II SAB/Ol 145/25

II SAB/Ol 145/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. w zakresie bezczynn. organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 § 1 pkt 1, § 2, art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Szpitala Powiatowego w N. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania: pkt 1, pkt 3 i pkt 4 wniosku skarżącego z dnia 24 czerwca 2025 r., zmodyfikowanego w dniu 26 czerwca 2025 r. - w terminie 14 dni; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu, co do pkt 2 wniosku; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Powiatowego Szpitala w N. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 lipca 2025 r. P. K. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Szpitala Powiatowego [...] (dalej jako: "Szpital", "organ") w rozpoznaniu wniosku z 24 czerwca 2025 r., doprecyzowanego w dniu 26 czerwca 2025 r., o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o:
1. stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Szpitala do rozpoznania wniosku;
2. zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że powołanym wnioskiem złożonym drogą mailową zwrócił się do Szpitala o przesłanie mu:
1. skanu umowy na obsługę prawną Szpitala w roku 2025 oraz w roku 2024. Ze wskazaniem w jakim trybie został wyłoniony podmiot wykonujący obsługę prawną,
2. skanu umowy z dyrektorem Szpitala wraz z wszystkimi aneksami, obowiązujących w latach 2023-2025,
3. informacji o wysokości wynagrodzenia dyrektora Szpitala w poszczególnych miesiącach lat 2023-2025 z rozdziałem na kwotę brutto, netto, dodatków, premii, "13", wynagrodzenia stałego, zmiennego i wszelkich innych tytułów,
4. skanów umów z ordynatorami wszystkich oddziałów Szpitala wraz ze wszystkimi aneksami, obowiązujących w latach 2023-2025.
Skarżący oświadczył, że do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował na wniosek, zatem pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę z 3 listopada 2025 r. Dyrektor Szpitala wniósł o:
- umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie odrzucenie skargi, a w przypadku merytorycznego rozpoznania skargi o jej oddalenie w całości;
- niewymierzanie organowi grzywny z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa oraz niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności;
- przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność udostępnienia informacji publicznej pismem z 8 października 2025 r. - z potwierdzeniem odebrania przez wnioskodawcę - a przez to zniwelowania skutków opóźnienia oraz na okoliczność odmowy udostępnienia informacji publicznej pismem z 14 października 2025 r. - z potwierdzeniem wysłania i odebrania przez wnioskodawcę.
Organ argumentował, że opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie wynikało z zaniedbania obowiązków po stronie Szpitala, lecz było konsekwencją obiektywnych okoliczności związanych z zakresem i charakterem żądanego wnioskiem materiału. Realizacja żądania wymagała opracowania i przygotowania informacji o charakterze złożonym, w tym dokonania analizy licznych dokumentów źródłowych, które dostępne są wyłącznie w formie papierowej. Przed udostępnieniem informacji niezbędne było każdorazowe zweryfikowanie, czy dokumenty te nie zawierają treści objętych ochroną prawną, w szczególności tajemnicy przedsiębiorstwa, danych osobowych, danych medycznych, informacji niejawnych lub danych dotyczących toczących się postępowań sądowych i przygotowawczych. Proces ten wymagał szczegółowej analizy merytorycznej oraz konsultacji z radcą prawnym Szpitala, którego udział był niezbędny dla zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych i informacji niejawnych.
Zaznaczono, że w strukturze organizacyjnej Szpitala nie funkcjonuje odrębne stanowisko pracy dedykowane wyłącznie udostępnianiu informacji publicznej. Zadania z tego zakresu realizowane są przez pracownika sekretariatu, który równocześnie wykonuje szereg innych obowiązków administracyjno-kancelaryjnych. W praktyce wpływa to na wydłużenie czasu niezbędnego do opracowania odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji. Dodatkowo, wnioski zostały złożone w okresie sprawozdawczym, w którym pracownicy oraz organy Szpitala, w tym Zarząd, osoby odpowiedzialne za kwestie księgowo-finansowe i radca prawny, byli w pełni zaangażowani w przygotowanie dokumentacji sprawozdawczo-finansowej oraz projektów uchwał organów spółki. Obciążenie kadrowe w tym okresie istotnie ograniczyło możliwości szybszego opracowania odpowiedzi na złożony wniosek. Wskazane okoliczności, mające charakter faktyczny i organizacyjny, pozostawały poza zakresem swobodnego uznania Szpitala i w sposób obiektywny uzasadniają przekroczenie ustawowego terminu. Organ podkreślił, że działania Szpitala miały charakter staranny, a wniosek został ostatecznie zrealizowany. Wnioskowana informacja publiczna została udostępniona w pełnym zakresie dnia 14 października 2025 r., co potwierdza, że organ dopełnił obowiązku udostępnienia informacji. Opóźnienie w udostępnieniu miało charakter nieumyślny i wynikało z okoliczności niezależnych od organu, a jego skutki zostały w pełni zniwelowane przez późniejsze udostępnienie informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Determinuje to zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rzeczonej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest bowiem podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest to zatem jednostka dysponująca majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne.
Należy wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, publ. w CBOSA). Reasumując, w orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynność organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 84/22, publ. CBOSA). W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie dotyczy informacji publicznej, leży w dyspozycji innego podmiotu, to właściwą formą udzielonej odpowiedzi jest forma pisemna bez konieczności zachowania szczególnej formy decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2055/16; z 24 października 2019 r., sygn. akt I OSK 910/18, CBOSA).
Z przytoczonych unormowań wynika, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do żądania wnioskodawcy, czy to przez udostępnienie wnioskowanej informacji, czy wydanie decyzji odmownej albo pisma informacyjnego - w terminie 14 dni od wpływu wniosku do organu. W rozpatrywanym przypadku doprecyzowany wniosek skarżącego wpłynął na skrzynkę mailową organu 26 czerwca 2025 r. o godzinie 19:33, a więc po godzinach pracy administracji. Dlatego należy uznać wpływ wniosku do organu 27 czerwca 2025 r. w ostatecznym brzmieniu. W związku z tym termin na jego załatwienie upłynął 11 lipca
2025 r. Tym samym w dacie wniesienia skargi (12 lipca 2025 r.) Szpital pozostawał
w bezczynności w rozpatrzeniu złożonego wniosku.
Jeżeli zaistniały przeszkody do rozpatrzenia wniosku w ustawowym terminie, opisane w odpowiedzi na skargę, to organ powinien był przed upływem tego terminu poinformować o tym skarżącego i wskazać nowy termin do rozpatrzenia wniosku. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W takim samym terminie powinien wydać decyzję odmowną. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1,
tj. w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to
z uprawnienia tego może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione powody. Wnioskodawca może kwestionować powołane przez organ okoliczności w skardze na bezczynność. Wówczas Sąd bada czy zwłoka jest uzasadniona. W rozpatrywanym przypadku organ zaniechał w ogóle poinformowania skarżącego o przyczynie zwłoki i nowym terminie rozpoznania wniosku. Tym samym nie może się skutecznie obronić przed zarzutem bezczynności, przez wskazanie przyczyn zwłoki dopiero w odpowiedzi na skargę. Skarga skarżącego na bezczynność wpłynęła do organu 15 lipca 2025 r., a więc po upływie terminu na rozpatrzenie wniosku. Do tego czasu organ nie udostępnił żądanych danych ani nie wydał decyzji odmownej, pozostawał więc w bezczynności.
W niniejszej sprawie nie można uznać, że bezczynność ustała po wniesieniu skargi i przed dniem wyrokowania. Do odpowiedzi na skargę skarżący załączył wprawdzie pismo z 8 października 2025 r. adresowane do skarżącego,
z którego treści wynika, że skarżącemu przesłano skany umów na obsługę prawną Szpitala w roku 2024 i 2025 oraz skany umów z Dyrektorem Szpitala wraz
z aneksami, obowiązujących w latach 2023-2025. Podano wysokość wynagrodzenia dyrektora za poszczególne miesiące i wysokość jednorazowej odprawy emerytalnej w kwocie brutto. Z załączonego do akt administracyjnych wydruku z poczty mailowej wynika, że wskazane skany i informacje zostały skarżącemu przesłane 14 października 2025 r. i tego samego dnia e-mail został wyświetlony przez odbiorcę. Skarżący nie zanegował treści odpowiedzi. Nie sposób przy tym pominąć, że w udzielonej odpowiedzi nie wskazano w ogóle w jakim trybie został wyłoniony podmiot wykonujący obsługę prawną (stosownie do pkt 1. wniosku). Organ nie odniósł się też do wniosku w zakresie żądanych w pkt 3. kwot netto, dodatków, premii, "13". Nie można też uznać, aby organ skutecznie doręczył skarżącemu decyzję z 14 października 2025 r. o odmowie udostepnienia informacji publicznej w postaci kopii umów (kontraktów) z ordynatorami Szpitala, a tym samym załatwił wniosek w zakresie pkt 4. wniosku.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy normujące sposób doręczania decyzji administracyjnych określone w Dziale I Rozdziale 8 k.p.a. Decyzji administracyjnej nie doręcza się w formie załącznika do e-maila. W wyniku braku prawidłowego doręczenia wymieniona decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie jest aktem prawnie wiążącym (art. 110 § 1 k.p.a.).
Reasumując należy uznać, że skarga stała się bezprzedmiotowa tylko co do pkt 2. wniosku, bowiem przedłożony wydruk z poczty mailowej potwierdza, że skarżącemu przesłane zostały skany umów z dyrektorem Szpitala za wnioskowany okres. Uzasadniało to umorzenie postępowania sądowego co do pkt 2. wniosku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie skarga nie stała się bezprzedmiotowa, gdyż organ nie załatwił kompleksowo wniosku skarżącego co do pkt 1 i 3, jak wskazano powyżej. Organ nie doręczył także prawidłowo wydanej decyzji odmownej w zakresie pkt 4. wniosku.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę na bezczynność za zasadą
i zobowiązał organ do załatwienia pkt 1, 3 i 4 wniosku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnić należy, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego braku woli co do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Organowi przypisać można jedynie wadliwe stosowanie przepisów, a nie ich zignorowanie. Organ wiarygodnie też usprawiedliwił przekroczenie terminu. Poza tym podjął działania zmierzające do załatwienia wniosku. Skarżący też nie domagał się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przez co wnioskować można, że zgadza się, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej nie miała postaci kwalifikowanej.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), rozstrzygnięto na zasadzie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).