II SAB/Ol 135/25

II SAB/Ol 135/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Ewa Osipuk
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Zespołu Opieki Zdrowotnej w N. w udostępnieniu informacji publicznej I. Zobowiązuje Zespół Opieki Zdrowotnej w N. do rozpoznania punktów 1-3 wniosku P. K. z dnia [...], w terminie 14 dni; II. umarza postępowanie w zakresie pytań 4 - 6 wniosku P. K.; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Zespołu Opieki Zdrowotnej w N. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 12 sierpnia 2025 r., P.K. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Zespołu Opieki Zdrowotnej w Nidzicy (dalej jako: "organ"), na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie: "u.d.i.p."), o udostępnienie informacji publicznych dotyczących szpitala w Nidzicy:
1/ Skanów wszystkich faktur/rachunków, wystawionych w 2025 roku przez lekarzy, pracujących w 2025 roku na oddziale geriatrycznym, którzy prowadzą działalność gospodarczą, są zatrudnieni na kontrakcie, umowie
z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają się w takiej formie wraz z potwierdzeniami zapłaty;
2/ Skanów wszystkich faktur/rachunków, wystawionych w 2025 roku przez lekarzy, pracujących w 2025 roku na oddziale ginekologicznym, którzy prowadzą działalność gospodarczą, są zatrudnieni na kontrakcie, umowie
z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają się w takiej formie wraz z potwierdzeniami zapłaty;
3/ Skanów wszystkich faktur/rachunków, wystawionych w 2025 roku przez lekarzy, pracujących w 2025 roku na bloku operacyjnym, którzy prowadzą działalność gospodarczą, są zatrudnieni na kontrakcie, umowie
z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają się w takiej formie wraz z potwierdzeniami zapłaty;
4/ Ilu lekarzy pracujących na oddziale geriatrycznym zatrudnionych jest na umowie o pracę, a ilu w innych formach (kontrakt, umowa -zlecenie, itp.)?
5/ Ilu lekarzy pracujących na oddziale ginekologicznym zatrudnionych jest na umowie o pracę, a ilu w innych formach (kontrakt, umowa -zlecenie, itp.)?
6/ Ilu lekarzy pracujących na bloku operacyjnym zatrudnionych jest na umowie o pracę, a ilu w innych formach (kontrakt, umowa -zlecenie, itp.)?
Pismem z 28 sierpnia 2025 r. organ określił nowy termin załatwienia wniosku na dzień 25 września 2025 r., z uwagi na trwający okres urlopowy.
W dniu 9 września 2025 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, w której skarżący wniósł o:
1/ stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie Zespołu Opieki Zdrowotnej w Nidzicy do rozpoznania wniosku z 12 sierpnia 2025 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
2/ zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazując że do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku, zatem pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:
1/ umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi w tym zakresie;
2/ orzeczenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
3/ odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania.
Organ zawarł również informację, że przedłożył skarżącemu zanonimizowane faktury/rachunki lekarzy pracujących na wskazanych oddziałach oraz ilu lekarzy na tych oddziałach jest zatrudnionych.
W uzasadnieniu odpowiedzi stwierdzono, że organ przedłużył postępowanie do 25 września 2025 r., zaś 16 października 2025 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytania z punktów od 4 do 6.
Odnosząc się natomiast do pytań zawartych w punktach od 1 do 3 stwierdzono, że żądanie objęte wnioskiem dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, gdyż wymaga podjęcia dodatkowych czynności mających na celu przygotowania odpowiedniego zestawienia. Nie sposób zarzucić organowi bezczynności co do punktów od 1 do 3, bowiem organ podjął kroki formalne celem przystąpienia do udzielenia informacji publicznej.
Nadto powołano się na bardzo trudną sytuację finansową szpitala, w kontekście wniosku o odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."),kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, ustanawia generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest to bowiem podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest to zatem jednostka dysponująca majątkiem publicznym
i wykonującą zadania publiczne.
Odnosząc się natomiast do konkretnych pytań zawartych we wniosku z 12 sierpnia 2025 r. w sposób odrębny należy omówić pytania sformułowane w punktach od 1 do 3 oraz od 4 do 6.
