II SAB/Ol 210/22

II SAB/Ol 210/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Ewa Osipuk
Katarzyna Matczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 929/23 - Wyrok NSA z 2024-11-14
III OSK 923/23 - Wyrok NSA z 2024-06-11
II SA/Kr 835/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-11-29
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku w części; w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. w W. na bezczynność Burmistrza Miasta Bartoszyce w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza Miasta Bartoszyce do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] w zakresie pytania obejmującego sformułowanie: "W jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce, do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.com/UrzadMiasta.bartoszyce/?ref=page internal, została zablokowana możliwość komentowania postów" - w terminie 14 dni; 2) w pozostałym zakresie skargę oddala; 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Burmistrza Miasta Bartoszyce na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 22 czerwca 2022 r. Stowarzyszenie [...] (skarżąca, Stowarzyszenie) za pośrednictwem serwisu ePUAP złożyło wniosek do Burmistrza Miasta Bartoszyce (organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
- imię i nazwisko oraz zakres obowiązków administratora prowadzącego publiczny profil Urzędu Miasta Bartoszyce w serwisie Facebook, do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.eom/UrzadMiasta.bartoszyce/?ref=page_internal.
- imię i nazwisko oraz zajmowane stanowisko autora wpisu (posta) udostępnionego w dniu 3 czerwca 2022 roku, o godzinie 14:59, w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce o treści: "Wyrok z dnia 10 lutego 2022 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie skargi D. D. na bezczynność Burmistrza Miasta Bartoszyce w udostępnieniu informacji publicznej oraz postanowienie z dnia 10 lutego 2022 r. w sprawie odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku D. D. na bezczynność Burmistrza Miasta Bartoszyce w udostępnieniu informacji publicznej".
- w jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce, do którego dostęp znajduje się pod adresem:
https://www.facebook.com/UrzadMiasta.bartoszyce/?ref=page_internal, została zablokowana możliwość komentowania postów.
Natomiast 4 lipca 2022 r. (data doręczenia 8 lipca 2022 r.) organ przedstawił odpowiedź na wniosek, w którym wskazał, że:
- Facebook nie jest publicznym profilem Urzędu Miasta Bartoszyce, nie posiada administratora, jest jedynie fanpage. Informacje umieszczane są przez pracowników Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju;
- nagłówek, nad każdym z opublikowanych wyroków dodała D. B. ( z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego) - odpowiedzialna za udostępnianie informacji publicznej;
- na Facebooku - fanpage, została zablokowana możliwość komentowania, ponieważ istniała taka opcja w narzędziach strony oraz z uwagi na jedynie informacyjną formę tej niepublicznej strony.
Pismem z 3 listopada 2022 r. skarżąca wywiodła skargę na bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z 22 czerwca 2022 r. o udostępnianie informacji publicznej, w całości. Zarzucono naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do ograniczenia prawa do informacji, tym samym uniemożliwienie prowadzenia debaty o wykorzystywaniu mediów społecznościowych przez władzę oraz cenzurowania,
2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze ograniczenie prawa do informacji, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej o działalności władz publicznych, w zakresie prowadzenia mediów społecznościowych,
3) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego błędne zastosowanie, polegającym na udzieleniu wymijającej odpowiedzi na wniosek, która nie stanowi informacji wnioskowanej,
4) art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że każdy ma prawo do pozyskiwania informacji oraz wolność w zakresie wyrażania swoich poglądów, poprzez jego niezastosowanie, polegające na arbitralnym i bezpodstawnym ograniczeniu dostępu do informacji mające wpływ na debatę publiczną,
5) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek udostępnienia informacji niepełnych, wymijających i innych od objętych zakresem wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie zgadzając się z zarzutami skarżącej zaprezentowanymi w skardze. W ocenie organu wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej został prawidłowo rozpatrzony.
W piśmie z 4 stycznia 2023 r., określonym jako "replika na odpowiedź na skargę", skarżąca co do zasady podtrzymała stanowisko zaprezentowane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.
Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), u.d.i.p., za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.
Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02).
W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02).
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności".
Podkreślić należy, że przedmiotem regulacji zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. są dane obiektywne, fakty, wydarzenia czy wiadomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lipca 2018 r. I OSK 2149/16).
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji.
Analiza treści art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2014r., II SAB/Gd 97/14, Lex nr 1534479).
