II SAB/OL 142/23

II SAB/Ol 142/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art.1 par.1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art.3 par.2 pkt 8, art.119 pkt 4, art.149 par.1a, art.161 par.1 pkt 3, art.200, art.205 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art.1 ust.1, art.4 ust.1 pkt 1, art.6 ust.1-2, art.13 ust.1-2, art.14 ust.1-2, art.15 ust.2, art.16 ust.1-2, art.17 ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Burmistrza G. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Burmistrza G. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 1 sierpnia 2023 r., Z. M. oraz W. A. (dalej jako: "wnioskodawcy", "skarżący"), powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p.", zwrócili się do Burmistrza G. (dalej jako: "Burmistrz", "organ") o udzielenie - w formie elektronicznej na wskazane adresy - informacji w następującym zakresie:
1. w jakiej kwocie otrzymują miesięczne wynagrodzenie zastępca burmistrza, skarbnik i sekretarz zatrudnieni w Urzędzie Miejskim w G.; w jakiej wysokości mają miesięczne wynagrodzenie ww. osoby z podziałem na wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek specjalny, dodatek stażowy za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2023 r.
2. jakie dodatkowe zadania lub obowiązki wykonywali ww. pracownicy w każdym miesiącu, w którym został przyznany im dodatek specjalny;
3. czy wyżej wymienieni pracownicy otrzymali w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2023 r. inne nagrody, premie lub dodatki, a jeśli tak, to kiedy, w jakiej wysokości i za jakie zadania lub obowiązki.
Pismem z 14 sierpnia 2023 r., organ poinformował wnioskodawców, że żądana informacja wymaga dogłębnej oceny oraz analizy i w związku z tym, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. odpowiedź na wniosek zostanie udzielona w terminie do 1 października 2023 r.
W kolejnym piśmie z 29 września 2023 r., organ stwierdził, że udzielenie żądanej odpowiedzi wymaga stworzenia zestawienia wnioskowanych danych, a zatem jest to informacja publiczna przetworzona. W związku z tym, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ wezwał wnioskodawców do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych. Zaznaczono, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie, organ samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia wnioskowanych informacji publicznych.
W dniu 6 października 2023 r., drogą elektroniczną, wnioskodawcy wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 1 sierpnia 2023 r., zarzucając naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej;
4. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wnieśli o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi podniesiono, że organ nie udostępnił żądanych informacji z powodu zakwalifikowania jej jako informacji przetworzonej i w związku z niespełnieniem przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie. Skoro zatem działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo, należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, że żądana przez skarżących informacja nie istniała w chwili złożenia wniosku, gdyż organ nie prowadzi osobnego wykazu wynagrodzeń wskazanych osób, jak również nie posiada rejestru nagród i dodatków specjalnych z uzasadnieniami. Opracowanie żądanych zestawień wymaga podjęcia szeregu czynności, a zatem będzie to informacja publiczna przetworzona. W związku z tym, wezwano wnioskodawców do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanej informacji publicznej. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, organ 13 października 2023 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która została wysłana skarżącym pocztą tradycyjną na adresy podane we wniosku. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również przepisy dotyczące terminów załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym. Tym samym, nie pozostaje w bezczynności.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 142/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie przez W. A. z uwagi na brak uiszczenia przez skarżącą wymaganego wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do meritum sprawy, należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Należy podkreślić, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt
I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżący wnioskiem z 1 sierpnia
2023 r. zwrócił się do Burmistrza o udzielenie informacji w zakresie miesięcznego wynagrodzenia zastępcy burmistrza, skarbnika i sekretarza zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w G.: w jakiej wysokości mają miesięczne wynagrodzenie ww. osoby z podziałem na wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek specjalny, dodatek stażowy za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2023 r., jakie dodatkowe zadania lub obowiązki wykonywali ww. pracownicy w każdym miesiącu, w którym został przyznany im dodatek specjalny oraz czy otrzymali w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2023 r. inne nagrody, premie lub dodatki, a jeśli tak, to kiedy, w jakiej wysokości i za jakie zadania lub obowiązki.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Burmistrz, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej jako organ władzy publicznej, którym w rozumieniu ww. przepisu są też organy samorządu terytorialnego – gminy, powiatu i województwa. W związku z powyższym, Burmistrz zobowiązany jest do udostępnienia posiadanych informacji, które mają charakter informacji publicznej.
