje w oczywistej konfrontacji z pojęciem "majątku publicznego". Nie można bowiem oczekiwać zachowania anonimowości przy korzystaniu z majątku publicznego. Zatem w niniejszej sprawie wyłączenie przez organ danych strony umowy z treści żądanego dokumentu nie nastąpiło z poszanowaniem przepisów u.d.i.p. Anonimizacja byłaby czynnością prawidłową jedynie wtedy, gdyby objęte nią określone dane rzeczywiście nie podlegały ujawnieniu z uwagi na ochronę.
Ponadto na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę argumenty, że działania skarżącego noszą znamiona nadużycia prawa do informacji. Prawo do informacji publicznej stanowi istotny fundament ustroju demokratycznego i jego ograniczenie z powołaniem się na koncepcję nadużycia prawa musi być stosowane z dużą ostrożnością. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący zamierza wykorzystać prawo do informacji publicznej w sposób niezgodny z intencjami ustawodawcy. Zaś organ, wykonując zadania publiczne, musi liczyć się z tym, że będą do niego kierowane wnioski o udostępnienie informacji publicznej i będzie musiał na te wnioski odpowiadać, zgodnie z wymogami określonymi w u.d.i.p. Ponadto, co prawda w przepisach u.d.i.p. nie wprowadzono ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji, a tym samym nie określono granic korzystania z prawa do informacji, co powoduje, że w praktyce może dochodzić do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy i Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych, to jednak powołanie się na koncepcję nadużycia prawa może nastąpić wyjątkowo w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skierowanie w takim przypadku zwykłego pisma do wnioskodawcy nie jest wystarczające.
Według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W niniejszej sprawie organ w powyższym terminie wprawdzie udzielił żądanej informacji, jednakże w sposób nie w pełni realizujący oczekiwania skarżącego wynikające z jego wniosku z 10 stycznia 2025 r. Dokument źródłowy (umowa) przesłana skarżącemu została bowiem pozbawiona danych podmiotu - wykonawcy, z którym Gmina zawarła umowę. Organ nieprawidłowo zastosował normę art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Niezasadnie usuwając dane kontrahenta z umowy i w takim kształcie przedstawiając umowę skarżącemu, wraz z upływem 14-dniowego określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ dopuścił się bezczynności i pozostaje nadal w tej bezczynności. W związku z powyższym, wobec nadal utrzymującej się bezczynności organu, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 1. sentencji wyroku zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w części dotyczącej udostępnienia porozumienia w sprawie wycinki drzew w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Co do zaś pozostałych elementów wniosku skarżącego z 10 stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj. dotyczących udzielenia odpowiedzi, w jakim trybie w rozumieniu ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz zarządzenia Wójta w sprawie zasad oraz trybu postępowania jednostek organizacyjnych w Gminie w zakresie udzielania zamówień publicznych o wartości nieprzekraczającej kwotę 130.000 zł zostały zawarte ww. umowy, wraz z udostępnieniem dokumentacji postępowania o udzielenie tego zamówienia, a ponadto o udostępnienie dowodów księgowych związanych z realizacją ww. umów, rację należy przyznać Wójtowi Gminy, że w ww. zakresie udzielił stosownej odpowiedzi w piśmie z 22 stycznia 2025 r., wskazując, w jakim trybie zawarte zostało porozumienie (w drodze porozumienia stron), a następnie w związku z kolejnym wnioskiem skarżącego z 24 stycznia 2025 r., doprecyzował, że nie dysponuje dokumentami wskazanymi w treści wniosku skarżącego (dokumentacja postępowania o udzielenie zamówienia oraz dowody księgowe). Żądane w tym zakresie informacje zostały udzielone skarżącemu częściowo już po wpłynięciu skargi do organu. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, co też znalazło swój wyraz w pkt 2. sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie można bowiem zobowiązać organu do działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte.
Jednocześnie Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż w części, w jakiej nastąpiło nieudostępnienie informacji organ pozostawał w błędnym przekonaniu co do konieczności anonimizacji danych kontrahenta w świetle obowiązujących przepisów u.d.i.p. Nie było to zatem celowym działaniem i nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p.
Zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI