II SAB/Ol 120/25

II SAB/Ol 120/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8-9, art. art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 320
art. 20 ust. 2, art. 20 ust. 4, art. 20 ust. 11
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. i D. W. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie utrzymania drogi gminnej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z 18 sierpnia 2025 r., A. W. i D. W. (dalej jako: "skarżący), wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. (dalej jako: "Wójt", "organ") w sprawie utrzymania drogi gminnej, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 52 i nast. ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a").
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że bezczynność Wójta polega na niepodjęciu wymaganych prawem działań w sprawie utrzymania drogi gminnej, prowadzącej do ich posesji. Podali, że stan drogi jest skrajnie zły, a mimo ich pisma
z 2023 r., organ nie podjął żadnych działań. Podczas jednego z ostatnich zdarzeń karetka pogotowia nie mogła dojechać do sąsiedniej posesji na ich ulicy, co skończyło się zgonem osoby oczekującej na pomoc.
Podnieśli, że Wójt uchybił obowiązkom wynikającym z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm., dalej jako: "u.s.g.") oraz z art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889, dalej jako: "u.d.p.".).
W odpowiedzi na skargę, Wójt wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z 22 września 2025 r., Sąd wezwał skarżących do wskazania, jakiej bezczynności dotyczy skarga, tj. decyzji, postanowienia, aktu lub czynności i pouczył
o treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Pismem z 13 października 2025 r., skarżący wyjaśnili, że skarga na bezczynność organu gminy w sprawie utrzymania drogi gminnej dotyczy braku czynności wynikających
z obowiązków zarządcy drogi w zakresie utrzymania dróg, w tym utrzymania należytego stanu dróg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W przypadku stwierdzenia niedopuszczalności skargi sąd skargę odrzuca.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Natomiast stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone
w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że ustawodawca dopuścił możliwość wniesienia skargi wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracji pozostają w bezczynności lub prowadzą postępowanie w sposób przewlekły przy rozpatrywaniu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w których wszczęto postępowanie administracyjne.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Wójta w doprowadzeniu ulicy przy której zamieszkują skarżący, do stanu technicznego zgodnego z prawem.
Jak wynika z przepisów art. 20 u.d.p., do zarządcy drogi należy w szczególności:
- opracowywanie projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich (ust. 2);
- utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 (ust. 4);
- wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (ust 11);
Powołane obowiązki zarządcy drogi, przede wszystkim zaś obowiązek wykonywania robót interwencyjnych, utrzymaniowych i zabezpieczających może stanowić postawę materialną interesu prawnego w rozumieniu art. 101a w zw. z art. 101 u.s.g., jednak tylko
w przypadku, gdy niedopełnienie tego obowiązku wpływać może na wykonywanie prawa własności, czyli gdy może naruszać prawo do korzystania w sposób swobodny
i niezakłócony z własnej nieruchomości (por. postanowienie NSA z 10 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 552/22, LEX nr 3340930), tym bardziej, że jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, przedmiotowa droga nie jest drogą dojazdową do działki skarżących.
W ocenie tutejszego Sądu, przedstawione w skardze żądanie nie należy do czynności nakazanych zarządcy drogi. Z przepisów tych bowiem nie wynika uprawnienie skarżących do konstruowania indywidualnych praw i żądań od zarządcy drogi podjęcia inwestycji w zakresie budowy drogi publicznej. Taka inicjatywa należy do sfery zarządzania i konstytucyjnie gwarantowanej samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, a nie do czynności nakazanych prawem (zob. postanowienie NSA z 28 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 2296/22, LEX nr 3511796). Postępowanie dotyczące inicjatyw samorządowych nie dotyczy indywidualnych uprawnień ani obowiązków wnioskodawców, lecz określonych zadań organów gminy. Nie jest też skierowane do indywidualnie określonych adresatów, a do ogółu mieszkańców gminy. Ponadto nie jest podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem tutejszego Sądu, w kontrolowanej sprawie nie zachodzi przypadek niedopełnienia przez organ obowiązku, wynikającego z przepisu prawa, co mogło mieć wpływ na wykonywanie przez skarżących prawa własności, czy naruszało ich prawo do korzystania w sposób swobodny i niezakłócony z nieruchomości.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga została wniesiona
w sprawie niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 i art. 232 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji postanowienia.