Przede wszystkim zauważyć należy, że nie tylko w świetle przepisów u.d.i.p. twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę i odnoszące się do pytań od 1 do 3 są przynajmniej niezrozumiałe. W początkowej części tego pisma zawarta jest sugestia o przedłożeniu zanonimizowanych faktur, choć brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tę okoliczność. Następnie w uzasadnieniu odpowiedzi organ przyznaje, że podjął "niezbędne kroki formalne celem przystąpienia do udzielenia informacji publicznej".
Stwierdzenia organu tym samym potwierdzają tezę skarżącego, że nie udzielono mu żądanej informacji, bo przecież enigmatyczne stwierdzenie "o podjęciu kroków" nie może być utożsamiane z udzieleniem informacji publicznej.
Najmniejszych wątpliwości nie może budzić to, że pytania zawarte w punktach od 1 do 3 dotyczące udostępnienia skanów wszystkich faktur/rachunków, wystawionych w 2025 roku przez lekarzy, pracujących w 2025 roku na oddziale geriatrycznym, ginekologicznym i bloku operacyjnym, którzy prowadzą działalność gospodarczą, są zatrudnieni na kontrakcie, umowie z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają się w takiej formie wraz z potwierdzeniami zapłaty, są informacją publiczną. Pytania te dotyczą sposobu wydatkowania środków publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p.) muszą być więc uznane za informację publiczną.
Wydaje się, że tezy tej nie neguje również organ stwierdzając, że żądanie to dotyczy informacji przetworzonej, dlatego też, jego zdaniem, zachodzi konieczność wykonania dodatkowych czynności.
W ocenie sądu na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić aby informacje z punktów od 1 do 3 można było uznać za informację publiczną przetworzoną, organ z pewnością tezy tej nawet nie uprawdopodobnił w najmniejszym stopniu.
Jednak nawet, jeżeli z teoretycznego punktu widzenia uznać, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną to przecież okoliczność ta nie może w nieskończoność usprawiedliwiać bezczynności organu. Zauważyć należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie uprawniają organu do przedłużania terminu udzielenia informacji tylko dlatego, że informacja przez organ zostanie uznana za przetworzoną. W takim przypadku ustawa przewiduje, to w jaki sposób powinien zachować się organ przed udostępnieniem informacji publicznej przetworzonej lub wydaniem decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji. Raz jeszcze należy jednak powtórzyć, że obecnie nie ma żadnych przesłanek uzasadniających stanowisko, iż żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną.
Dlatego też sąd w punkcie I. wyroku zobowiązał organ do rozpoznania pytań od 1 do 3 z wniosku skarżącego.
Odnosząc się do kolejnych pytań skarżącego zawartych w punktach od 4 do 6 sąd nie dostrzega potrzeby szerszego uzasadniania stwierdzenia, że żądane informacje stanowią informację publiczną poza potwierdzeniem tej okoliczności.
Faktem jest, że organ pismem z 28 sierpnia 2025 r. stwierdził, że nowy termin załatwienia wniosku określa na 25 września 2025 r. Przedłużenie tego terminu nie miało jednak żadnych racjonalnych przesłanek, gdyż odpowiedź na te pytania ograniczała się do wskazania tego ilu lekarzy pracuje na poszczególnych oddziałach szpitala.
Dlatego też skarżący uprawniony był do wywiedzenia skargi, która wpłynęła do organu 9 września 2025 r., co więcej organ również w zakreślonym przez siebie terminie nie udzielił tej informacji, uczynił to dopiero 16 października 2025 r., a pełna informacja zawierała się w czterech wersach pisma.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu, co do pytań od 4 do 6, ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Zatem sąd umorzył postępowanie w co do bezczynności organu w zakresie pytań od 4 do 6 wniosku o czym orzeczono w pkt II. sentencji wyroku.
Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III. sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Wynikało ono po prostu z błędnego interpretowania przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie nie było żadnych racjonalnych podstaw do odstąpienia od obciążenia organu kosztami postępowania w sprawie. Jeżeli szpital ma problemy finansowe, to nie wynikają one z żądań dotyczących ujawnienia sposobu wydatkowania posiadanych środków pieniężnych, a z innych przyczyn.
Dlatego też w pkt IV wyroku orzeczono o kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), na zasadzie art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).