Bezsporne jest również, że wniosek skarżącego dotyczy udostępnienia informacji stanowiących informację publiczną. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje treść i charakter żądanej informacji.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że charakter informacji publicznej ma także wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej. Są to zarówno dokumenty wytworzone przez organy administracji, jak i te, których używa przy realizacji prawem przewidzianych zadań, nawet, gdy nie pochodzą one wprost od organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02; wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2265/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 385/12, dostępne w CBOSA).
Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Informacja, której domagał się skarżący w złożonym wniosku, dotyczy wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych na rzecz osób zatrudnionych w urzędzie miejskim, a zatem jest to informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mieści się bowiem w pojęciu zasad funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.) w odniesieniu do majątku, którym dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne. Wysokość wynagrodzeń, czy nagród ze środków publicznych, stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem publicznej sfery działalności urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 578/19, dostępny w CBOSA).
Organ zobowiązany był zatem załatwić wniosek skarżącego w sposób przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., albo przez udostępnienie żądanych danych (czynność materialnotechniczna), udzielenie informacji, że nie dysponuje żądaną informacją lub, że w jego ocenie nie ma ona przymiotu informacji publicznej, albo odmówienie udostępnienia informacji publicznej, przy zachowaniu procesowej formy, tj. decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
W rozpoznawanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej wpłynęło do organu 1 sierpnia 2023 r. W ustawowym terminie 14 dni organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, jednak poinformował go, że wniosek zostanie rozpoznany do dnia 1 października 2023 r. W tak ustalonym terminie sprawa wniosku skarżącego nie została w żaden sposób załatwiona, dlatego też od 2 października 2023 r. uzasadniony stał się zarzut bezczynności, natomiast skarga została wywiedziona 6 października 2023 r.
Organ w rozpoznawanej sprawie zobowiązany był do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym również tych dotyczących terminów rozpoznania wniosku. Zawarte w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 4146/21, dostępny w CBOSA). Wprawdzie ustawa o dostępie do informacji publicznej nie określa wprost terminu wydania decyzji o odmowie udostępnienia, lecz mając na uwadze wskazany w niej termin załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), należy przyjąć, że powinna ona zostać wydana bez zbędnej zwłoki.
Wskazać również należy, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20, dostępny w CBOSA). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziły żadne racjonalne podstawy uzasadniające przedłużenie terminu rozpoznania wniosku do 1 października 2023 r. Skoro organ uznał, że udzielenie żądanej informacji wymaga podjęcia szeregu czynności w związku z koniecznością sporządzenia oddzielnego wykazu wnioskowanych danych, a tym samym jest to informacja publiczna przetworzona, winien niezwłocznie wezwać skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Skierowanie takiego pisma do skarżącego 29 września 2023 r. z zakreśleniem 7-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi nie uprawniało organu do przyjęcia, że czas na rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej uległ dalszemu wydłużeniu. Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie udzielił odpowiedzi na pismo z 29 września 2023 r., zaś 7-go dnia od jego otrzymania wywiódł skargę od sądu.
W tej sytuacji, należy stwierdzić, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, gdyż decyzją z 13 października 2023 r., organ odmówił udzielenia żądanej informacji. Zatem w dniu orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności.
Podkreślić należy, że w sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd umorzył postępowanie w zakresie bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.
Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu, nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego na podstawie u.d.i.p. Organ pozostawał w mylnym przekonaniu, że podejmowane przez niego czynności są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).