Niewątpliwie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do organu administracji publicznej zobowiązanego co do zasady do udzielania takich informacji. Wniosek taki w swoim zakresie przedmiotowym obejmuje informacje o charakterze publicznym. Niezależnie od tego w jaki sposób portal społecznościowy Facebook jest prowadzony to nie ulega wątpliwości, że na profilu prowadzonym przez podmioty publiczne, w tym przez organ zobowiązany do rozpatrzenia wniosku w niniejszej sprawie, znajdują się informacje o charakterze publicznym. Ponadto witryna taka stanowi niejako forum, na którym umieszczane są komentarze i opinie osób zainteresowanych dotyczące spraw publicznych. Rację przyznać należy Stowarzyszeniu, które twierdzi, że jest to współczesna swego rodzaju "Agora", służąca do umieszczenia i wymiany informacji oraz prezentowania swoich poglądów związanych z działaniem organów publicznych. Nie ma żadnych wątpliwości, że informacje tam funkcjonujące są związane ze sprawami publicznymi i taki też jest sens korzystania z tych mediów społecznościowych przez podmioty publiczne, które współcześnie chętnie korzystają z tego typu platform komunikacyjnych. Tym samym bezsprzecznie do tego typu informacji i spraw ma zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej i nie ma przy tym znaczenia to, czy jakieś przepisy regulują kwestie umieszczania takich informacji w tego typu mediach społecznościowych. Dodać przy tym należy, że na oficjalnej stronie Urzędu Miasta Bartoszyce znajduje się link odsyłający do tych mediów społecznościowych, który nazwany jest jako "Oficjalny profil na Facebook-u".
Natomiast szczegółowa analiza przedmiotowego wniosku wskazuje, że został on prawidłowo rozpatrzony w zakresie pytań dotyczących: imienia i nazwiska oraz zakresu obowiązków administratora prowadzącego publiczny profil Urzędu Miasta Bartoszyce w serwisie Facebook; jak również imienia i nazwiska oraz zajmowanego stanowiska autora wpisu (posta) udostępnionego w dniu 3 czerwca 2022 roku, o godzinie 14:59, w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce o treści wskazanej we wniosku. Organ wskazał bowiem w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, że Facebook nie posiada administratora ze strony organu, natomiast informacje umieszczane są tam przez pracowników Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju. Natomiast nagłówek, nad każdym z opublikowanych wyroków dodała D. B. (z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno- Administracyjnego), odpowiedzialna za udostępnianie informacji publicznej.
Dodać należy, że nie jest rolą Sądu weryfikowanie wiarygodności udzielanych odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej a jedynie fakt ich udzielenia, co we wskazanym zakresie nastąpiło i nie można doszukać się w tym kontekście naruszenia przepisów wskazanych w skardze.
Natomiast w ocenie Sądu nieprawidłowo rozpatrzono wniosek skarżącej co do pytania – "w jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce, do którego dostęp znajduje się pod adresem:
https://www. facebook.com/UrzadMiasta.bartoszyce/?ref=page_internal, została zablokowana możliwość komentowania postów."
Organ wskazał bowiem jedynie rzecz oczywistą, że na Facebooku - fanpage, została zablokowana możliwość komentowania, ponieważ istniała taka opcja w narzędziach strony oraz z uwagi na jedynie informacyjną formę, tej niepublicznej strony.
Nie jest to prawidłowe rozpatrzenie wniosku strony we wskazanym zakresie, ponieważ nie udzielono odpowiedzi na jej zapytanie. Przy czym w ocenie Sądu pytanie to dotyczyło informacji publicznej i winno być rozpoznane w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej według wskazanych wyżej zasad.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku i zobowiązał Burmistrza Miasta Bartoszyce do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 22 czerwca 2022 r. w zakresie pytania obejmującego sformułowanie: "W jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta Bartoszyce, do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.com/UrzadMiasta.bartoszyce/?ref=page_internal, została zablokowana możliwość komentowania postów" – w terminie 14 dni.
W pozostałym zakresie, ze wskazanym wyżej względów, w pkt 2 na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.
Jednocześnie Sąd stwierdził w pkt 3 wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że podmiot zobowiązany pozostawał w przekonaniu, że wniosek skarżącej został rozpoznany w sposób prawidłowy, a odpowiedź została udzielona w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu żadnej umyślności czy też chęci utrudnienia skarżącej uzyskania informacji publicznej, w sposób pozaprawny.
O kosztach orzeczono w pkt 4 wyroku stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 1.